Iqtisodiyot
UzAuto Motors’ning birinchi yarim yillikdagi foydasi 27,5 foizga kamaydi
Joriy yilning birinchi yarmida UzAuto Motors’ning sof foydasi 1,91 trln so‘mdan 1,38 trln so‘mga yoki 27,5 foizga qisqardi. Kompaniyaning O‘zbekiston bozoridagi ulushi ham 90,2 foizdan 82,2 foizgacha pasaygan. Bunga bir qancha omillar ta’sir qilayotgan bo‘lishi mumkin.
2025 yilning birinchi yarmida O‘zbekistondagi eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniya – UzAuto Motors’ning umumiy daromadlari 21,2 trln so‘mni tashkil etdi. Bu – o‘tgan yilning mos davridagidan (23,4 trln so‘m) 9,5 foizga kam.
Hisobot davrida kompaniya sof foydasi 1,38 trln so‘m bo‘lgan. Bu ko‘rsatkich 2024 yilning dastlabki 6 oyiga nisbatan (1,91 trln so‘m) 27,5 foizga qisqargan. O‘z navbatida, mahsulot tannarxi 6,4 foizga pasayib, 17,8 trln so‘mni tashkil qilgan. Sotish rentabelligi 8,2 foizdan 6,5 foizgacha kamaygan.
E’tiborli jihati, II chorakda UzAuto Motors’ning moliyaviy holati sezilarli darajada yaxshilangan. Masalan, yanvar-mart oylarida kompaniyaning sof foydasi 2024 yilning mos davri bilan taqqoslanganda, 1,3 trln so‘mdan 637 mlrd so‘mga yoki 2 barobarga qisqargandi. Aprel-iyun oylarida mazkur ko‘rsatkich 619 mlrd so‘mdan 759 mlrd so‘mga ko‘paygan. Bunga 2025 yil 1 maydan boshlab import qilinadigan elektromobillar uchun utilizatsiya yig‘imi keskin oshirilishi fonida mahalliy avtomobillarga talabning tiklana boshlagani sabab bo‘lgan bo‘lishi mumkin.
Ichki bozorda sotuvlar qisqardi
2025 yilning yanvar-may oylarida O‘zbekistonda “ishlab chiqaruvchi” deb hisoblanuvchi 7 ta kompaniya jami 135 922 dona avtomobil sotgan. Bu ko‘rsatkich 2024 yilning mos davridagi sotuvlardan (158 474 dona) 22,5 mingtaga kam. Bu qisqarish Chevrolet avtomobillarining savdosi 142 891 donadan 111 830 donaga (qisqarish – 31 061 dona) pasayishi fonida yuz bergan.
Natijada UzAuto Motors’ning O‘zbekiston bozoridagi ulushi 90,2 foizdan 82,2 foizga tushgan. Kompaniyaning ichki sotuvlari kamayishiga quyidagi omillar ta’sir qilgan bo‘lishi mumkin.
Birinchidan, ichki bozorda zaif bo‘lsa-da raqobat va tanlov imkoniyati paydo bo‘la boshladi. Masalan, 2024 va 2025 yillarning dastlabki 5 oyini taqqoslaganda, Kia sotuvi 56 foizga, BYD sotuvi 39 foizga, Cherry sotuvi 14 foizga, Haval sotuvi esa qariyb 4 barobarga oshgan. Ya’ni shartli Tracker olishni reja qilgan iste’molchi oldida Kia Sonet tanlovi ham bor.
Ikkinchidan, metan narxlarining oshib borayotgani va sovuq kunlarda yuzaga keladigan uzun navbatlar, propan narxining beqarorligi, benzinning qimmatligi fonida ayrim iste’molchilar elektromobil yoki gibrid mashina xarid qilishni afzal ko‘ryapti. Jumladan, BYD Song Plus Champion, BYD Chazor, BYD Yuan Up kabi zamonaviy mashinalarning sotuvi oshib boryapti.
Uchinchidan, ichki bozorning to‘yina boshlagani ortidan bir necha oydan beri ikkilamchi bozorda avtomobillarning narxlari arzonlashyapti. Odamlar mashinaga investitsion aktiv sifatida qarashni to‘xtatib, ortiqcha mablag‘ini boshqa sohalarga yo‘naltirishni boshladi.
Iqtisodiyot
«Startaplar to‘g‘risida»gi qonun loyihasi yana takomillashtirilmoqda
Oliy Majlis Qonunchilik palatasida Innovatsion rivojlanish va axborot texnologiyalari masalalari qo‘mitasi tashabbusi bilan innovatsion infratuzilma subyektlari uchun startaplarni qo‘llab-quvvatlashning qonunchilik asoslarini takomillashtirishga bag‘ishlangan davra suhbati o‘tkazildi.
Tadbirda deputatlar, tegishli vazirlik va idoralar vakillari, soha ekspertlari hamda Qonunchilik palatasi huzuridagi Yoshlar parlamenti a’zolari ishtirok etdi. Unda Prezidentning 2026-yil 11-fevraldagi qaroriga muvofiq, startap loyihalarini moliyalashtirish, infratuzilmaviy qo‘llab-quvvatlash va huquqiy tartibga solish bilan bog‘liq muammolarni bartaraf etish vazifasi belgilangani qayd etildi.
Shu asosda mas’ul vazirlik va idoralar hamda Qonunchilik palatasi deputatlaridan iborat ishchi guruh tomonidan «Startaplar to‘g‘risida»gi qonun loyihasi ishlab chiqilmoqda.
Davra suhbatida startap subyektlarining huquqiy maqomini belgilash, davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarini takomillashtirish va investitsiyalarni jalb qilish uchun qulay huquqiy muhit yaratishga oid takliflar muhokama qilindi.
Shuningdek, innovatsion tadbirkorlikni rivojlantirish, startap ekotizimi ishtirokchilari o‘rtasidagi munosabatlarni samarali huquqiy tartibga solish masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi.
Yoshlar parlamenti a’zolari va soha ekspertlari tomonidan bildirilgan amaliy taklif va tavsiyalarni qonun loyihasini yanada takomillashtirish jarayonida inobatga olish rejalashtirilgan.
Ma’lumot uchun, 33 moddadan iborat «Startaplar to‘g‘risida»gi qonun loyihasi ilk bor 2020-yil aprel oyida jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilgan edi.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda o‘tgan yili 70 mingdan ortiq ipoteka kreditlari ajratilgan – MB
2025-yilda O‘zbekistonda aholiga ajratilgan ipoteka kreditlari hajmi va soni sezilarli darajada oshdi. Bu haqda Markaziy bankning ko‘chmas mulk bozori bo‘yicha tahlilida ma’lum qilindi.
Ma’lumotlarga ko‘ra, o‘tgan yil davomida banklar tomonidan aholiga 70,4 mingta ipoteka krediti ajratilgan. Bu ko‘rsatkich 2024-yilga nisbatan 20 foizga yuqori bo‘lgan.
Shuningdek, mehnatga layoqatli doimiy aholining har 1000 nafariga to‘g‘ri keladigan ipoteka kreditlari oluvchilari soni 18 nafardan 20 nafarga yetgan.
Ipoteka kreditlarining o‘rtacha hajmi ham oshgan. Xususan, 2024-yilda o‘rtacha bir kredit 290,5 million so‘mni tashkil etgan bo‘lsa, 2025-yilda bu ko‘rsatkich 301,3 million so‘mga yetgan.
Tahlilda qayd etilishicha, ipoteka kreditlash shartlari ham ancha yengillashgan. 2025-yilda ipoteka kreditlarining o‘rtacha qaytarish muddati 17,2 yilni tashkil etib, bir yil oldingiga nisbatan 0,6 yilga uzaygan. Shu bilan birga, o‘rtacha foiz stavkasi 19,8 foizdan 19,2 foizga tushgan.
Iqtisodiyot
Dushanba kuni dollar kursi keskin qimmatlaydi
Markaziy bank 2026-yil 13-iyuldan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 63,77 so‘mga oshib, 12 0075,98 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 69,27 so‘mga oshdi va 13 800,43 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 16 193,89 so‘m bo‘ldi (+81,91).
Rossiya rubli 157,32 so‘m etib belgilandi (-0,82).
Iqtisodiyot
O‘zbekistondagi tijorat tashkilotlarining qariyb 80 foizi — MChJ
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning 1-iyun holatiga O‘zbekistonda 430,9 mingta tijorat tashkiloti faoliyat yuritmoqda.
Ulardan 343,6 mingtasi mas’uliyati cheklangan jamiyatlar (MChJ) bo‘lib, bu umumiy korxonalar sonining 79,7 foizini tashkil etdi.
Tashkiliy-huquqiy shakli bo‘yicha korxonalar soni quyidagicha:
Mas’uliyati cheklangan jamiyatlar — 343 584 ta (79,7 foiz);
Xususiy korxonalar — 46 515 ta (10,8 foiz);
Oilaviy korxonalar — 36 697 ta (8,5 foiz);
Aksiyadorlik jamiyati — 645 ta (0,2 foiz);
Boshqalar — 3 496 ta (0,8 foiz).
Iqtisodiyot
17 mlrd so‘mdan ortiq davlat xaridlaridagi qonunbuzilishlar aniqlandi
Raqobat qo‘mitasi hududiy boshqarmalari davlat xaridlari sohasida o‘tkazilgan monitoring va murojaatlar tahlili natijasida umumiy qiymati 17 mlrd so‘mdan ortiq davlat xaridlarida qonunbuzilish holatlarini aniqladi.
Qonun talablari buzilgan xaridlar qatoridan Andijon, Buxoro, Qoraqalpog‘iston, Farg‘ona, Jizzax, Namangan, Navoiy, Samarqand, Sirdaryo, Xorazm, Toshkent viloyati hamda Toshkent shahridagi davlat tashkilotlari o‘rin olgan.
Eng yirik qonunbuzilishlar:
«Mikrokreditbank» ATB – qariyb 2,8 mlrd so‘m;
Respublika ftiziatriya va pulmonologiya tibbiy reabilitatsiya markazi – qariyb 2,5 mlrd so‘m;
Saksonota davlat o‘rmon ishlab chiqarish korxonasi – 1,3 mlrd so‘mdan ortiq;
Chapqirg‘oq Amudaryo irrigatsiya tizimlari havza boshqarmasi huzuridagi Nasos stansiyalari va energetika boshqarmasi – qariyb 1,3 mlrd so‘m;
«Samarqand xalqaro aeroporti» MChJ – 1 mlrd so‘mdan ortiq davlat xaridi.
Qo‘mita ma’lum qilishicha, eng yaxshi takliflarni tanlash savdolarida «Raqobat to‘g‘risida»gi Qonunning 29-moddasi talablari buzilib, raqobatni cheklashi mumkin bo‘lgan harakatlar aniqlangan.
Shu munosabat bilan buyurtmachi tashkilotlarga nisbatan ishlar qo‘zg‘atilib, belgilangan tartibda ta’sir choralari qo‘llanildi. Shuningdek, qonunbuzilishlarni bartaraf etish va kelgusida takrorlanmasligi bo‘yicha majburiy ko‘rsatmalar berildi.
Raqobat qo‘mitasi davlat xaridlarida qonun ustuvorligini ta’minlash, budjet mablag‘larining shaffof va samarali sarflanishi hamda tadbirkorlar uchun teng raqobat muhitini yaratish ustuvor vazifalardan biri ekanini ta’kidladi.
-
Iqtisodiyot5 days agoNeft mahsulotlari zaxiramiz 2−3 oy uchun yetarli – Energetika vazirligi
-
Turk dunyosi5 days agoPrezident Tramp Anqarada NATO sammiti boshlanishi munosabati bilan Turkiyaga F-35 samolyotlariga ega boʻlishiga ruxsat berishni koʻrib chiqmoqda
-
Turk dunyosi4 days agoPrezident Tramp NATO aʼzolarini Grenlandiya va mudofaa xarajatlari yuzasidan tanqid qilmoqda
-
Dunyodan3 days ago
Ramzan Qodirov yana Checheniston rahbariyatiga nomzod sifatida ko‘rsatilgan
-
Jamiyat5 days ago«Tashabbusli budjet»ning 11-mavsumi 15 iyuldan start oladi
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekiston eng ko‘p giloslarni Rossiyaga eksport qilmoqda
-
Siyosat5 days agoPrezident Mirziyoyev strategik hamkorlikni kengaytirish maqsadida BlackRock kompaniyasi rahbarlari bilan uchrashdi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Dollar kursida keskin ko‘tarilish yuz berdi
