Iqtisodiyot
asosiy resurslarni nazorat qiluvchi 10 ta davlat
Nodir elementlar zamonaviy texnologiya va toza energiyaning asosidir. Ular smartfonlar, elektr transport vositalari, shamol turbinalari va hatto harbiy texnikani quvvat bilan ta’minlaydi. Quyida ushbu strategik muhim resurslarning eng katta zaxiralariga ega bo‘lgan o‘nta davlat keltirilgan.
Foto: Pierre Crom / Getty Images
Nodir tuproq elementlari (RTE) 17 ta metallar guruhi, shu jumladan 15 ta lantanidlar, shuningdek, skandiy va itriydan iborat. Garchi ularni noyob deb atab bo‘lmasa-da, sayyora bo‘ylab juda notekis taqsimlangan va bu ularni strategik jihatdan qimmatbaho qiladi.
Xitoy — 44 million tonna. Xitoy nodir tuproq metallari bo‘yicha so‘zsiz yetakchi bo‘lib, jahon zaxiralarining deyarli yarmiga egalik qiladi, ishlab chiqarish va qayta ishlashning asosiy qismini nazorat etadi. Ushbu resurslarni strategik boshqarish mamlakatga global ta’minot zanjirida asosiy o‘rinni egallash imkonini berdi.
Braziliya dunyodagi ikkinchi eng katta nodir tuproq zaxiralariga ega – taxminan 21 million tonna. Ushbu ta’sirchan salohiyatga qaramay, ishlab chiqarish cheklanganligicha qolmoqda. Mamlakat kelgusi yillarda ishlab chiqarishni ko‘paytirish va bozordagi mavqeini mustahkamlash maqsadida geologik qidiruv va infratuzilmani faol rivojlantirmoqda.
Hindiston taxminan 6,9 million tonnaga ega. Hindiston ishlab chiqarish hajmini bosqichma-bosqich oshirmoqda va hukumat milliy nodir tuproq sanoatini mustahkamlash uchun qayta ishlash quvvati va logistikaga sarmoya kiritmoqda.
Avstraliya taxminan 5,7 million tonna zaxiralari bilan dunyoda to‘rtinchi o‘rinda turadi. Mamlakatda ishlab chiqarishni kengaytirishga qaratilgan bir qancha yirik kon loyihalari amalga oshirilmoqda. Barqaror iqtisodiyot, qulay investitsiya muhiti va boy minerallar bazasi Avstraliyani global nodir tuproq metallari sanoatining asosiy o‘yinchisiga aylantiradi.
Rossiyada taxminan 3,8 million tonna nodir tuproq metallari mavjud. Mamlakat jahon bozorida o‘z ishtirokini mustahkamlashga intilib, qidiruv va qazib olishni faol rivojlantirmoqda.
Vetnamda taxminan 3,5 million tonna nodir yer elementlari mavjud. Asosiy konlar Xitoy bilan shimoli-g‘arbiy chegarada va sharqiy qirg‘oqda joylashgan. Vetnam importga qaramligini kamaytirish va eksport salohiyatini oshirish maqsadida konchilikni faol rivojlantirmoqda.
Qo‘shma Shtatlar taxminan 1,9 million tonna bilan yettinchi yirik zaxiraga ega. Asosiy kon – 1950-yillardan beri faoliyat ko‘rsatayotgan Kaliforniyadagi Mauntin-Pass. Shunga qaramay, Qo‘shma Shtatlar importga, birinchi navbatda, Xitoydan, ayniqsa rudani tayyor mahsulotga qayta ishlash jarayonida katta darajada bog‘liq bo‘lib qolmoqda.
Daniya (ayniqsa Grenlandiya hududida) 1,5 million tonnaga yaqin noyob yer elementlariga ega, bu esa uni sakkizinchi yirik o‘yinchiga aylantiradi. Hozirgi vaqtda qazib olish cheklangan bo‘lsa-da, bu muhim zaxiralar orolning kelajakdagi sanoat rivojlanishi uchun muhim istiqbollarni taqdim etadi.
Tanzaniyada taxminan 890 000 tonna nodir tuproq metallari mavjud. Qazib olish dastlabki bosqichda, ammo mamlakat resurslari kelajakdagi rivojlanish va investitsiyalar uchun katta imkoniyatlarni taqdim etadi.
Taxminan 860 000 tonna zaxiralari bilan Janubiy Afrika birinchi o‘ntalikka kiradi. Mamlakatda katta konlar mavjud bo‘lsa-da, ishlab chiqarish cheklanganligicha qolmoqda. Ushbu strategik metallarga ortib borayotgan global talabni qondirish uchun faol tadqiqot va ishlanmalar olib borilmoqda.
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev «Wabtec» kompaniyasi direktorlar kengashi raisi va bosh ijrochi direktori Rafael Santanani qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Uchrashuvda mamlakatda temir yo‘l infratuzilmasi va tranzit salohiyati rivojlanayotganini hisobga olib, lokomotivlar parkini yangilash va kengaytirish masalalari ko‘rib chiqildi.
AQSh moliya institutlari ishtirokida lokomotivlarni uzoq muddatli servis xizmati bilan birga yetkazib berish imkoniyatlari muhokama qilindi.
Shuningdek, O‘zbekistonda texnik xizmat ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish, butlovchi qismlar ishlab chiqarish va mutaxassislar tayyorlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Tog‘-kon korxonalari karer texnikasiga xizmat ko‘rsatuvchi servis markazini tashkil etish hamda dizel-generator qurilmalari bo‘yicha hamkorlik qilishga ham e’tibor qaratildi.
«Wabtec» lokomotivlar, temir yo‘l texnikasi, raqamli va servis yechimlarini ishlab chiqarish bo‘yicha jahondagi yetakchi kompaniyalardan biri hisoblanadi. Kompaniya Markaziy Osiyo mamlakatlarida ham loyihalarni amalga oshirmoqda.
Iqtisodiyot
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva XXRning Gonkong maxsus ma’muriy hududidagi eng yirik xoldinglardan biri — Henderson Land Group boshqaruvi raisi Piter Li bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Tomonlar qayta tiklanuvchi energetika, Yangi Toshkent infratuzilmasini rivojlantirish va ta’lim sohalaridagi istiqbolli qo‘shma loyihalarni muhokama qildi.
«Mamlakatimiz investitsiyalar uchun ochiq va biz Gonkongning yetakchi biznes doiralari bilan hamkorlikdan manfaatdormiz. Sheriklikdagi tashabbuslarni, jumladan, yangi tashkil etilayotgan Toshkent xalqaro moliya markazi orqali ham qo‘llab-quvvatlashga tayyormiz», — deb yozdi Saida Mirziyoyeva.
Administratsiya rahbari O‘zbekiston va Gonkong o‘rtasida uzoq muddatli iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar borligiga ishonch bildirdi.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 46 davlatdan qariyb 28,5 ming tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan.
Import qilingan mahsulotlarning umumiy qiymati 123,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 ming tonnaga yoki 6 foizga ko‘p.
Import hajmi bo‘yicha Rossiya keskin ustunlik qilgan. Yilning dastlabki yetti oyida Rossiyadan O‘zbekistonga 19,5 ming tonna shokolad mahsulotlari yetkazib berilgan.
Rossiyadan kelgan shokolad mahsulotlari umumiy importning qariyb 70 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinda Ukraina bo‘lib, undan 2,2 ming tonna mahsulot import qilingan.
Qozog‘istondan 914 tonna, Belarusdan 805,2 tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan. Litvadan import 746,2 tonnani tashkil etgan.
Turkmaniston 715,2 tonna, Turkiya esa 569,5 tonna ko‘rsatkich bilan keyingi o‘rinlarda qayd etilgan. Qolgan davlatlar hisobiga 3 ming tonna mahsulot to‘g‘ri kelgan.
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
-
Jamiyat4 days ago
Toshkentda xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi
-
Iqtisodiyot1 day ago
O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi
-
Jamiyat1 day ago
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
-
Jamiyat1 day ago
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi