Siyosat
O‘zbekiston va Xitoy hududlararo forumi o‘tkazildi
Joriy yilning 1-2-iyun kunlari Samarqand shahrida O‘zbekiston-Xitoy ikkinchi hududlararo forumi o‘tkazildi.
Forum yakunlari bo‘yicha bugun, 2 iyun kuni Vazirlar Mahkamasida O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri Abdulla Aripov Xitoy delegatsiyasi rahbari – Xitoy Xalq Siyosiy maslahat Kengashining raisi o‘rinbosari, ShHTning qo‘shnichilik, do‘stlik va hamkorlik bo‘yicha Xitoy qo‘mitasi raisi Shen Yueyue bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Uchrashuv avvalida Shen Yueyue xonim Xitoy Xalq Respublikasi Raisi Si Szinpin va Xitoy Xalq Siyosiy maslahat kengashi raisi Van Xuninning O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevga yo‘llangan samimiy salomi va ezgu tilaklarini yetkazib qo‘yishni so‘radi.
Bugun ikki davlat o‘rtasidagi hamkorlik barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Bunda, shubhasiz, mamlakatlarimiz Yetakchilari o‘rtasidagi samimiy birodarlik rishtalari muhim ahamiyat kasb etmoqda.
Xitoy O‘zbekistonning mustaqilligi, hududiy yaxlitligi va milliy manfaatlari yo‘lida olib borayotgan siyosatini to‘liq qo‘llab-quvvatlashda davom etishini bildirdi.
Qayd etilganidek, O‘zbekiston Xitoyning Markaziy Osiyoda muhim savdo-iqtisodiy hamkori hisoblanadi. Mamlakatimizda Xitoy kapitali ishtirokida 3700 dan ortiq qo‘shma korxona faoliyat yuritmoqda. Infratuzilma, sanoat kooperatsiyasi, qishloq xo‘jaligi, “yashil” energiya sohalarida yirik qo‘shma loyihalar amalga oshirilmoqda.
Joriy yilning 1 iyun kuni davlatlarimiz o‘rtasida kuchga kirgan vizasiz tartibi ikki mamlakat ishbilarmonlari doirasida aloqalarni rivojlantirish hamda sayyohlar oqimini yanada oshirishda muhim o‘rin tutishi, shuningdek, Samarqand shahrida o‘tkazilgan ikkinchi hududlararo forumi yakunlari bo‘yicha erishilgan kelishuvlar hamda imzolangan hududlararo bitimlar va tijorat shartnomalari o‘zaro munosabatlarni rivojlantirishga hissa qo‘shishi ta’kidlandi.
Uchrashuvda ikki tomonlama aloqalarni yanada kengaytirish, xususan, savdo-iqtisodiy, transport va logistika, sanoat kooperatsiyasi, madaniy-gumanitar hamda ilm-fan sohalaridagi hamkorlikni chuqurlashtirish yuzasidan atroflicha fikr almashildi.
Siyosat
FM Saidov Finlyandiyaga tashrifi chog’ida Nordic Investment Bank rahbari bilan investitsiyaviy hamkorlik masalalarini muhokama qilmoqda
Tashqi ishlar vaziri Baxttiyo‘g‘li Saidov Finlyandiyaga rasmiy tashrifi chog‘ida Nordic Investment Bank rahbariyati bilan uchrashib, hamkorlikni kengaytirish va yirik rivojlanish loyihalarini moliyalashtirish imkoniyatlarini muhokama qildi.
Uchrashuv Xelsinkida Nordic Investment Bank prezidenti va bosh ijrochi direktori Andre Kusbek bilan bo‘lib o‘tdi.
Saidov oʻzining Telegram-kanalida tarqatgan bayonotida uchrashuv samarali oʻtgani va Oʻzbekistonning xalqaro moliya institutlari bilan hamkorligini mustahkamlash masalalariga eʼtibor qaratilayotganini taʼkidladi.
Muzokaralar chog‘ida ikki tomon ham bir qancha yo‘nalishlarda, xususan, barqaror infratuzilma loyihalarini moliyalashtirish, qayta tiklanadigan energiya va energiya samaradorligi tashabbuslari bo‘yicha hamkorlikni kengaytirish istiqbollarini o‘rganib chiqdi.
Ikki davlat rahbarlari bankning O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlarni qo‘llab-quvvatlash va uzoq muddatli iqtisodiy o‘sishni ta’minlashga qaratilgan ustuvor investitsiya tashabbuslarida ishtirok etish imkoniyatlarini ham ko‘rib chiqdilar.
Siyosat
Hukumat qarzni to’lash uchun Enter Engineering, Eliel, Sanegning asosiy bo’lmagan aktivlarini sotadi
O‘zbekiston hukumati “Enter Engineering”, “Eliel” va “Sanoat Energetika Gruhi” (Saneg) kompaniyalar guruhiga tegishli bo‘lmagan qarzlarni, jumladan, o‘n minglab xodimlarning to‘lanmagan maoshlarini to‘lash uchun asosiy bo‘lmagan aktivlarni sotishni buyurdi.
Podrovno xabariga ko’ra, ushbu qaror vazirlikning 2026 yil 22 yanvardagi qarori bilan rasmiylashtirilgan.
Ish haqi bo’yicha qarzlar 131 million dollardan oshadi
Qarorga ko’ra, Enter Engineering Pte. Ltd., Eriell Group va Saneg 38 700 xodimga to’lanmagan maosh sifatida taxminan 131 million dollar to’lagan.
Ikki kompaniyaga O‘zbekiston tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasi bosh direktori Shuhrat Vafoyev boshchiligidagi ishchi guruh bilan hamkorlikda muayyan aktivlarni sotishga tayyorlash vazifasi yuklatilgan. Ushbu sotishdan tushgan mablag‘lar ish haqi to‘lash bo‘yicha majburiyatlarni, respublika byudjeti oldidagi majburiyatlarni, filialga aloqador bo‘lmagan banklardan olingan kreditlarni to‘lashga yo‘naltiriladi.
Hukumat ishchi guruhga kompaniyalarning moliyaviy holatini barqarorlashtirish bo‘yicha sa’y-harakatlar doirasida to‘lanmagan ish haqini qaytarishga ustuvor ahamiyat berish bo‘yicha topshiriq berdi.
Sotish uchun asosiy aktivlar
Qarorda sotuvga qo’yiladigan bir nechta aktivlar aniqlangan. Bularga quyidagilar kiradi:
Tiranzor tumanidagi muhandislik idorasiga kiring, Manzil: Bunyodkor shoh ko’chasi 47 Sergeli tumanidagi muhandislik idorasiga kiring, Manzil: Mirobod tumani Chashtepa ko’chasi Eliel Group ofisi 38/40, Manzil: Chironzor tumanidagi Gabar ko’chasi 151A Eliel Group ofisi, Manzil: Chorbog ko’chasi 82A, Mirobod tumanidagi Xalqaro tibbiyot markazi binosi. “Ipak yoʻli Samarqand” sayyohlik majmuasi Samarqand xalqaro aeroporti “Marakanda Airlines” kompaniyasi tomonidan boshqariladigan “Archalik” neftni qayta ishlash zavodi Fargʻona viloyati Angren saqlash terminali
Investorlar strategik loyihalarni izlashdi
Ishchi guruhga, shuningdek, ilgari ikkala kompaniya bilan bog‘liq bo‘lgan bir qancha strategik loyihalarni amalga oshirish uchun yangi investorlarni jalb qilish bo‘yicha takliflar ishlab chiqish topshirildi. Bu jarayonda mustaqil maslahatchi ishtirok etadi.
Asosiy loyihalarga quyidagilar kiradi:
Metanol va olefin (MTO) gaz-kimyo majmuasi Ushqun koni negizida neft slanetslarini qayta ishlash sanoat majmuasi Farg‘ona neftni qayta ishlash zavodini modernizatsiya qilish Samarqand Kimyo kimyo zavodining Neophos loyihasi Tevinbrak kon-metallurgiya kombinati qurilishi Buxoro xalqaro aeroportini modernizatsiya qilish
Soliqlarni kechiktirish 2027 yilgacha uzaytirildi
Vazirlar, shuningdek, guruh ichidagi aloqador kompaniyalar uchun soliq va boj toʻlash muddatini 2027-yilning 1-yanvarigacha uzaytirishni maʼqulladilar. Biroq, kechiktirish faqat xodimlarga ish haqi boʻyicha barcha majburiyatlar toʻliq toʻlanganidan keyin kuchga kiradi.
Bundan tashqari, guruh qarzlarini hal qilish uchun maxsus huquqiy baza joriy etiladi. Tizimga ko’ra, kompaniyalar ko’char, ko’chmas mulk yoki pul mablag’larini uchinchi shaxslarga sotish, garovga qo’yish yoki o’tkazish bo’yicha cheklovlarga duch keladi.
Aktivlarni sotishni boshqarish uchun yangi kompaniya tashkil etish
Milliy aktivlarni boshqarish agentligi bilan hamkorlikda SANEG Aktiv yangi sho‘ba korxonasi tashkil etildi. Kompaniya aktivlarni sotishdan tushgan mablag‘larni boshqarish uchun O‘zbekiston Milliy bankida maxsus hisobvaraq ochadi.
Guruh tomonidan SANEG Aktivga o‘tkazilgan aktivlar soliqlar va boshqa majburiy to‘lovlardan ozod qilinadi.
Agar E-Auksion onlayn-platformasida ro’yxatga olingan aktiv xaridorni jalb qilmasa, boshlang’ich narx har hafta 5% ga, lekin jami 20% dan oshmaydi.
Bosh prokuratura huzuridagi Majburiy ijro boshqarmasi, kadastr idoralari kabi mutasaddilarga qonuniy cheklovlarni olib tashlash va sotish uchun zarur bo‘lgan yangi ko‘chmas mulk hujjatlarini rasmiylashtirishda ko‘maklashish topshirildi.
Qarzni konsolidatsiya qilish va aktivlarni tasdiqlash
Moliya vaziri o‘rinbosari Xurshid Mustafoyev boshchiligidagi Moliya vazirligiga bir oy muddatda guruh aktivlarini inventarizatsiyadan o‘tkazishni yakunlash vazifasi yuklatildi. Shuningdek, boshqarma tugallangan qurilish ishlari va o‘tgan davrda sotilgan tabiiy gaz hajmi bilan bog‘liq to‘lanmagan qarzlarni undirish bo‘yicha ham ish olib boradi.
Milliy aktivlarni boshqarish agentligi bir hafta ichida SANEG Aktivni rasman tashkil qilishi va bir oy ichida aktivlarni kompaniyaga topshirishni tashkil qilishi kerak.
Yuridik shaxslarning milliy reestriga ko‘ra, SANEG Aktiv 2026-yil 3-fevralda 100 million so‘m ustav kapitali bilan ro‘yxatdan o‘tgan. Kompaniyaning asosiy faoliyati ko’chmas mulk bilan bog’liq operatsiyalar ekanligi aytiladi. Korxona to‘liq “Sanoat energetika gulhi”ga tegishli bo‘lib, direktor lavozimiga Mansurbek Mahmudov tayinlangan.
Asosiy gaz saqlash operatorini sotish imkoniyati
Podrovno, shuningdek, O‘zbekistondagi eng yirik yer osti gaz omborini boshqarayotgan “Gazli gaz saqlash” qo‘shma korxonasi ham sotilishi mumkinligi haqida xabar bergan shaxslarga tayangan holda xabar berdi. Loyihaning asosiy benefitsiari o‘zbekistonlik tadbirkor Baxtiyor Fojilovdir.
“Enter Engineering” kompaniyasi direktori o‘rinbosari Alisher Hamidovning aytishicha, savdodan tushgan mablag‘ 15 martga qadar xodimlarning maoshlarini to‘lashga yo‘naltiriladi.
Siyosat
Ho‘rmuz bo‘g‘ozi yopilishidan eng ko‘p manfaat va ziyon ko‘radigan ikki davlat ochiqlandi
AQSh va Isroil tomonidan Eronga qarshi ochilgan urush kuchayib borayotgan bir paytda jahondagi eng muhim transport bo‘g‘ini – Ho‘rmuz bo‘g‘ozi geosiyosiy kurash maydoniga aylandi.
Eron hozircha rasman Ho‘rmuz bo‘g‘ozini yopgani yo‘q, ammo urush sharoitida kemalar qatnovi to‘xtab qolgan.
Ekspertlar fikricha, Ho‘rmuz bo‘g‘ozining yopilishi, umuman, Eronga qarshi urush sabab neft va gaz ta’minotidagi uzilishlardan eng ko‘p Rossiya manfaatdor bo‘ladi. Iqtisodiy jihatdan eng ko‘p zararni esa Xitoy ko‘radi.
“Xitoyning neftga bo‘lgan ehtiyoji muhim yetkazib beruvchi sifatida Rossiyaga bog‘liq bo‘lib qoladi, chunki Eron ham, Venesuela ham bu talabni qondira olmayotir”, – deydi Atlantika kengashi huzuridagi Global energetika markazi katta ilmiy xodimi Andrey Kovatariu.
Yevropa davlatlari Ukraina bosqini sabab Rossiya gazidan bosqichma-bosqich voz kechmoqda. Biroq Eron urushi ortidan Yevropa Rossiyadan yana katta miqdorda gaz olishga majbur bo‘lishi mumkin.
“Ayni paytda Yevropa Ittifoqining ayrim mamlakatlari Rossiya gazidan voz kechish tartibini vaqtincha to‘xtatish yoki istisnolar joriy etishni taklif etmoqda. Negaki, Yevropa o‘z strategik zaxirasini to‘ldirish uchun tabiiy xomashyoga muhtoj”, – deydi Andrey Kovatariu.
Hozirda Moskva Pekinga neftni chegirma bilan sotmoqda. Qayd etilishicha, yuzaga kelgan vaziyatdan foydalanib, Rossiya chegirmalarni saqlab qolgan holda, Xitoyga neft orqali siyosiy ta’sir ko‘rsatishga urinishi mumkin.
Ho‘rmuz bo‘g‘ozi jahon energetika ta’minotida muhim o‘rin tutadi. Global miqyosda neftning 20 foizi, suyultirilgan gazning 30 foizi bo‘g‘oz orqali o‘tadi.
Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali nafaqat “qora oltin” va “moviy yonilg‘i”, shuningdek, elektronika va maishiy iste’mol mollari ham eksport qilinadi. Bo‘g‘oz blokadasi dunyo bo‘ylab sanoatning izdan chiqishi, inflyasiyaning oshishiga ham sabab bo‘ladi.
Vaziyatning qaltisligini anglagan Xitoy Erondan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali amalga oshiriladigan energiya yetkazib berish zanjiriga daxl qilmaslikni talab qilmoqda.
“Pekin odatda Yaqin Sharq mojarolarida ehtiyotkor pozitsiya tutib, siyosiy muloqot zarurligini ta’kidlar edi. Biroq hozirgi vaziyatda asosiy urg‘u iqtisodiy xatarlarga qaratilmoqda. Dunyodagi eng yirik energiya importchisi bo‘lgan Xitoy uchun Fors ko‘rfazidagi har qanday uzilish uning milliy manfaatlariga bevosita zarba beradi. (Xitoy Xalq Respublikasi tashqi ishlar vazirligi rasmiy vakili) Lin Szyanning bayonoti Pekinning global ta’minot zanjirlari barqarorligini himoya qilish yo‘lidagi eng keskin va ochiq signallaridan biri bo‘ldi. Xitoyning bu chiqishi uning Eron bilan yaqin hamkorligiga qaramay, mintaqaviy urushdan manfaatdor emasligini ko‘rsatadi. Pekin uchun energiya xavfsizligi har qanday geosiyosiy ittifoqdan ustun turadi. Ho‘rmuz bo‘g‘ozining yopilishi Xitoy iqtisodiyoti uchun “energetik bo‘g‘ilish”ni anglatishi mumkin, shu sababli Pekin endi nafaqat kuzatuvchi, balki jarayonni to‘xtatishga urinayotgan faol ishtirokchi sifatida namoyon bo‘lmoqda”, – deb yozadi tahlilchi G‘ayratxo‘ja G‘afforxo‘ja o‘g‘li.
“Vashinton Eronga zarb berish orqali Xitoyning “Bir kamar, bir yo‘l” loyihasini ham tugatishga urinmoqda. Bu savdo yo‘li Xitoyni Eron va Turkiya orqali asosiy eksportchisi Yevropa bilan bog‘lashi kerak edi. Eronsiz bu loyiha shunchaki amalga oshmaydi. Hozir biz yangi – AQSh-Xitoy sovuq urushi davrida yashamoqdamiz”, – deydi tahlilchi Muhammadqodir Sobirov.
Biroq Eron urushi Xitoyga geosiyosiy jihatdan yangi imkoniyatlar taqdim etadi degan qarash ham mavjud.
Sir emas, Ikkinchi jahon urushida Yevropa va Osiyodagi davlatlar bir-birini holdan toydirgan paytda AQSh kuch yig‘ib, urushga ancha kech kirgan va pirovardida mutlaq g‘olib bo‘lgan, boz ustiga, yangi xalqaro tartibning asosiy me’moriga aylangan edi.
“Bugun Xitoyga qarab, menda o‘sha tarixiy manzara esga tushadi. Rossiya G‘arb bilan to‘qnashuvda, Yevropa xavfsizlik inqirozi ichida, Yaqin Sharq esa yana olov ichida. Katta kuchlar resurs, e’tibor va siyosiy irodasini mojarolarda sarflayotgan bir paytda, Pekin nisbatan chetda turib, sanoat, texnologiya va savdo qudratini yig‘ishda davom etmoqda.
Bu Xitoy mutlaqo chetda turibdi degani emas. Lekin strategik manzara shuni ko‘rsatmoqdaki, boshqalar urush xarajatini to‘layotgan paytda Xitoy vaqtning o‘ziga ishlashini kutyapti. Ba’zi davlatlar frontda yutqazadi, ba’zilari esa frontga shoshilmagani uchun yutadi.
XXI asrning eng muhim geosiyosiy savollaridan biri shu: Xitoy ham AQSh kabi tarixiy lahzani kutyaptimi? Ya’ni boshqalar zaiflashguncha shoshmaslik, so‘ng esa yangi tartibda eng kuchli pozitsiyadan o‘rin egallash strategiyasini tanlayaptimi? Agar shunday bo‘lsa, demak, Pekinning eng katta quroli hozircha raketa emas, vaqt va sabr”, – deb xulosa qiladi siyosatshunos Otabek Akromov.
Siyosat
Nuriddin Ismoilov Eron elchixonasiga borib, ta’ziya bildirdi
Nuriddin Ismoilov Eron elchixonasiga borib, xotira daftarini imzoladi.
Qonunchilik palatasi Spikeri Nuriddin Ismoilov Toshkent shahridagi Eron elchixonasiga tashrif buyurib, marhum Oyatulloh Xomanaiyning vafoti munosabati bilan ochilgan xotira daftarini imzoladi. Bu haqda Eron elchixonasi xabar berdi.
U xotira daftarini imzolab, O‘zbekiston davlati va xalqi nomidan chuqur ta’ziya bildirdi.
Eslatib o‘tamiz, 1-mart kuni Xomanaiy raketa hujumi oqibatida halok bo‘lgani tasdiqlandi. Shavkat Mirziyoyev Eron prezidenti Mas’ud Pezeshkiyon nomiga ta’ziya yo‘lladi.
Siyosat
Eronning O’zbekistondagi elchisi Yaqin Sharqdagi inqiroz, qurbonlar va oliy rahbarning o’limi haqida fikr bildirdi
Eronning O‘zbekistondagi elchisi Toshkentda jurnalistlar bilan suhbatda Eron hech bir davlatdan harbiy yoki siyosiy yordam so‘ramayotganini va davom etayotgan mojaroda o‘z imkoniyatlariga tayanishini aytdi.
Muhammad Ali Eskandariy OAV vakillariga AQSh va Isroilning so‘nggi hujumlari asossiz ekanini aytib, muzokaralar hali ham davom etayotganini va AQSh vitse-prezidentining mintaqaga rejalashtirilgan tashrifi arafasida sodir bo‘lganini ta’kidladi.
“G’urur bilan aytishimiz mumkinki, biz hech qachon hech qanday davlatdan yordam so’ramaganmiz. Biz o’zimizni himoya qilish qobiliyatimizga ishonamiz. Bugun biz yolg’iz AQSh yoki Isroil bilan kurashayotganimiz yo’q. Biz hukmronlik g’oyasiga qarshi turibmiz”, – dedi elchi.
Eskandariyning aytishicha, Eron qiyinchiliklarga duch kelishga tayyor, ammo ularni engishga umid qiladi.
Elchi O‘zbekiston va Qozog‘iston prezidentlarining mintaqada harbiy mojarolar avj olganidan keyin raketa hujumlariga uchragan arab davlatlariga hamdardlik bildirgan bayonotlariga ham to‘xtalib o‘tdi.
Eronning O‘zbekistondagi elchixonasi ham Eron oliy rahbari Oyatulloh Xomanaiy vafoti munosabati bilan Prezident Shavkat Mirziyoyev hamdardlik maktubi yo‘llagani haqida xabar berdi.
Elchining soʻzlariga koʻra, Oʻzbekiston xalqi va Toshkent rasmiylari hozirgi inqiroz sharoitida Eron bilan birdamlik koʻrsatdi.
Tinch aholi qurbonlari haqidagi savolga Eskandariy Eron kuchli dushmanlar, jumladan AQSh, Isroil va Isroilni oʻnlab yillar davomida qoʻllab-quvvatlab kelayotgan Gʻarb ittifoqchilaridan iborat koalitsiyaga duch kelayotganini aytdi.
Uning ta’kidlashicha, Isroil uzoq vaqtdan beri fuqarolarni hujumga uchragan taqdirda himoya qilish uchun boshpana kabi fuqarolik mudofaasi infratuzilmasiga sarmoya kiritgan. Biroq, uning so‘zlariga ko‘ra, Eron moliyaviy va logistika cheklovlari tufayli mamlakat bo‘ylab havo hujumiga qarshi yetarlicha boshpana qura olmayapti.
Elchining ta’kidlashicha, hujumlar paytida ko’plab eronliklar uyda qolmagan, balki norozilik bildirish uchun ko’chalarga chiqqan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, ma’lum bir hududga bomba tashlanganida mahalliy aholi vayronalar ostida qolgan jabrlanganlarga yordam berish uchun to‘planadi, bu esa o‘sha hududga qo‘shimcha hujumlarga olib kelishi mumkin.
Janob Eskandariy Ali Xomanaiyning o‘ldirilishiga ham izoh berib, bunday xatti-harakatlar xalqaro huquq me’yorlariga zid ekanligini va davlat rahbarlariga odatda daxlsizlik berilishini aytdi.
Elchining aytishicha, Xamanaiy oddiy hayot kechirgan va saroy yoki mustahkam mustahkamlangan qarorgohga ko‘chib o‘tish taklifini rad etgan.
“Mamlakatimiz oliy rahbari 37 yil davomida bir joyda ishlab, juda oddiy uyda yashadi. Murakkab binolar yoki hashamatli maydonlar bo‘lmagan. Bizning mafkuraviy tuzumimizda rahbarlar o‘zlari saroy qurmaydilar, oddiy odamlar oddiygina yashaydilar”.
Eskandariy Eronning siyosiy mafkurasi qurbonlik va shahidlikka urg‘u berishini va Xomanaiyning oilasi bilan birga vafot etganini qo‘shimcha qildi.
-
Jamiyat3 days ago
Гидрометеорология хизмати қор кўчиш хавфидан огоҳлантирди
-
Siyosat4 days agoOʻzbekiston Moʻgʻulistondagi istiqbolli uran konlarini kashf etadi
-
Dunyodan4 days ago
Sochida bir kunda ikki marta zilzila sodir bo‘ldi
-
Jamiyat4 days agoTurkiyada o‘zbekistonlik yana bir ayolning jasadi topildi
-
Iqtisodiyot4 days agoSodiqlik kartasini skanerlash va xarid uchun to‘lov qilish — endi payme’da barchasi bir urinishda!
-
Jamiyat4 days ago
O‘zbekistonda umumxalq hashari o‘tkaziladi
-
Dunyodan2 days ago
Hormuz boʻgʻozi orqali neft tashish toʻxtatildi
-
Jamiyat4 days agoQibrayda taqiqlangan dori vositalari savdosiga chek qo‘yildi
