Iqtisodiyot
sabablar va oqibatlar haqida iqtisodchi va tadbirkor bilan suhbat
Dollar kursi muttasil o‘sishdan to‘xtab, so‘m mustahkamlanib bormoqda. 19 avgust kuni kurs yana 12 500 lik chegaradan pastga tushdi. Ayrimlar valutani o‘yin qilishyapti degan mish-mish ham tarqatyapti. Lekin Kun.uz gaplashgan iqtisodchi Shuhrat Rasulga ko‘ra, bu – fundamental omillar bilan bog‘liq. Tadbirkor Anvar Abduqayumga ko‘ra, bunga import mollarining savdosi o‘lib borayotgani ham ta’sir qilyapti.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
O‘zbekistonda oxirgi yarim yildan buyon dollar kursining kunlik tebranish chastotasi oshgan. Shu bilan birga, kursning pasayishi ham kuzatilmoqda.
Fevral oyida 1 dollarning rasmiy kursi 13 000 so‘mga teng chegaradan o‘tgach, mana, oradan 7 oy o‘tib, 12 500 so‘mdan ham pastga tushdi. Markaziy bank 19 avgust uchun 1 AQSh dollarining rasmiy kursini 12 497 so‘m deb belgilagan.
Kun.uz mavzu yuzasidan iqtisodchi va tadbirkorga quloq tutarkan, AQSh valutasi qadrining tushishi iqtisodiy omillar hosilasi ekani oydinlashadi.
Iqtisodchi Shuhrat Rasulga ko‘ra, avvalo, O‘zbekistonning asosiy eksport tovari bo‘lmish oltin narxlarining rekord darajada o‘sayotgani bunga sabab bo‘lmoqda. Natijada tashqi savdo aylanmasida eksport va import o‘rtasidagi manfiy farq birinchi yarim yillikda 3,2 mlrd dollargacha qisqargan. Bu, o‘z navbatida, valuta oqimining ortishi va unga talabning muvozanatlashishini ko‘rsatadi.
“O‘zbekiston shu yilning 6 oyi davomida 6,4 mlrd dollarlik oltin sotgan, bu avvalgi yillarnikidan sezilarli ravishda ko‘p. Aynan shu omil ham dollar kursi tushishiga ta’sir o‘tkazmoqda”, deydi iqtisodchi Shuhrat Rasul.
Tadbirkor Anvar Abduqayum ham oltin narxi qancha oshadi, dollar kursi shuncha tushadi deb hisoblaydi, shu sabab jamg‘armalarini oltinda saqlashga o‘tgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, dollar kursining pasaygani eksportchi tadbirkorlarning zarariga ishlayapti.
“Dollar kursining pasayishiga sabab import mollari bozorining o‘layotganida ham deb bilaman. Chunki o‘tgan yili import qilingan tovarlar bozorlarda yotibdi. Odamlar daromadining katta qismini kredit, muddatli to‘lovlarga sarflayapti”, deydi Anvar Abduqayum.
Suhbatdoshlar dollarning kursi sun’iy oshirilib-tushirilayotgani haqida ijtimoiy tarmoqlarda tarqatilgan taxminlarni rad etdi. Kambag‘al va rivojlanayotgan iqtisodlar uchun dollarning beqarorligi tez-tez uchrab turadigan holat, deydi iqtisodchi Shuhrat Rasul.
Suhbatni Kun.uz’ning YouTube sahifasida to‘liq tomosha qilishingiz mumkin.
Shohrux Majidzoda suhbatlashdi.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda 2 mingdan ortiq tadbirkor barqarorlik reytingiga kirdi
O‘zbekistonda 2026-yil 24-aprel holatida 2,1 ming nafar tadbirkorga yuqori barqarorlik reytingi berilgan. Ulardan 335 ta sub’yekt eng yuqori AAA darajasini olgani ma’lum bo‘ldi.
Qayd etilishicha, barqarorlikni baholash tizimi joriy etilganidan beri yuqori reytingga ega tadbirkorlar soni 1,3 barobarga oshgan. Bu biznes muhitida muayyan ijobiy siljishlar kuzatilayotganini ko‘rsatadi.
Shu bilan birga, umumiy manzarada farqlar saqlanib qolmoqda. Xususan, 64,4 ming tadbirkor o‘rta barqarorlik toifasiga kiritilgan bo‘lsa, 226,2 mingta sub’yekt qoniqarli darajada baholangan. 294,7 mingta tadbirkor esa past reytingga ega deb topilgan.
Yuqori reytingga ega tadbirkorlarning eng katta qismi savdo sohasiga to‘g‘ri keladi. Bu yo‘nalishda 690 ta korxona yuqori barqarorlik ko‘rsatkichiga erishgan.
Undan keyin xizmat ko‘rsatish sohasi 654 ta korxona bilan ikkinchi o‘rinni egallagan. Sanoat sohasida 506 ta tadbirkor yuqori reyting olgani qayd etilgan. Qishloq xo‘jaligi va qurilish sohalarida esa bu ko‘rsatkich ancha past. Mos ravishda 106 ta va 59 ta korxona yuqori barqarorlik toifasiga kiritilgan. Bu sohalarda tizimli muammolar saqlanayotganini anglatadi.
Hududlar bo‘yicha tahlil qilinganda, eng yuqori ko‘rsatkich Toshkent shahriga to‘g‘ri keladi. Poytaxtda 709 ta tadbirkor yuqori reytingga ega. Toshkent viloyatida bu ko‘rsatkich 258 tani tashkil etgan. Samarqand viloyatida 180 ta, Farg‘ona viloyatida esa 152 ta tadbirkor yuqori barqarorlik darajasini qo‘lga kiritgan.
Iqtisodiyot
Humo kartalari bo‘yicha SMS-xabarnomalar narxi oshirilmaydi
Humo kartalari bo‘yicha 13131 raqamidan kiruvchi SMS-xabar narxi 84,2 so‘m miqdorida saqlanib qolinadi. Avvalroq, 1 maydan boshlab narxlar 168,4 so‘mga oshirilishi haqida xabar berilgandi.
Foto: Sun’iy intellekt tomonidan yaratilgan surat
Octotelecom kontent-provayderi Humo kartalari bo‘yicha 13131 qisqa raqamidan yuboriladigan SMS-xabarnomalar narxi 1 maydan boshlab 168,4 so‘mga oshirilishi haqida xabar bergandi. Bu iste’molchilarning e’tirozlariga sabab bo‘ldi.
Shundan so‘ng Humo to‘lov tizimi operatori bo‘lgan Milliy banklararo protsessing markazi narx avvalgi darajada saqlanib qolinishini e’lon qildi.
Kompaniya foydalanuvchilar murojaatlari va xizmat ahamiyatini inobatga olib, Octotelecom’ga amaldagi tarifni saqlab qolish bo‘yicha rasmiy xat yuborgan. Qo‘shimcha tahlil natijasida uni o‘zgarishsiz qoldirish to‘g‘risida qaror qabul qilindi.
«Qo‘shimcha tahlillar va Octotelecom bilan konstruktiv muloqot yakunlariga ko‘ra, amaldagi tarifni saqlab qolish to‘g‘risida qaror qabul qilindi. 2026 yil 1 maydan boshlab 13131 raqamidan keluvchi bitta kiruvchi SMS-xabar narxi o‘zgarmaydi va 84,2 so‘mni tashkil etadi», deyiladi xabarda.
Iqtisodiyot
O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hudud yetakchi?
2026-yil yanvar–fevral oylarida O‘zbekistonda yirik korxonalar tomonidan jami 4,1 trln so‘mlik kiyim-kechak ishlab chiqarildi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi ma’lum qildi.
Qayd etilishicha, hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich Andijon viloyatiga to‘g‘ri keldi. Ushbu hududda 1,8 trln so‘mlik mahsulot ishlab chiqarilib, respublikada mutlaq yetakchiga aylandi.
Shuningdek, Toshkent viloyatida 524,6 mlrd so‘m, Namangan viloyatida 438,6 mlrd so‘mlik kiyim ishlab chiqarilgan. Bu hududlar ham yuqori ko‘rsatkichlar bilan ajralib turibdi.
Farg‘ona viloyatida 371,4 mlrd so‘mlik, Toshkent shahrida esa 310,3 mlrd so‘mlik kiyim ishlab chiqarilgan.
So‘nggi o‘rinlarda esa Surxondaryo viloyati 10,4 mlrd so‘m va Jizzax viloyati 19,3 mlrd so‘mlik ko‘rsatkich bilan qayd etilgan.
Boshqa hududlar orasida Samarqand viloyati 158 mlrd so‘m, Buxoro viloyati 117,4 mlrd so‘m, Qashqadaryo viloyati 89 mlrd so‘mlik mahsulot ishlab chiqargan.
Iqtisodiyot
Soliq va tadbirkorlik sohasidagi qonunbuzarliklar uchun javobgarlik kuchaytirildi
“Soliq va tadbirkorlik sohasidagi ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi qonunga muvofiq, mazkur sohada muhim o‘zgartishlar amalga oshirildi.
Xususan, Jinoyat kodeksining 179-moddasiga o‘zgartirish kiritilib, soxta tadbirkorlik uchun jarima, muayyan huquqlardan mahrum qilish va ozodlikdan mahrum qilish kabi sanksiyalar nazarda tutilmoqda.
Endilikda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish maqsadini ko‘zlamasdan ssudalar, kreditlar olish, foydani (daromadni) soliqlardan ozod qilish (soliqlarni kamaytirish) yoki boshqacha mulkiy manfaat ko‘rish maqsadida tadbirkorlik sub’yektini tashkil etish BHMning 100 baravaridan 200 baravarigacha miqdorda jarima yoki 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari yoxud muayyan huquqdan mahrum qilib, 1 yildan 3 yilgacha ozodlikni cheklash yoki 1 yildan 3 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanishi belgilanmoqda.
Shuningdek, 184-modda (soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash) – jinoyat tarkibi aniqlashtirilib, jarima, majburiy to‘lovlarni undirish va ozodlikdan mahrum qilish choralari qayta belgilandi, ilk huquqbuzarlikda zarar to‘liq qoplansa, javobgarlikdan ozod etish tartibi saqlab qolindi, jinoyat ishlarida jamoat himoyachisi ishtiroki ta’minlandi.
Qonun rasman e’lon qilingan kundan e’tiboran 3 oy o‘tgach kuchga kiradi.
Iqtisodiyot
O‘zbekiston aholisining katta qismi qaysi sohalarda ishlaydi?
O‘zbekiston aholisining katta qismi qaysi sohalarda ishlaydi?
Source link
-
Siyosat5 days agoPrezident Mirziyoyev mintaqaviy sammitda yashil savdo yoʻlaklari va yagona iqlim investitsiya strategiyasini taklif qildi
-
Jamiyat5 days ago
Giyohvand moddalar aylanmasini nazorat qilishning milliy tizimi takomillashtiriladi
-
Jamiyat5 days agoShavkat Mirziyoyev Ostonaga yetib bordi
-
Iqtisodiyot4 days ago“QQSni oson qaytarib olish ta’minlanmasa, stavkani 6 foizga tushirishni taklif qilamiz” – Davron Vahobov
-
Iqtisodiyot4 days ago
Markaziy bank: 24-aprelda dollar pasayadi
-
Dunyodan4 days ago
Buyuk Britaniyada “chekmaydigan avlod” dunyoga keldi
-
Dunyodan3 days ago
Eron oliy rahbari yuzi va oyog‘idan jiddiy jarohat oldi
-
Iqtisodiyot4 days agoQirg‘iziston ilk marta Yevropa Ittifoqining sanksiyalarni chetlab o‘tishga qarshi kurashish mexanizmiga tushdi
