Sport
O‘zbekistonlik parasuzuvchi jahon chempioniga aylandi
Yegor Bolotov 100 metrga chalqancha suzish dasturida jahon chempioniga aylandi.
Foto: Paralimpiya qo‘mitasi
Singapur mezbonligidagi parasuzish bo‘yicha jahon chempionatida O‘zbekiston terma jamoasi a’zosi Yegor Bolotov oltin medalga ega chiqdi.
S13 toifasidagi bahslarda ishtirok etgan Bolotov 100 m masofaga chalqancha suzish dasturida 58.97 soniyada marra chizig‘iga yetib borib, barcha raqiblaridan ustun keldi va terma hisobiga ikkinchi medalni taqdim etdi.
Jahon chempionati
Erkaklar o‘rtasida 100 m masofaga chalqancha suzish (S13 klassi)
🥇Yegor Bolotov (O‘zbekiston) — 58.97
🥈Tomas van Vaanroy (Niderlandiya) — 59.35
🥉Oleksey Virchenko (Ukraina) — 59.45.
Yegor 100 m masofaga erkin usulda suzish bahslarida bronza medaliga ega chiqqandi. Biroz oldin yakunlangan ayollar o‘rtasida 100 m masofaga chalqancha suzish finalida Mubinabonu Xalilova (S13) yettinchi bo‘ldi. Oldinda Sardor Baxtiyorov (S7) ishtirokidagi hal qiluvchi bahs kutib turibdi.
Sport
Italiya va Turkiya JChga yaqinlashdi. Kun o‘yinlari
Ukraina, Uels, Irlandiya va yana besh jamoa turnir bilan xayrlashdi.
26 mart oqshomida Yevropa yashil maydonlarida JCh-2026 saralashi o‘tish bosqichida yarimfinal o‘yinlari bo‘lib o‘tdi. 16 jamoadan sakkiztasi mundial uchun imkoniyat saqlab qolmoqda. 31 mart kuni Italiya, Turkiya, Polsha, Shvetsiya, Chexiya, Daniya, Kosovo va Bosniya jamoalari to‘rt yo‘llanma uchun kurashni davom ettiradi.
Italyanlar finalda Bosniya bilan o‘ynaydi: Tonali va Jyeko qahramon
Italiya – Shimoliy Irlandiya 2:0
Gollar: Tonali, 56 (1:0). Kin, 80 (2:0)
Italiya: Donnarumma, Bastoni (Gatti, 63), Kalafiori, Manchini, Lokatelli, Tonali (Palestra, 83), Barella, Dimarko, Politano (Pizilli, 83), Retegi (Espozito, 63), Kin (Raspadori, 88)
Shimoliy Irlandiya: P. Charlz, Hyum, Makkonvill, Makneyr, Spenser (Magennis, 79), Devlin (Smit, 68), Gelbreyt, Sh. Charlz, Prays (Marshall, 83), Devenni, Donli (Rid, 79)
Ogohlantirish: Bastoni, 58
Uels – Bosniya va Gersegovina 1:1
Gollar: D. Jyeyms, 51 (1:0). Jyeko, 86 (1:1)
Penaltilar seriyasi: Demirovich – (0:0)(darvozabon). Uilson – (1:0). Tabakovich – (1:1). Harris – (2:1). Bashich – (2:2). Jonson – (2:2)(xato). Hojiahmetovich – (2:3). Uilyams – (2:3)(darvozabon). Alaybegovich – (2:4)
Uels: Darlou, Loulor, Rodon, Dasilva, Uilyams, Ampadu, Uilson, J. Jyeyms (Kallen, 56), Jonson, D. Jyeyms (Tomas, 84), Bruks (Harris, 74)
Bosniya va Gersegovina: Vasil, Muharemovich, Katich, Kolashinats (Bashich, 62), Dedich (Gigovich, 112), Tahirovich (Alaybegovich, 62), Shunich (Tabakovich, 78), Memich (Burnich, 74), Bayraktarevich, Demirovich, Jyeko (Hojiahmetovich, 91)
Ogohlantirishlar: Kallen, 70 – Memich, 5. Demirovich, 37. Kolashinats, 39
Italiya Shimoliy Irlandiya to‘sig‘idan o‘tdi – 2:0. Lekin o‘yin mezbonlar uchun oson kechmadi. Faqat 56-daqiqaga kelib Sandro Tonalining uzoq masofadan to‘pni to‘xtatmasdan yo‘llagan zarbasi amalda o‘yin taqdirini hal qildi. U 80-daqiqada Moyze Kin urgan ikkinchi golda ham asosiy ishni bajardi.
Italyanlar o‘yin davomida jami 19 zarba berishdi (Shimoliy Irlandiyada beshta) va haqli g‘alabaga erishdi. Ikkinchi gol ham vaqtida urildi va muxlislar asabiy yakundan qutulib qolishdi. Italiya bu safargi saralashda yoki g‘alaba qozonmoqda (yetti marta), yoki yutqazmoqda (ikki marta Norvegiyaga).
Bosniya esa Uels maydonidagi o‘yinda kambek amalga oshirib, penaltilar seriyasida final yo‘llanmasini qo‘lga kiritdi – 1:1 (4:2). Uelsliklar butun ikkinchi bo‘lim davomida hisobda oldinda borishdi: Deniel Jyeymsning ikkinchi bo‘lim boshida kutilmaganda 25 metr masofadan yo‘llagan zarbasi mezbonlarga g‘alabani kafolatlashi mumkin edi – bu vaziyatda kiper Nikola Vasil to‘pni yaqin burchagidan o‘tkazib yubordi. Bosniyaliklar deyarli vaziyatlar yaratishmadi, ammo so‘nggi daqiqalarda hisobni tenglashtirishga erishishdi – 40 yosh arafasida ham qarilikni tan olmayotgan Jyeko o‘z uslubida bosh bilan gol urib, jamoalarni qo‘shimcha bo‘limlarga olib o‘tdi.
Jyeko 91-daqiqada almashtirildi – bosniyaliklar usiz ham qo‘shimcha bo‘limlarda durangni saqlab qolishni va penaltilar seriyasida g‘alaba qozonishni uddalashdi. Uels futbolchilari qatorasiga ikki bor xato qilishdi: avvaliga Brennan Jonsonning zarbasidan keyin to‘p to‘sin yuqorisidan o‘tib ketdi, keyin esa Vasil Neko Uilyams yo‘llagan zarba yo‘nalishini topa oldi. Bosniyada esa birinchi zarbani Ermedin Demirovich ura olmagandi, lekin undan keyin nuqtaga yaqinlashgan jamoadoshlari xatosiz harakat qilishdi.
Final: Italiya va Bosniya, Zenitse
Turkiyada kamtarona, Kosovoda – megayorqin g‘alaba
Turkiya – Ruminiya 1:0
Gollar: Ferdi Kadio‘g‘li, 53 (1:0)
Turkiya: Ugurjan Chaqir, Oqoydin, Abdulkarim Bardakchi, Ferdi Kadio‘g‘li, Mert Muldur, Hoqon Chalxono‘g‘li (O‘zan Qoboq, 90), Ismail Yuksek, Arda Guler (Irfan Qahvachi, 90), Kenan Yildiz, Barish Yilmaz (O‘rxun Ko‘kchi, 78), Karim Oqturko‘g‘li
Ruminiya: Radu, Dregushin, Burke, Banku, Ratsyu, Marin (Tenase, 66), Dragomir, Xaji (Stanchu, 71), Mixeyle (Bayaram, 88), Man, Birlidja (Mikulesku, 88)
Ogohlantirishlar: Irfan Qahvachi, 90. Karim Oqturko‘g‘li, 90 – Dragomir, 18
Slovakiya – Kosovo 3:4
Gollar: Valent, 6 (1:0). Xo‘ja, 21 (1:1). Garaslin, 45 (2:1). Asllani, 47 (2:2). Musliya, 60 (2:3). Xayrizi, 72 (2:4). Strelets, 90+4 (3:4)
Slovakiya: Dubravka, Vavro, Obert, Valent, Duda (Benesh, 83), Lobotka, Gansko, Bero (Mraz, 90), Garaslin (Tupta, 83), Sauer (Suslov, 45), Strelets
Kosovo: Murich, Dellova, Xayrizi, Haydari, Gallapeni, Voyvoda, Rejbechay, Musliya (Xadirgonay, 90), Xo‘ja (Emerlahu, 90), Asllani (Zabergya, 73), Murichi (Rrahmani, 90)
Ogohlantirishlar: Vavro, 89. Valent, 90 – Xayrizi, 14. Dellova, 25. Xo‘ja, 51
Turkiya Ruminiya to‘sig‘idan o‘tdi – 1:0. Mezbonlar faqat ikkinchi bo‘limda pozitsion hujum orqali raqib mudofaasini buzib o‘ta olishdi: 53-daqiqada Arda Guler to‘pni jarima maydoniga yetkazib berdi, qanot himoyachisi Ferdi Kadio‘g‘li to‘pni o‘ziga bo‘ysundirdi va uni ruminlar darvozabonining yonidan o‘tkaza oldi.
Ruminlar standart vaziyatlar va qarshi hujumlar orqali javob qaytarishga urindi. Ammo Turkiya haqli ravishda g‘alabaga erishdi – mehmonlarda hisob 0:1 holatida yaqqol vaziyatlar yuzaga kelmadi.
Kosovo esa Slovakiyadan kuchliroq chiqdi – 4:3. Bu kunning eng yorqin o‘yini bo‘ldi. Tomonlar o‘yinni quvlashmachoqqa aylantirishdi. Slovaklar safida 6-daqiqadayoq Martin Valent gol urgandi. Kosovoliklar safida Veldin Xo‘ja javob qaytardi. Va slovaklar baribir tanaffusga hisobda oldinda borgan holda yo‘l olishdi: Lukash Garaslin jarima zarbasidan ikkinchi golni urdi.
Tanaffusdan keyin esa kosovoliklar mezbonlar darvozasini uch bor ishg‘ol etishdi. Florent Musliya ham jarima zarbasini golga aylantirdi. O‘yin taqdiri Fisnik Asslani va Kreshnik Xayrizining gollaridan keyin hal bo‘ldi. 94-daqiqada David Strelets tomonidan urilgan gol slovaklarni qutqarib qololmadi.
Final: Kosovo – Tursiya, Prishtine
Yokeresh shvedlarni, Levandovski Polshani finalga olib chiqdi
Ukraina – Shvetsiya 1:3
Gollar: Yokeresh, 6 (0:1). Yokeresh, 51 (0:2). Yokeresh, 73 – penalti (0:3). Ponomarenko, 90 (1:3)
Ukraina: Trubin, Bondar, Zabarniy, Mikolenko, Timchik, Kalyujniy (Ocheretko, 60), Sudakov (Ponomarenko, 77), Yarmolyuk (Shaparenko, 85), Zubkov (Gutsulyak, 60), Tsigankov, Vanat (Yaremchuk, 60)
Shvetsiya: Nordfeldt, Xin (Starfelt, 37), Lindelyof, Lagerbilke, Chelstrem, Ayyari (Svensson, 77), Gudmundsson (Bergvall, 77), Yuhansson, Nyugren, Elanga (Svanberg, 90+4), Yokeresh
Ogohlantirishlar: Timchik, 56. Trubin, 71 – Nordfeldt, 75
Polsha – Albaniya 2:1
Gollar: Xo‘ja, 42 (0:1). Levandovski, 63 (1:1). Zelinski, 73 (2:1)
Polsha: Grabara, Bednarek, Kivyor, Kendzera (Sviderski, 62), Zelinski (Moder, 82), Shimanski, Skuras, Kesh, Kaminski (Pirka, 90+2), Rozga (Petushevski, 46), Levandovski (Slish, 90+2)
Albaniya: Strakosha, Ayyeti (Ismayli, 18), Jimsiti, Mitay, Hyusay, Aslani, Shehu, Lyachi (Muchi, 82), Xo‘ja (Pilios, 68), Uzuni, Bayrami (Broyya, 68)
Ogohlantirishlar: Levandovski, 87. Sviderski, 90 – Mitay, 34. Hyusay, 79. Aslani, 88
Shvetsiya Ukrainaga qarshi o‘yinda jiddiy muammoga duch kelmadi – 3:1. Nominal mehmonlar o‘yinning atigi 32 foiz qismida to‘pga egalik qilganiga qaramay, Viktor Yokereshning het-trigi evaziga finalga chiqdi.
Shvedlar 6-daqiqadayoq hisobni ochishdi: Yokeresh Benyamin Nyugrenning chap qanotdan bergan uzatmasini darvoza to‘riga to‘g‘rilab yubordi. «Arsenal» hujumchisi shu kuni vaziyatlardan foydalanish bo‘yicha ideal ko‘rsatkich qayd etdi: ikkinchi bo‘limda Yokeresh darvozabon tomonidan berilgan uzatmadan foydalanib ikkinchi golni urdi, keyinroq penaltini aniq ijro etib, hisobni yirik ko‘rinishga keltirdi. Uchta zarba va uchta gol.
Ukrainlar to‘pga egalik qilishdi, ammo chinakamiga xavfli vaziyatlarga ega bo‘lishmadi. Matvey Ponomarenkoning 90-daqiqada urgan goli esa amalda hech narsaga ta’sir ko‘rsatmadi. Ukrainlar qatorasiga beshinchi jahon chempionatini o‘tkazib yuboradi, jamoa mundialda birinchi va oxirgi bor 2006 yilda qatnashgan va chorakfinalgacha yetib borgandi.
Yokeresh saralashning guruh bosqichini juda kuchsiz o‘tkazib, birorta gol urolmagandi, jamoasi esa atigi ikki ochko bilan oxirgi o‘rinda qolib ketgandi. Ammo Millatlar ligasi turniri reytingi evaziga o‘tish bosqichiga yo‘l olgan skandinavlarda endi yaxshi imkoniyat hosil bo‘ldi.
Polsha Albaniyaga qarshi o‘yinda kambek amalga oshirdi – 2:1. O‘yinda muxlislar ikki xil bo‘limga guvoh bo‘lishdi. Birinchisida polyaklarning ishi yurishmadi, qolaversa, jamoa yetakchilaridan biri Yan Bednarek golga sababchi bo‘ldi: u to‘pni qabul qilishda sustkashlikka yo‘l qo‘ydi va Arber Xo‘ja bundan foydalanib, darvozabonni ham aldab o‘tdi va bo‘sh darvozani ishg‘ol etdi.
Polyaklar ikkinchi bo‘limda o‘ziga kelishdi. 63-daqiqada Robert Levandovski boshda yo‘llagan zarbasi bilan muvozanatni tikladi, o‘n daqiqa o‘tib Petr Zelinski o‘z uslubida jarima maydoni tashqarisidan kuchli zarba berdi – 2:1. Polsha qatorasiga beshinchi o‘yinda yutqazmayapti va finalga chiqmoqda.
Final: Shvetsiya – Polsha, Stokholm.
Daniyada oson g‘alaba, chexlar ham o‘yin oxirida qutulib qoldi
Daniya – Shimoliy Makedoniya 4:0
Gollar: Damsgor, 49 (1:0). Isaksen, 58 (2:0). Isaksen, 59 (3:0). Norgar, 75 (4:0)
Daniya: Hermansen, Nelsson, Norgar (Provstgor, 86), Mele, Ba (Hoysberg, 81), Yulmann, Heyberg, Froholdt, Damsgor (Narti, 86), Isaksen (Eriksen, 73), Hoylund (Heg, 81)
Shimoliy Makedoniya: Dimitriyevski, Zaykov, Musliu, Errera, Stoychevski, Elmas, Atanasov (Alimi, 64), Bardi, Churlinov (Doriyev, 64), Kamili (Miovski, 64), Rastoder (Musovski, 77)
Ogohlantirishlar: Elmas, 72. Bardi, 86
Chexiya – Irlandiya 2:2
Gollar: Perrott, 19 – penalti (0:1). Kovarj, 23 – avtogol (0:2). Shik, 27 – penalti (1:2). Kreychi, 86 (2:2)
Penaltilar seriyasi: Perrott – (0:1). Kreychi – (1:1). Ida – (1:2). Souchek – (2:2). Breydi – (2:3). Xitil – (2:3) (darvozabon). Azaz – (2:3)(darvozabon). Shik – (3:3). Braun – (3:3) (darvozabon). Kliment – (4:3)
Chexiya: Kovarj, Granach, Kreychi, Xolesh (Xaloupek, 46), Darida (Souchek, 46), Provod, Yurasek (Karabets, 82), Tsoufal (Sadilek, 82), Shuls (Kliment, 103), Shik, Xori (Xitil, 73)
Irlandiya: Kelleher, Kollinz, O`Shi, O`Brayyen, Molumbi (Smodich, 115, Veyl, 120+1), Teylor (Breydi, 68), Menning (Braun, 68), Koulman (Dann, 96), Finn Azaz, Ogbene (Ida, 96), Perrott
Ogohlantirishlar: Granach, 90 – Teylor, 21. Menning, 26
Daniya Shimoliy Makedoniyani taslim qilishi uchun 10 daqiqa yetarli bo‘ldi. Mezbonlar ikkinchi bo‘limni shiddatli bosim bilan boshlashdi va 49-daqiqada Mikkel Damsgor hisobni ochdi. 58-daqiqada aynan uning uzatmasidan Gustavo Isaksen ikkinchi golni urdi, 59-daqiqada esa «Latsio» hujumchisi dublni rasmiylashtirdi. Biroz o‘tib Kristian Norgar yakuniy hisobni o‘rnatdi – 4:0.
Daniyaliklar uchun bu so‘nggi uch o‘yindagi ilk g‘alaba bo‘ldi. Jamoa guruh bosqichining so‘nggi turlarida qoqilgandi: avvaliga Belarus bilan kutilmaganda durang qayd etilgan (2:2), so‘nggi turda esa hal qiluvchi o‘yinda Shotlandiyaga mag‘lub bo‘lgandi (2:4).
Chexiya esa Irlandiya bilan o‘yinda burilish yasadi va penaltilar seriyasida g‘alabaga erishdi – 2:2 (4:3). Holbuki jamoa birinchi bo‘lim o‘rtalarida 0:2 hisobida ortda borayotgandi.
Jamoalar birinchi bo‘limda yetti daqiqa ichida uchta gol urishdi. 19-daqiqada Troy Perrott o‘zi ishlagan penaltini aniq ijro etdi, 24-daqiqada avvaliga chexlar himoyachisi Vladimir Tsoufal orqali to‘p to‘singa bordi, keyin esa darvozabon Matey Kovarjga tekkan holda darvoza to‘riga kirib ketdi.
Chexlar tezda hisobni qisqartirishdi – Patrik Shik ham penaltini benuqson ijro etdi, so‘nggi daqiqalarda esa o‘yin overtaymlarga olib o‘tildi: Ladislav Kreychi burchak zarbasidan keyin gol urdi. Bu gol ham Edin Jyekoniki kabi 86-daqiqada urildi va bu o‘yinda ham qo‘shimcha bo‘limlarda hisob o‘zgarmasdan, g‘olib penaltilar seriyasi orqali aniqlandi. Seriyada esa Kovarj Finn Azaz va Alan Braunning markazga yo‘llagan zarbalarini qaytardi.
Final: Chexiya – Daniya, Praga.
O‘tish bosqichi finalidagi juftliklar:
Shvetsiya — Polsha
Chexiya — Daniya
Kosovo — Turkiya
Bosniya — Italiya
31 mart kuni bo‘lib o‘tadigan bu o‘yinlardan keyin g‘oliblar to‘g‘ridan to‘g‘ri jahon chempionatiga yo‘l olishadi.
Sport
Futbol klublarini ishonchli boshqaruvga berish amaliyoti joriy etiladi
Prezidentning yangi qaroriga ko‘ra, O‘zbekistonda sport sohasini moliyalashtirish tizimi takomillashtirilib, unga tadbirkorlik sub’yektlarini keng jalb qilish mexanizmlari yo‘lga qo‘yiladi.
Qayd etilishicha, “Sport sohasini moliyalashtirish mexanizmlarini takomillashtirish va sohaga tadbirkorlik sub’yektlarini jalb qilishni kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaror (PQ–107-son, 2026 yil 24 mart) bilan sohada zamonaviy moliyalashtirish mexanizmlarini joriy etish, muqobil manbalarni kengaytirish hamda ajratilayotgan mablag‘lar samaradorligini oshirish asosiy vazifalardan etib belgilandi.
Hujjatga muvofiq, Sport vazirligi huzurida Sport sohasida tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi tashkil etiladi. Mazkur jamg‘arma orqali sohada yangi loyihalarni moliyalashtirish va qo‘llab-quvvatlash ko‘zda tutilgan.
2026 yil 1 apreldan boshlab qator yangi tartiblar kuchga kiradi. Jumladan, sport federatsiyalari (uyushmalari) faoliyati bilan bog‘liq yillik xarajatlarning kamida 20 foizi miqdorida homiylik mablag‘i kiritgan tadbirkorlar ularning ijro organlariga kiritilishi mumkin bo‘ladi.
Shuningdek, professional futbol klublari faoliyati bilan bog‘liq yillik xarajatlarning kamida 20 foizi miqdorida homiylik mablag‘ini ta’minlagan tadbirkor yoki tadbirkorlar guruhiga mazkur klubni ishonchli boshqaruvga berish amaliyoti joriy etiladi. Bu esa klublarning moliyaviy barqarorligini ta’minlash va boshqaruv samaradorligini oshirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
Bundan tashqari, 2026 yil 1 apreldan 2029 yil 1 aprelga qadar Superliga va Proligada ishtirok etuvchi futbol klublari futbolchilari jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ini to‘lashdan ozod qilinadi. Ular uchun ijtimoiy soliq stavkasi esa 1 foiz miqdorida belgilanadi.
Mazkur o‘zgarishlar sport sohasiga xususiy sektorni keng jalb qilish, investitsiyalarni oshirish hamda futbol klublarining raqobatbardoshligini kuchaytirishga xizmat qiladi.
Sport
Transgender sportchilarga Olimpiada ayollar musobaqalarida ishtirok etish taqiqlandi
Xalqaro olimpiya qo‘mitasi (XOQ) «Olimpiya sport turlarida ayollar toifasini himoya qilish bo‘yicha yangi siyosat» doirasida transgenderlarni ayollar musobaqalariga qo‘ymaydi. XOQ biologik jinsni SRY geni uchun bir martalik test yordamida aniqlashni rejalashtirmoqda. Yangi qoidalar 2028 yilda Los-Anjyeles Olimpiadasidan boshlab amal qiladi.
Jinsiy toifasini o‘zgartirgan og‘ir atletikachi Lorel Xabbard
«Olimpiya o‘yinlari va XOQ tomonidan tashkil etiladigan boshqa har qanday musobaqalarda ayollar toifasidagi tadbirlarga, shu jumladan individual va jamoaviy sport turlariga endi faqat SRY (Sex-determining Region Y) geni bo‘yicha bir martalik test asosida aniqlangan biologik ayollar qo‘yiladi», deyiladi XOQ bayonotida. Bu haqda BBC xabar berdi.
XOQ ilmiy tadqiqotlarga asoslanib, SRY geni mavjudligini sportchining erkak jinsiy rivojlanishini boshdan kechirganligi dalili deb hisoblaydi. Ushbu genni so‘lak yoki qon namunasi yordamida tekshirish mumkin, deyiladi qo‘mita bayonotida.
Agar test salbiy natija ko‘rsatsa, sportchi ayollar musobaqalarida qatnashish huquqini umrbod qo‘lga kiritadi. XOQ bir nechta istisnolarga yo‘l qo‘yadi, masalan, agar sportchida androgenlarga to‘liq sezuvchanlik sindromi tashxisi qo‘yilgan bo‘lsa.
Testdan ijobiy natija olgan sportchilar boshqa toifalarga kiritiladi: erkaklar, aralash (lekin ular faqat erkaklar sifatida chiqishi mumkin) va jinsi bo‘yicha tasniflanmaydigan sportchilar.
Yangi qoidalar 2028 yilda Los-Anjyelesda (AQSh) bo‘lib o‘tadigan Olimpiadadan boshlab amal qiladi. Ko‘ngilochar va ommaviy tadbirlarga tatbiq etilmaydi.
AQShda 2025 yil fevral oyidan boshlab transgender sportchilarning ayollar musobaqalarida ishtirok etishi taqiqlandi. Bu Donald Trampning XOQ darajasida ham taqiqqa erishishga va’da bergan birinchi farmonlaridan biri edi.
XOQ fikricha, transgender sportchilarning ayollar musobaqalarida ishtirok etishini taqiqlash «ayollar toifasida adolat, xavfsizlik va halollikni himoya qiladi».
XOQ ichidagi maxsus ishchi guruh ilmiy tadqiqotlarni o‘rganib chiqib, «erkak jinsi kuch, quvvat yoki chidamlilik muhim bo‘lgan barcha musobaqalar va tadbirlarda ustunlik beradi», degan «yakdil xulosaga» keldi. Bundan tashqari, guruh qaror qabul qilishda sportchilarning o‘zi bilan ham onlayn, ham kengaytirilgan intervyular doirasida so‘rov o‘tkazdi.
Endi yangi qoidalarni alohida sport federatsiyalari va milliy olimpiya qo‘mitalari qabul qilishi kerak.
Olimpiadada transgenderlar ko‘pmi?
Associated Press nashriga ko‘ra, qancha transgender ayol Olimpiada darajasidagi sport musobaqalarida ishtirok etgani aniq emas. Parij-2024 Olimpiadasida tug‘ilganida jinsi erkak deb belgilangan birorta transgender sportchi yo‘q edi.
2021 yilda Tokioda bo‘lib o‘tgan musobaqada 35 yoshida jinsiy toifasini o‘zgartirgan yangi zelandiyalik og‘ir atletikachi Lorel Xabbard ishtirok etdi. U medal qo‘lga kirita olmadi.
Olimpiya darajasidagi sportchilar soni kam bo‘lishiga qaramay, ularni ayollar musobaqalariga qo‘yish masalasi bir necha yillardan beri qizg‘in bahslarga sabab bo‘lmoqda.
XOQ yondashuvi tarafdorlarining fikricha, genetik test eng adolatli yechimdir (ba’zi federatsiyalarda qabul qilingan testosteron testidan farqli o‘laroq). Muxoliflarning fikricha, hatto bunday sinov ham noto‘g‘ri natijalar xavfi yuqori bo‘lgan invaziv protseduradir.
Yaqinda British Journal of Spors Medicine jurnalida bir guruh olimlar jinsiy mansublikni tekshirishni «orqaga qadam tashlash va zararli anaxronizm» deb atadi. Ularning fikricha, majburiy test o‘tkazish inson huquqlarini buzadi va sportchilarni stigmatizatsiya qilishi, shuningdek, psixologik muammolarga olib kelishi mumkin.
XOQ 1980-yillarda allaqachon SRY geni testini qo‘llagan, ammo noto‘g‘ri ijobiy natijalar tufayli 1990-yillarda undan voz kechgan edi.
Sport
Futbolchilarning jismoniy holatidan xavotirdaman – Fabio Kannavaro
O‘zbekiston milliy jamoasi bosh murabbiyi Fabio Kannavaro Toshkentda bo‘lib o‘tadigan FIFA Series xalqaro turniridan oldin o‘z fikrlari bilan o‘rtoqlashdi.
27-30 mart kunlari O‘zbekiston ushbu o‘rtoqlik turniriga mezbonlik qiladi va milliy jamoa Gabon (27 mart) va Venesuelaga (30 mart) qarshi maydonga tushadi.
Milliy jamoa bosh murabbiyi Fabio Kannavaro 26 mart kuni jurnalistlarning savollariga javob berdi.
– Biz har doim kuchli jamoalarga qarshi o‘ynashga harakat qilamiz. FIFA bizga bu imkoniyatni berdi va biz har qanday raqibga qarshi o‘ynashdan mamnunmiz.
– Ko‘proq o‘rtoqlik o‘yinlari o‘tkazishni rejalashtirmoqdamiz, biri Kanada, ikkinchisi AQSh hududida bo‘ladi. Biz turli mamlakatlarning turli darajadagi jamoalari bilan o‘ynashni xohlaymiz. Chunki Jahon chempionati butunlay boshqacha darajada bo‘ladi. Portugaliya va Kolumbiya turnirning eng kuchli jamoalari qatorida. Shuning uchun biz tayyor bo‘lishimiz kerak. Agar kimdir Jahon chempionati oson bo‘ladi, deb o‘ylasa adashadi.
– Gabonning yorqin yulduzlari (Obameyang, Lemina) Toshkentga kelmadi? Men jamoamni tayyorlayman va raqib haqida o‘ylamayman. Biz ularning qanday o‘ynashini o‘rganib chiqdik va so‘nggi o‘yinlarini tomosha qildik.
– Kelgusi ikki o‘yinda barchaga o‘ynash imkoniyatini berishga harakat qilaman. Bunday o‘yinlarda futbolchilarni kuzatish va ularni tushunish muhim va umid qilamanki, vaziyat bunga imkon beradi.
– O‘rtoqlik o‘yinlari bo‘lsa ham, biz bor kuchimizni sarflashga va g‘alaba qozonishga harakat qilamiz. Biz futbolchilarni sinab ko‘rishni va yaxshiroq tushunishni xohlaymiz.
– Jarohat olgan Abbos Fayzullayev va Jaloliddin Masharipov ahvoli? Abbosni [Fayzullayevni] yo‘qotdik, men kelganimdan beri u ko‘p jarohat olyapti. Shunga o‘xshash muammolarga duch kelgan yana ikki yoki uch futbolchi bor va biz yechim topish uchun ko‘proq ishlashimiz kerak. Rostini aytsam, ular Jahon chempionatida o‘ynay oladimi yoki yo‘qmi, bilmayman. Biz ularning turnirning bir qismi bo‘lishi uchun qo‘limizdan kelgan barcha ishni qilyapmiz.
– Hozir milliy jamoaga chaqiruv olish huquqiga ega bo‘lgan futbolchilarning kengaytirilgan ro‘yxati 55 nafar o‘yinchidan iborat. Lekin agar mavsum davomida kimdir yaxshi o‘yin ko‘rsatayotganini ko‘rsam, biz ro‘yxatni kengaytirishimiz mumkin.
– Hammani kuzatib borishga va ular bilan muloqot qilishga harakat qilaman, hatto birga bo‘lmaganimizda ham. Biz ularga qo‘ng‘iroq qilamiz, aloqada bo‘lamiz, chunki biz ularni kuzatib turganimizni his qilishi muhim.
– Eron chempionatida o‘ynagan futbolchilar bilan bog‘liq vaziyat? Bu yana bir muammo – juda jiddiy muammo. Futbolchilar shoshilinch ravishda ketishga majbur bo‘ldi. Biz ularga yordam berishga harakat qilmoqdamiz: ularni o‘z markazimizda fitnes murabbiyi bilan mashq qildiryapmiz va FIFA bilan ularga milliy ligamizda o‘ynashga ruxsat berish imkoniyatini muhokama qildik. Umid qilamanki, FIFA ushbu turnirdan keyin qaror qabul qiladi, chunki shunchaki mashq qilib, o‘ynamay yurish yaxshi emas.
– Jahon chempionatidagi qarorgoh sifatida Atlanta shahrini tanladik, chunki FIFA bizga ma’lum shartlarni — mehmonxonalar va infratuzilmani taklif qildi. Bunga sabab – birinchi o‘yinni Mexiko shahrida, ikkinchisini Hyustonda va uchinchisini Atlantada o‘tkazamiz va umid qilamanki, biz keyingi bosqichga chiqsak, yana Atlanta shahrida o‘ynash imkoniyati bor. Bundan tashqari, Atlantadagi mashg‘ulot markazi men ko‘rgan eng yaxshilaridan biri. Mehmonxona ham yaxshi — unda futbolchilarning tiklanishi uchun barcha zarur sharoitlar mavjud.
– Milliy chempionat futbolchilarining jismoniy tayyorgarligi? Agar futbolchilar Yevropada o‘ynasa, bu ularning yaxshi darajada ekanini anglatadi. Bizning ligamizdagi muammo shundaki, o‘yinlarning tempi har doim ham yuqori darajada emas. Mahalliy futbolchilarning jismoniy holati ba’zan juda yaxshi bo‘lmaydi.
– Ramazon oyi bo‘lgani, o‘yinlar ko‘p bo‘lgani va ularning darajasi yuqori bo‘lmaganini bilaman. Men futbolchilarni doim olg‘a undayman, chunki agar ular boshqalar bilan teng darajada bo‘lishni istasa, 100 foiz bunga harakat qilishi kerak. Rostini aytsam, bu meni juda tashvishga solmoqda. Jismoniy tayyorgarlik biz uchun eng muhimi. Musobaqadan oldin bizda atigi ikki yoki uch hafta vaqt bo‘ladi va jiddiy tayyorgarlik uchun deyarli vaqt yo‘q. Shuning uchun men yanvar oyida bu holatni yaxshilashimiz kerakligini aytgan edim. Men futbolchilarning jismoniy holatidan xavotirdaman.
Sport
Superliga klublariga markazlashgan tarzda 35 milliard so‘mdan ajratilishi kutilmoqda
Yil boshida «Bunyodkor», «Nasaf», «Buxoro» va boshqa bir qancha klublar davlat kompaniyalari homiyligidan ajralgan edi. Endi Superliga klublari markazlashgan tarzda moliyalashtirilishi mumkin.
2026 yilgi futbol mavsumidan boshlab, Superliga klublari markazlashtirilgan tarzda moliyalashtirilishi mumkin. Bu haqda Kun.uz manbasi ma’lumot berdi.
O‘zbekiston futbol assotsiatsiyasi (O‘FA), Milliy olimpiya qo‘mitasi (MOQ) va Sport vazirligi tomonidan professional futbol klublarining moliyalashtirilishini takomillashtirish borasida loyiha ishlab chiqilgan bo‘lib, unga ko‘ra 2026 yilda Superliga klublariga davlat tomonidan bir xil – 35 milliard so‘mdan yillik smetasi tasdiqlanishi belgilangan. Shuningdek, xususiy kompaniya va homiylarga professional futbol klublariga homiylik qilish bo‘yicha imtiyoz berilishi kutilmoqda. Hozircha ushbu tizim mexanizmi va qarorning qachon qabul qilinishi noma’lum.
Avvalroq, bir qator yirik davlat kompaniyalari futbol klublarini moliyalashtirishni to‘xtatgan edi. Masalan, «O‘zbekneftgaz» davlat kompaniyasi yil boshida «Bunyodkor», «Nasaf» va «Buxoro» klublariga homiylik qilishdan voz kechdi. Shuningdek, bir qator boshqa klublar ham davlat kompaniyalari homiyligidan ajraldi. Oqibatda, «Bunyodkor», «Dinamo» va «Surxon» kabi klublarda moliyaviy muammolar kuzatilayotgani haqida xabarlar tarqaldi.
Futbol klublarini markazlashgan tarzda moliyalashtirish mexanizmi dunyo futbolida bor gap. Masalan, Saudiya Arabistoni professional ligasida futbol klublarini boshqarish va moliyalashtirish qisman markazlashgan tarzda amalga oshiriladi. 2023 yilda sport islohotlari doirasida Davlat investitsiya jamg‘armasi (PIF) to‘rtta yetakchi klub – «Al-Nasr», «Al-Hilol», «Al-Ahliy» va «Al-Ittihod» nazorat ulushlarini (taxminan 75%) qo‘lga kiritdi. Parallel ravishda, liganing boshqa jamoalari yirik davlat va yarim davlat kompaniyalariga (masalan, neft-gaz, transport va sanoat) biriktirildi, bu esa ko‘pchilik klublar davlat bilan bog‘liq tuzilmalardan mablag‘ oladigan tizimni shakllantirdi.
-
Siyosat4 days agoIslom bank ishi anʼanaviy foizlarga asoslangan modellardan nimasi bilan farq qiladi?
-
Jamiyat3 days agoO‘zbekistonda taksichilarni aldashning yangi firibgarlik usuli fosh etildi
-
Turk dunyosi3 days agoBuyuk Britaniya Tashqi ishlar vazirligi Gretsiya, Turkiya, Kipr va Dubayga sayohatlar haqidagi soʻnggi maʼlumotlarni eʼlon qildi
-
Dunyodan3 days ago
Prezident Tramp Eronga Hormuz boʻgʻozini ochish uchun 48 soat vaqt berdi
-
Dunyodan2 days ago
Eron tarixidagi eng katta banknotalar muomalaga chiqariladi
-
Jamiyat1 day ago
O‘zbekistonliklar qaysi mamlakatlarga eng ko‘p safar qilmoqda (top-10)
-
Jamiyat4 days ago
Namanganda yirik turistik majmua qurilishi boshlandi
-
Dunyodan4 days ago
Hormuzdan tashqaridagi yirik neft yo‘llari ham xavf ostida.
