Connect with us

Iqtisodiyot

“Vahimaga tushmang” – Kadastr agentligi yerlar xitoyliklarga sotilayotgani haqidagi mish-mishlarni rad etdi

Published

on


Kadastr agentligi yerlar chet elliklarga sotib yuborilayotgani haqidagi gap-so‘zlarni rad etib, O‘zbekiston qonunchiligiga binoan chet elliklar yerga mulk huquqi asosida egalik qila olmasligini ma’lum qildi. Ular yerlarni faqat ijaraga olishi mumkin. “Vahimaga tushmang, xavotirga o‘rin yo‘q”, deyiladi bayonotda.

Toshkent shahri / Foto: Kun.uz

So‘nggi vaqtlarda Toshkent shahrida xitoy tilidagi banner va reklamalar ko‘payib bormoqda. Bu holat ijtimoiy tarmoqlarda muhokamalarni keltirib chiqaryapti. Oxirgi kunlarda xitoyliklar Toshkentda ko‘plab yerlarni ham sotib olayotgani haqida mish-mishlar ham urchidi. 6 mart kuni Kadastr agentligi bu mish-mishlarni asossiz deb atab, bayonot e’lon qildi.

Agentlikka ko‘ra, Yer kodeksining 17-moddasiga binoan, chet ellik fuqarolar va yuridik shaxslar, fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar, chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar yer uchastkalariga faqat ijara huquqi asosida ega bo‘lishi mumkin.

“Xo‘p ijaraga bersag-u xususiylashtirib olsa-chi, unda nima qilamiz?” deb vahimaga tushmang. Xavotirga o‘rin yo‘q, “Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish to‘g‘risida”gi qonunga muvofiq, chet ellik fuqarolar, fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar, chet el yuridik shaxslari, chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar, shuningdek davlat organlari, muassasalari, korxonalari va fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari xususiylashtirish sub’yektlari bo‘lmaydi, ya’ni chet elliklarga yer xususiylashtirib berilmaydi”, – deyiladi rasmiy bayonotda.

Agentlik jamoatchilikni qishloq xo‘jaligi yerini chet elliklar xususiylashtirib oladimi, deb o‘zini qiynamaslikka chaqirgan.

“Qishloq xo‘jaligi yerlarini hatto O‘zbekiston Respublikasining fuqarolari ham xususiylashtirib ololmaydi.


Shunday ekan, yerlarimiz chet el fuqarolariga berib yuborilyapti mazmunidagi xabarlar asossiz va oxirigacha o‘rganilmasdan chiqarilgan xabarlar”, – deyiladi bayonotda.

Kadastr agentligi bunday ma’lumotlarni tarqatadiganlar uchun Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 202-moddasi 2-qismi, Jinoyat kodeksining 244-moddasi 6-qismi borligini eslatib qo‘ygan.

“Shu o‘rinda fuqarolarimizdan har xil aldovlarga uchmasliklarini, ijtimoiy tarmoq faollaridan esa yolg‘on va asossiz xabarlarni tarqatmaslikni so‘rab qolamiz”, – deyiladi xabarda.

“Yer bermoq – jon bermoq”

Kadastr agentligi ushbu vaziyatda jamoatchilikni tinchlantirishga urinayotganiga iqtisodchi Otabek Bakirov “Yer bermoq – jon bermoq” deya munosabat bildirdi. U turli spekulyatsiyalarni bir chetga yig‘ishtirib qo‘ygan holda, xorijliklarga yer ajratish bilan bog‘liq xavotirlarni to‘g‘ri tushunish lozimligini ta’kidlagan.

“Albatta, Yer kodeksida chet ellik fuqarolar va yuridik shaxslar, fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar, chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar yer uchastkalariga faqat ijara huquqi asosida ega bo‘lishi mumkinligi belgilangan.


Ayni paytda tobora murakkablashib borayotgan global realliklarda, yangi va yangi chaqiriqlar yaratayotgan xatarlar to‘lqinida bu mezon yetarli emasligini tushunish lozim. Ijtimoiy kayfiyat ham qabul qilishi qiyinlashib boraveradi.


Shu ma’noda, 2021 yilda boshlangan Yer islohotining navbatdagi bosqichlarida Yer uchastkasiga talabgor chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona bo‘lsa, uning kamida 51 foizi O‘zbekiston fuqarolariga bevosita yoki bilvosita tegishli bo‘lishini nazarda tutuvchi, shuningdek, chet el yuridik shaxslari va chet el fuqarolarining yer uchastkalariga ijara huquqini keskin cheklovchi qoidalar kiritilishi zarur”, – deb yozdi Bakirov.

Uning ta’kidlashicha, Yerga nisbatan xorijliklarga oid alohida qattiq qoidalar qator mamlakatlarda mavjud va umummilliy konsensus hisoblanadi. Yerga oid diskussiya investitsiya muhitiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi haqidagi xavotirlar o‘ringa ega emas, deydi iqtisodchi.

“Zero O‘zbekistonga kelayotgan sog‘lom investor, eng avvalo investitsiyalaridan foyda ko‘rish maqsadida keladi, yer olib latifundistga aylanish yo yer portfeliga ega bo‘lish maqsadida emas. Qolaversa, investitsion muhitni (nafaqat xorijlik investorlarga, o‘zbekistonliklarga ham) o‘nlab boshqa omillar yomonlashtirmoqdaki, shu haqida qayg‘urish o‘rinliroq bo‘lardi”, – deb yozdi u.

Oltin konlari va korxonalar

Avvalroq joriy yilning fevral oyida qimmatbaho metallarni oltin izlovchilar usulida qazib olish uchun Navoiy viloyatidagi 31 ta yer qa’ri uchastkasi elektron auksion orqali 25,1 mlrd so‘mga sotilgani haqida xabar bergandik. Navoiyda oltin izlashga investitsiya kiritayotganlar orasida xitoyliklar talaygina. Sotuvga qo‘yilgan 31 ta oltin maydonini o‘zlashtirish huquqini olgan 12 ta kompaniyaning aksariyatida ta’sischilar qatorida kamida bir nafar xitoylikni ko‘rish mumkin.

“Yer qa’ridan foydalanish markazi” DM jamoatchilikda Navoiydagi 31 ta kon xitoyliklarga sotilgani haqida xavotirlar asossiz ekani haqida bayonot bilan chiqdi. Markaz oltin konlariga investitsiya kiritgan korxonalar qatorida Xitoy fuqarolariga to‘liq tegishli bo‘lgan birorta ham korxona yo‘qligini bildirdi.

Keyinroq Toshkentdagi Magic city parkida xitoyliklar turli bayroqlarni ko‘tarib miting o‘tkazgani jamoatchilikda savollar tug‘dirdi. IIV bu miting ekanini rad etib, Huawei kompaniyasi xodimlarining jamoaviy yugurish aksiyasi ekanini ma’lum qildi. Vazirlik o‘z bayonotida bu aksiyani “bizning ham idora va tashkilotlar o‘rnak olsa arziydigan tadbir” deb atadi.

2025 yil 1 fevral holatiga, O‘zbekistonda xorijiy kapital ishtirokidagi kompaniyalar soni bo‘yicha Xitoy birinchi o‘ringa chiqdi. Bir yil davomida O‘zbekistondagi Xitoy kompaniyalari soni qariyb 43 foizga ko‘payib, 3 467 taga yetgan.



Source link

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Iqtisodiyot

tadbirkor va davlat organlari o‘rtasida huquqiy bahs yuzaga keldi 

Published

on


Toshkent shahrida dizayn-kod kuchga kirgach, Raqamli rivojlanish departamenti ko‘p qavatli uylar tomiga o‘rnatilgan reklama konstruksiyalarini demontaj qilish bo‘yicha tadbirkorlarga talabnomalar yubora boshladi. Tadbirkor Kun.uzʼga yuborgan murojaatida reklama joylari uchun davlatga yuz millionlab so‘m to‘laganini, reklama pasportlari esa yana bir necha yil amal qilishi kerakligini aytmoqda. Biznes yangi talablar sabab bu huquqlardan muddatidan oldin mahrum bo‘lmoqda. Masala atrofida tadbirkor, Toshkent shahar hokimligi va Adliya vazirligi turlicha huquqiy talqinlarni ilgari surmoqda. 

Single Media Group MChJning Kun.uzʼga ma’lum qilishicha, kompaniya 2025 yilda Toshkent shahar hokimligi huzuridagi Raqamli rivojlanish departamentidan ko‘p kvartirali uylar tomiga reklama konstruksiyalarini joylashtirish bo‘yicha ikki reklama joyi pasportini olgan. Ulardan biri 2030 yilgacha, ikkinchisi esa 2034 yilgacha amal qilishi belgilangan. 

Biroq 2026 yil may oyida kompaniyaga yuborilgan bildirishnomada Toshkent shahrining dizayn-kodi kuchga kirgani, unga ko‘ra ko‘p kvartirali uylar tom qismida reklama konstruksiyalarini joylashtirish taqiqlangani sabab reklama konstruksiyalarini 10 kun ichida demontaj qilish talab qilingan. Departament  reklama joyi pasportlarini bekor qilish choralari ko‘rilayotganini ma’lum qilgan. 

 Tadbirkor: «Biz qonuniy ruxsatnoma asosida investitsiya qilganmiz» 

Kompaniya vakilining aytishicha, reklama joylari uchun davlatga katta miqdorda to‘lovlar amalga oshirilgan. Xususan, Shota Rustaveli ko‘chasidagi reklama joyi uchun shu kungacha 270,4 mln so‘m, Chilonzor tumani, Olmazor dahasidagi reklama joyi uchun esa 69,4 mln so‘m to‘langan. 

Tadbirkor reklama pasportlari 2030 va 2034 yilgacha amal qilishiga ishonib investitsiya kiritganini, yangi dizayn-kod esa amalda ilgari berilgan huquqlarni bekor qilayotganini ta’kidlamoqda. 

 Kompaniya Ombudsmanga yo‘llagan murojaatida bir nechta huquqiy asoslarni keltirgan. 

Birinchidan, tadbirkor prezidentning 2026 yil 5 fevraldagi PQ-48-son qaroriga tayanmoqda. Mazkur hujjat bilan ko‘p kvartirali uylarni boshqarish tizimi takomillashtirilgan bo‘lib, unda uylarning umumiy mol-mulkidan olinadigan daromadlar qatorida reklama joylashtirishdan tushadigan mablag‘lar ham ko‘rsatilgan. Qarorga ko‘ra, reklama, mobil aloqa antennalari va boshqa umumiy mol-mulkni ijaraga berishdan tushadigan daromadlar ko‘p kvartirali uyning bank hisobraqamiga yo‘naltiriladi hamda mulkdorlarning daromadi hisoblanadi. 

Shuningdek, qarorning 9-ilovasida ishchi guruhlarga ko‘p kvartirali uylarning reklama joylashtirish mumkin bo‘lgan joylarini aniqlash vazifasi yuklatilgan. 

Tadbirkor aynan shu normalarga tayanib, Prezident qarorida reklama konstruksiyalarini, jumladan tom qismida reklama joylashtirishni taqiqlovchi norma mavjud emasligini, aksincha reklama joylashtirish daromad manbayi sifatida e’tirof etilganini ta’kidlamoqda. 

Ikkinchidan, kompaniya “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi qonunning 41-moddasiga murojaat qilib, normativ-huquqiy hujjatlar orqaga qaytish kuchiga ega emasligini eslatmoqda. Uning fikricha, dizayn-kod kuchga kirishidan avval qonuniy ravishda berilgan reklama pasportlariga yangi cheklovlar tatbiq etilmasligi kerak. 

Yana bir e’tiroz Vazirlar Mahkamasining 104-son qaroriga taalluqli. Tadbirkor reklama joyi pasportlarini bekor qilishdan oldin maxsus ishchi guruh xulosasi bo‘lishi kerakligini, biroq bunday xulosa taqdim etilmaganini bildirgan. 

 Hokimlik pozitsiyasi 

Toshkent shahar hokimligi huzuridagi Raqamli rivojlanish departamenti esa aksincha fikrda.  

Departament yuborgan bildirishnomada Vazirlar Mahkamasining 104 va 428-son qarorlari hamda Toshkent shahrining dizayn-kodi talablariga muvofiq barcha tashqi reklama obektlari shaharsozlik normalari va dizayn talablariga mos bo‘lishi shartligi qayd etilgan.

Bildirishnomada, shuningdek, reklama tarqatuvchi bilan tuzilgan ommaviy oferta shartnomasiga havola qilinib, qonunchilik yoki shaharsozlik vaziyati o‘zgargan taqdirda reklama konstruksiyalarini demontaj qilish tadbirkorning majburiyati ekani ko‘rsatilgan. Shu asosda reklama konstruksiyalarini 10 kun ichida olib tashlash, aks holda ular majburiy tartibda demontaj qilinishi hamda xarajatlar tadbirkordan undirilishi haqida ogohlantirilgan. 

Adliya vazirligi nima deydi? 

Mazkur masala yuzasidan Adliya vazirligi ham tadbirkorning murojaatini ko‘rib chiqdi. 

Vazirlik javobida “Mahalliy davlat hokimiyati to‘g‘risida”gi qonunga muvofiq Toshkent shahar Kengashi dizayn-kodni qabul qilish vakolatiga ega ekanini qayd etgan. 

(Muharrirga: Fotogalereyada adliya vazirligining javobi va hokimiyat xatidan skrinshot bor, shuni qo’ya olmadim)

Shuningdek, vazirlik bahs markazida turgan prezidentning 2026 yil 5 fevraldagi PQ-48-son qaroriga ham izoh berib, unda ko‘p kvartirali uylar tom qismida reklama konstruksiyalarini joylashtirishga ruxsat beruvchi norma mavjud emasligini bildirgan. 

 Biroq vazirlik tadbirkorning huquqiy manfaatlari masalasiga ham e’tibor qaratgan. “Ma’muriy tartib-taomillar to‘g‘risida”gi qonunning 59-moddasiga ko‘ra, manfaatdor shaxsning ishonchi himoya qilinishi lozim bo‘lgan hollarda ma’muriy hujjatni bekor qilish yoki o‘zgartirish masalasi sud tartibida ko‘rib chiqiladi. Shu bois vazirlik tadbirkorga Toshkent shahar Kengashi qarori yuzasidan sudga murojaat qilish huquqi mavjudligini ma’lum qilgan. 

Bahs nimada? 

Tomonlar bir hujjatni turlicha talqin qilmoqda. Tadbirkor prezidentning PQ-48-son qarori reklama joylashtirishni ko‘p kvartirali uylarning daromad manbayi sifatida tan olganini, shu bois dizayn-kod bilan bunday reklama konstruksiyalarini to‘liq taqiqlash prezident qaroriga zid ekanini ta’kidlamoqda. 

Adliya vazirligi esa boshqa yondashuvni ilgari suradi: vazirlikka ko‘ra, PQ-48 qarorida reklama joylashtirishdan daromad olish nazarda tutilgan bo‘lsa-da, unda aynan ko‘p kvartirali uylarning tom qismida reklama konstruksiyalarini joylashtirishga ruxsat beruvchi norma mavjud emas. Shu sababli dizayn-kodning mazkur taqiqi prezident qaroriga zid deb baholanmagan. 

Natijada bahsning asosiy savoli ochiqligicha qolmoqda: davlat tomonidan 2030 va 2034 yilgacha amal qilishi belgilab berilgan reklama pasportlari yangi mahalliy normativ hujjat asosida muddatidan oldin bekor qilinishi mumkinmi? Agar mumkin bo‘lsa, reklama joylari uchun yuz millionlab so‘m to‘lagan tadbirkorning investitsiyalari va mulkiy manfaatlari qanday himoya qilinadi? 

Kun.uz bu borada Biznes ombudsman va Savdo-sanoat palatasiga so‘rov yubordi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Andijonda Belarus texnologiyasi asosida qishloq xo‘jaligi texnikalari ishlab chiqariladi

Published

on


Andijon viloyati hokimi Shuhratbek Abdurahmonov Belarusning Grodno viloyati Lida tumanida joylashgan «LidaTexmash» MChJ korxonasi rahbari bilan uchrashuv o‘tkazdi. Muzokaralar davomida Andijon viloyatida qishloq xo‘jaligi texnikalarini ishlab chiqarishni kengaytirish va yangi quvvatlarni ishga tushirish masalalari atroflicha muhokama qilindi.

Uchrashuv yakunida tomonlar o‘zaro hamkorlik doirasida bog‘dorchilik va dehqon xo‘jaliklari uchun arzon va ixcham texnikalar, shuningdek, kartoshka ekish hamda hosilni terib olishga mo‘ljallangan zamonaviy agrotexnikalar ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish bo‘yicha muhim kelishuvga erishdi.

«Mazkur istiqbolli loyiha viloyat agrar tarmog‘ini hamyonbop va zamonaviy uskunalar bilan ta’minlash orqali qishloq xo‘jaligida ish unumdorligini yanada oshirishga xizmat qiladi», — deyiladi viloyat hokimligi xabarida.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

«Anorbank»ka nisbatan moliyaviy jarima qo‘llanildi

Published

on


Raqobat qo‘mitasi tomonidan «Anorbank» jarimaga tortildi.

Qo‘mita tomonidan Toshkent viloyatida istiqomat qiluvchi fuqaroning murojaati asosida «ANOR BANK» AJ tomonidan Instagram ijtimoiy tarmog‘ida joylashtirilgan reklama axboroti o‘rganildi.

Xususan, mazkur murojaatda bank tomonidan aksiya doirasida e’lon qilingan axborotlarda aksiya shartlari to‘g‘risida to‘liq ma’lumotlar berilmaganligiga e’tiroz bildirilgan.

O‘rganishlarda reklamada moliyaviy xizmatlarni ko‘rsatishda shartnomaning muhim shartlaridan biri — aksiyaning amal qilish shartlari, unga qo‘llanilgan limit hamda limitdan oshgan hollarda komissiya to‘g‘risidagi ma’lumotlar mavjud emasligi aniqlandi.

Yuqoridagi holatlar yuzasidan Qo‘mita Maxsus komissiyasi tomonidan O‘zbekiston Respublikasining «Reklama to‘g‘risida»gi Qonunining 16, 21 va 43-moddalari talablari buzilishi alomatlari yuzasidan «ANOR BANK» AJga nisbatan ish qo‘zg‘atilib, ishni ko‘rib chiqish yakunlari bo‘yicha moliyaviy jarima qo‘llanildi.

Shuningdek, qonunbuzilish holatini bartaraf etish hamda kelgusida bunday holatlarga yo‘l qo‘ymaslik yuzasidan bajarilishi majburiy bo‘lgan ko‘rsatma berildi.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Yil boshidan beri tadbirkorlarga 97 mlrd so‘m QQS qaytarildi

Published

on


Tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va soliq yukini kamaytirish maqsadida budjetga to‘langan qo‘shilgan qiymat solig‘ining (QQS) bir qismi ayrim sohalarda faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarga qaytarilmoqda.

2026-yil 6-iyul holatiga ko‘ra, mazkur mexanizm doirasida korxonalarga jami 97 mlrd so‘mga yaqin mablag‘ qaytarildi.

QQS qaytarish tartibi turoperatorlar, mehmonxonalar, umumiy ovqatlanish korxonalari, chorvachilik va parrandachilik xo‘jaliklari hamda zargarlik korxonalarini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.

Ma’lumotga ko‘ra, eng katta mablag‘ 828 ta umumiy ovqatlanish korxonasiga qaytarilgan bo‘lib, ular 63,8 mlrd so‘m QQS kompensatsiyasini olgan.

Shuningdek, 323 ta zargarlik korxonasiga 26,2 mlrd so‘m, 145 ta mehmonxonaga 4,7 mlrd so‘m mablag‘ qaytarildi.

Bundan tashqari, 23 ta turoperatorga 1,1 mlrd so‘m, 28 ta chorvachilik va parrandachilik xo‘jaligiga ham 1,1 mlrd so‘m QQSning bir qismi qaytarilgan.



Source link

Continue Reading

Iqtisodiyot

Hududlarda katta miqdordagi kreditlarni o‘zlashtirgan bankirlar qo‘lga olindi

Published

on


Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Farg‘ona, Andijon va Buxoro viloyatlarida kredit mablag‘larini o‘zlashtirgan “bankir”lar fosh etildi. 

Bosh prokuratura huzuridagi Departamentning Beruniy tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankining 3 nafar BXM xodimlari o‘zaro til biriktirib, 5 nafar fuqaroning nomiga imtiyozli kredit mablag‘i ajratib, 146 mln so‘mlik kredit mablag‘larini o‘zlashtirish yo‘li bilan talon-toroj qilganliklari aniqlangan.

Departamentning Farg‘ona viloyati boshqarmasi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat banklaridan birining Rishton filiali mas’ul shaxslari va boshqalar o‘zaro til biriktirib, 21 nafar fuqaroning nomiga “Har bir oila-tadbirkor” dasturi doirasida hunarmandchilik va tikuv dastgohlari sotib olish hamda issiqxona qurish uchun yillik 14 foiz ustama bilan va chorvachilik uchun yillik 25 foiz ustama bilan 747 mln so‘m imtiyozli kredit mablag‘larini ajratib, ularga bu haqida xabar bermasdan, ushbu ajratilgan kredit mablag‘larini ta’minotchi korxonalarga o‘tkazib, o‘zlashtirish yo‘li bilan talon-toroj qilganliklari aniqlangan.

Departamentning Xo‘jaobod tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankning BXM boshqaruvchisi sobiq o‘rinbosari (muqaddam JKning 167-moddasi bilan sudlangan) va boshqalar o‘zaro til biriktirib, fuqaro E.X.ning nomiga yakka tartibdagi tadbirkorlik subyektini tashkil qilib, soxta ma’lumotlar orqali 500 mln so‘m kredit mablag‘i ajratib, o‘zlashtirish yo‘li bilan talon-toroj qilganliklari aniqlangan.

Departamentning Jondor tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankining sobiq rahbari va sobiq mutaxassisi o‘zaro til biriktirib, fuqarolarning xabarisiz ularning nomiga 110 mln so‘m kredit mablag‘larini ajratib, firibgarlik yo‘li bilan qo‘lga kiritganliklari aniqlangan.

Departamentning Qo‘shtepa tumani bo‘limi tomonidan o‘tkazilgan tergovga qadar tekshiruvda tijorat bankining sobiq bo‘lim boshlig‘i fuqaro M.D.ning ishonchiga kirib, unga uy-joy sotib olishiga 240,5 mln so‘m ipoteka krediti ajratib berishini aytib, qalbaki kredit shartnomasi evaziga ajratilgan kredit mablag‘laridan 90 mln so‘mini o‘z ehtiyoji uchun ishlatib yuborganligi aniqlangan.

Mazkur holatlar yuzasidan Jinoyat kodeksining tegishli moddalari bilan jinoyat ishlari qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari o‘tkazilmoqda.



Source link

Continue Reading

Trending

Copyright © 2025 Xabarlar. powered by Xabarlar.