Iqtisodiyot
6 nafar mashhur bloger 3,1 mlrd so‘m soliq to‘lamagani aniqlandi
Soliq qo‘mitasining o‘rganishlariga ko‘ra, 2025 yilda O‘zbekistondagi TOP-110 nafar bloger rasmiy hujjatlarda jami 2,7 mlrd so‘mlik daromad topganini aks ettirgan va ular 110 mln so‘m soliq to‘lagan. 6 nafar TOP bloger faoliyati (reklamalari, storislari) hisoblab chiqilganda esa, davlat budjetiga 3,1 milliard so‘m soliq to‘lanmasdan qolgani aniqlangan.
8 iyun kuni Soliq qo‘mitasi blogerlik faoliyatida soliq ma’muriyatchiligi mavzusida onlayn seminar o‘tkazdi. Unda Iqtisodiy tahlil va yashirin iqtisodiyot monitoringi boshqarmasi davlat soliq bosh inspektori Kamola Ahmedjonova 2025 yilda blogerlar to‘lagan soliqlar haqida ma’lumot berdi.
Uning aytishicha, TOP-110 nafar bloger faoliyati o‘rganilganda, 55 nafari o‘zini o‘zi band qilgan shaxs sifatida, 33 nafari yakka tartibdagi tadbirkor sifatida, 22 nafari jismoniy shaxs sifatida faoliyat yuritayotgani oydinlashgan. Bu blogerlarning 2025 yil davomida aks ettirgan daromadi 2,7 mlrd so‘mni, to‘langan soliqlar 110 mln so‘mni tashkil qilgan.
“Lekin bizning o‘rganishlarimiz natijasida 6 nafar TOP bloger faoliyati, reklamalari, storislari hisoblab chiqilganda, davlat budjetiga 3,1 milliard so‘m soliq to‘lanmasdan qolgani aniqlandi”, – deydi mutaxassis.
Uning ta’kidlashicha, aksar blogerlar o‘zini o‘zi band qilgan toifaga kirmaydi, chunki o‘zini o‘zi band qilgan shaxs yollanma ishchi qabul qilib ishlata olmaydi. “Sizlarning ko‘pchiligingizda administratorlaringiz bor, reklama menejerlaringiz bor”, – dedi Kamola Ahmedjonova.
Blogerlar qanaqa soliq to‘laydi?
Seminar davomida Umumbelgilangan soliq ma’murchiligi boshqarmasi davlat soliq bosh inspektori Alisher Otajonov blogerlik faoliyati bilan shug‘ullanadigan shaxslarning soliq to‘lash tartibi haqida ma’lumot berdi.
“Blogerlik faoliyati bilan o‘zini o‘zi band qilgan shaxs shug‘ullanadigan bo‘lsa, bularning olgan daromadi soliq agentidan ushlab qolinadi. Misol uchun, o‘zini o‘zi band qilgan shaxs yuridik shaxsga xizmat ko‘rsatganda, elektron hisob-faktura orqali daromadini rasmiylashtirganda o‘sha soliqqa tortiladigan bazasidan 1 foizni yuridik shaxs soliq agenti sifatida ushlab qoladi va davlat budjetiga o‘tkazib beradi. Bu yerda o‘zini o‘zi band qilgan shaxs o‘sha soliq hisobotini shakllantirganda soliq agenti ushlab qolgan daromadlarning bazasi soliq hisobotida chegirilgan holda bo‘ladi”, – dedi u.
Alisher Otajonovning tushuntirishicha, o‘zi mustaqil ravishda o‘zini o‘zi band qilgan shaxs olgan daromadlari bo‘lsa, bu soliq hisobotida aks etadi. O‘sha shakllantirgan fakturasi yoki kassa apparatdan kirim qilingan summasi yoki “Paynet xolis” orqali summalari hisobotda aks etadi va “Paynet xolis” orqali olingan daromadlari soliq hisobotida chegiriladi.
“Bu daromadning summalarini, soliqlarni “Paynet xolis”ning o‘zi soliq agenti sifatida budjetga to‘lab beradi. Faqat mustaqil ravishda olgan daromadlari soliq hisobotida aks etadi. Soliq hisobotlarini shakllantirish o‘sha tashqi manba ma’lumotlariga asosan hisobotda avtomat shakllanadi va soliq to‘lovchi belgilangan muddatlarda soliq hisobotini soliq organlariga yubormasa, buni soliq organlari avtomatik ravishda, ya’ni proaktiv tarzda hisobotini shakllantiradi va soliq to‘lovchi uchun hisobotlarni yuborib beradi”, – dedi u.
Otajonovning qo‘shimcha qilishicha, yakka tartibdagi tadbirkor, o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar yoki yuridik shaxs sifatida aylanmadan olinadigan soliq to‘lovchi sifatida faoliyat ko‘rsatgan tadbirkorlar umumbelgilangan soliq turiga o‘tgandan keyin bir yil davomida foyda soliq hisobotini topshirmaydi yoki foyda soliq hisoboti, foyda solig‘ini to‘lamaslik huquqi berilgan.
Shuningdek, seminarda obunachilar soni juda kam bo‘lgan blogerlar qancha soliq to‘lashiga oid savolga javob berildi. Mutaxassislarga ko‘ra, soliq obunachilar soniga qarab to‘lanmaydi, balki jismoniy shaxsning yoki yakka tartibdagi tadbirkor, o‘zini o‘zi band qilgan shaxsning olgan daromadidan kelib chiqib, 1 foiz soliqqa tortiladi.
Iqtisodiyot
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva XXRning Gonkong maxsus ma’muriy hududidagi eng yirik xoldinglardan biri — Henderson Land Group boshqaruvi raisi Piter Li bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Tomonlar qayta tiklanuvchi energetika, Yangi Toshkent infratuzilmasini rivojlantirish va ta’lim sohalaridagi istiqbolli qo‘shma loyihalarni muhokama qildi.
«Mamlakatimiz investitsiyalar uchun ochiq va biz Gonkongning yetakchi biznes doiralari bilan hamkorlikdan manfaatdormiz. Sheriklikdagi tashabbuslarni, jumladan, yangi tashkil etilayotgan Toshkent xalqaro moliya markazi orqali ham qo‘llab-quvvatlashga tayyormiz», — deb yozdi Saida Mirziyoyeva.
Administratsiya rahbari O‘zbekiston va Gonkong o‘rtasida uzoq muddatli iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar borligiga ishonch bildirdi.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil yanvar–iyul oylarida O‘zbekistonga 46 davlatdan qariyb 28,5 ming tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan.
Import qilingan mahsulotlarning umumiy qiymati 123,7 mln AQSh dollarini tashkil etgan. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 1,6 ming tonnaga yoki 6 foizga ko‘p.
Import hajmi bo‘yicha Rossiya keskin ustunlik qilgan. Yilning dastlabki yetti oyida Rossiyadan O‘zbekistonga 19,5 ming tonna shokolad mahsulotlari yetkazib berilgan.
Rossiyadan kelgan shokolad mahsulotlari umumiy importning qariyb 70 foizini tashkil etgan. Keyingi o‘rinda Ukraina bo‘lib, undan 2,2 ming tonna mahsulot import qilingan.
Qozog‘istondan 914 tonna, Belarusdan 805,2 tonna shokolad mahsulotlari olib kirilgan. Litvadan import 746,2 tonnani tashkil etgan.
Turkmaniston 715,2 tonna, Turkiya esa 569,5 tonna ko‘rsatkich bilan keyingi o‘rinlarda qayd etilgan. Qolgan davlatlar hisobiga 3 ming tonna mahsulot to‘g‘ri kelgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida Andijon viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va aholi daromadlarini oshirish masalalari bo‘yicha yig‘ilish o‘tkazilmoqda.
Joriy yilning birinchi yarmida viloyat iqtisodiyoti 8,8 foiz, sanoat 9,2 foiz, xizmatlar 16,1 foiz, investitsiyalar 8,9 foizga o‘sgani qayd etildi.
– Bizga o‘sishdagi raqamlar emas, balki har bir ko‘rsatkich har bir oilaning kundalik hayotiga qanday o‘zgarish olib kirgani muhim,– dedi davlatimiz rahbari.
Andijonda yer va tabiiy boyliklar cheklangan bo‘lsa-da, harakatchan aholi, kuchli tadbirkorlik ruhi, ko‘p sonli yoshlar, sanoat maktabi va katta bozor kabi imkoniyatlar borligi ta’kidlandi.
So‘nggi o‘n yilda viloyatga respublika budjetidan 20 trillion so‘m, banklar tomonidan tadbirkorlik uchun 90 trillion so‘m yo‘naltirildi. Birgina joriy yilda aholi farovonligini oshirishga 6 trillion so‘m ajratildi.
Hokimlarga berilgan vakolatlar va yaratilgan moliyaviy imkoniyatlar shunga munosib natijaga aylanishi zarurligi ko‘rsatib o‘tildi.
