Iqtisodiyot
2000 yildan beri zaxiralarini eng ko‘p oshirgan davlatlar
XXI asr boshidan beri dunyo bo‘ylab markaziy banklar o‘zining oltin zaxiralarini izchil ravishda ko‘paytirib kelmoqda – so‘nggi yillarda bu tendensiya yanada tezlashdi. Inflatsiya, sanksiyalar va o‘zgarib borayotgan geosiyosat sharoitida zaxira valutalariga, ayniqsa AQSh dollariga ishonch tobora ko‘proq sinovdan o‘tmoqda. Shuning uchun ko‘plab davlatlar oltinni qiymatni saqlab qolishning strategik vositasi sifatida ko‘ra boshladi.
Keltirilgan infografika 2000–2024 yillar oralig‘ida rasmiy oltin zaxiralarining sof o‘sishini yaqqol ko‘rsatadi. Vizualizatsiya asosidagi ma’lumotlar Jahon oltin kengashi, XVJ, Jahon banki va markaziy banklar bilan bog‘liq boshqa manbalardan olingan.
Absolyut yetakchi — Rossiya: u 2000 yildan beri oltin zaxiralarini ta’sirchan darajada, +1948 tonnaga oshirgan va faqat ozgina farq bilan Xitoyni ortda qoldirgan. Xitoy esa +1885 tonna qo‘shgan. Umuman olganda, shu ikki davlat ko‘rib chiqilayotgan davrda markaziy banklar tomonidan xarid qilingan oltinning yarmidan ko‘pini ta’minlagan.
Rossiya va Xitoyda oltin zaxiralarining keskin o‘sishi dollarga qaramlikni kamaytirishga qaratilgan kengroq strategiyaning bir qismi bo‘ldi. G‘arb sanksiyalari joriy etilganidan keyin Rossiya dedollarizatsiya yo‘nalishini ancha tezlashtirdi va muzlatib qo‘yish yoki qadrsizlanish xavfi kamroq bo‘lgan aktiv sifatida oltinga tayana boshladi.
Xitoyning motivlari ham strategik tusga ega. AQSh bilan savdo qarama-qarshiliklari va yuanga xalqaro maqom berish istagi sharoitida Pekin oltin zaxiralarini bosqichma-bosqich ko‘paytirmoqda — ko‘pincha bu markaziy bankning ko‘zga tashlanmaydigan xaridlari va ichki konlardan olinayotgan oltinni zaxiraga o‘tkazish orqali amalga oshiriladi.
Bundan tashqari, Rossiya va Xitoy AQSh moliyaviy tizimini chetlab o‘tadigan, oltin savdosiga doir tarixiy ikki tomonlama kelishuvlar ham tuzgan.
Bu qadamlarning barchasi yanada keng global trendga mos keladi: bugun markaziy banklar jami hisobda AQSh xazina obligatsiyalariga qaraganda oltinni ko‘proq hajmda ushlab turibdi. Bu siyosiy jihatdan tarang va parchalangan dunyoda oltinning jozibadorligi ortib borayotganini ko‘rsatadi.
Rossiya va Xitoy xarid hajmi bo‘yicha boshqalardan ancha oldinda ketsa-da, bir qator rivojlanayotgan iqtisodiyotlar ham oltin zaxiralarini faol oshirmoqda:
Hindiston (+518 tonna) — valuta beqarorligi va inflatsiya xavflari fonida zaxiralarni ko‘paytirdi;
Turkiya (+501 tonna) — iqtisodiy turbulentlik va liraning qadrsizlanishi sharoitida oltindan faol foydalanmoqda;
Polsha va Qozog‘iston — zaxiralarni diversifikatsiya qilish strategiyasi doirasida yuzlab tonna oltin qo‘shdi.
Fors ko‘rfazi mamlakatlari — xususan Saudiya Arabistoni va Qatar ham oltin ulushini oshirmoqda. Bu ularning Vision 2030 va shunga o‘xshash milliy tashabbuslarini o‘z ichiga olgan keng qamrovli iqtisodiy transformatsiya dasturlariga uyg‘unlashtirilmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyev G‘uzor tumanida «Qashqadaryo Jingu» korxonasi tomonidan Shinjon usulida paxta yetishtirilayotgan dalada bo‘ldi.
Davlatimiz rahbariga chigit ekish, g‘o‘zani sug‘orish va parvarishlashda qo‘llanayotgan texnologiyalar haqida ma’lumot berildi. Bu yerda 2,2 ming gektar maydonga chigit plyonka ostiga qo‘sh qatorlab ekilgan, tomchilatib sug‘orish to‘liq joriy qilingan.
Plyonka tuproqdagi namlik va haroratni saqlab, chigitning erta hamda bir tekis unib chiqishiga yordam beradi. Suv va o‘g‘it esa tomchilatib sug‘orish tizimi orqali bevosita g‘o‘za ildiziga yetkaziladi. Natijada suv sarfi 30-40 foizga, o‘g‘it sarfi qariyb 30 foizga kamayadi. Hosil an’anaviy maydonlarga nisbatan 10-15 kun oldin pishib yetiladi.
Prezidentimiz paxtazorda yetishtirilgan hosil va agrotexnik tadbirlarni tashkil etish jarayoni bilan tanishdi. An’anaviy usulda gektaridan 30-35 sentner paxta olinsa, Shinjon texnologiyasida bu ko‘rsatkich 60-70 sentnergacha yetishi mumkin. Korxona dalalarida hosildorlik gektariga 55 sentnerni, yalpi hosil esa 12,3 ming tonnani tashkil etmoqda.
Dala ishlarida agrodronlardan ham foydalanilmoqda. Bu ayrim agrotexnik tadbirlarni tezroq bajarish, yonilg‘i sarfini kamaytirish imkonini bermoqda.
Xitoy sarmoyasi ishtirokida tashkil etilgan «Qashqadaryo Jingu» agroklasteri Koson, Nishon, G‘uzor, Ko‘kdala va Mirishkor tumanlarida jami 18,3 ming gektar maydonda faoliyat yuritadi. Ushbu yerlarning katta qismi ilgari foydalanilmagan cho‘l va qarovsiz maydonlar bo‘lgan. Loyihaga 128 million dollar investitsiya kiritilib, 50 ta ish o‘rni yaratilgan. Eksport hajmi esa 8,5 million dollarni tashkil etadi.
Shu yerda davlatimiz rahbariga viloyat qishloq xo‘jaligida amalga oshirilayotgan ishlar haqida ham axborot berildi.
O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev «Wabtec» kompaniyasi direktorlar kengashi raisi va bosh ijrochi direktori Rafael Santanani qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Uchrashuvda mamlakatda temir yo‘l infratuzilmasi va tranzit salohiyati rivojlanayotganini hisobga olib, lokomotivlar parkini yangilash va kengaytirish masalalari ko‘rib chiqildi.
AQSh moliya institutlari ishtirokida lokomotivlarni uzoq muddatli servis xizmati bilan birga yetkazib berish imkoniyatlari muhokama qilindi.
Shuningdek, O‘zbekistonda texnik xizmat ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish, butlovchi qismlar ishlab chiqarish va mutaxassislar tayyorlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Tog‘-kon korxonalari karer texnikasiga xizmat ko‘rsatuvchi servis markazini tashkil etish hamda dizel-generator qurilmalari bo‘yicha hamkorlik qilishga ham e’tibor qaratildi.
«Wabtec» lokomotivlar, temir yo‘l texnikasi, raqamli va servis yechimlarini ishlab chiqarish bo‘yicha jahondagi yetakchi kompaniyalardan biri hisoblanadi. Kompaniya Markaziy Osiyo mamlakatlarida ham loyihalarni amalga oshirmoqda.
Iqtisodiyot
Saida Mirziyoyeva Gonkongning Henderson Land Group xoldingi boshqaruvi raisi bilan uchrashdi
Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva XXRning Gonkong maxsus ma’muriy hududidagi eng yirik xoldinglardan biri — Henderson Land Group boshqaruvi raisi Piter Li bilan uchrashuv o‘tkazdi.
Tomonlar qayta tiklanuvchi energetika, Yangi Toshkent infratuzilmasini rivojlantirish va ta’lim sohalaridagi istiqbolli qo‘shma loyihalarni muhokama qildi.
«Mamlakatimiz investitsiyalar uchun ochiq va biz Gonkongning yetakchi biznes doiralari bilan hamkorlikdan manfaatdormiz. Sheriklikdagi tashabbuslarni, jumladan, yangi tashkil etilayotgan Toshkent xalqaro moliya markazi orqali ham qo‘llab-quvvatlashga tayyormiz», — deb yozdi Saida Mirziyoyeva.
Administratsiya rahbari O‘zbekiston va Gonkong o‘rtasida uzoq muddatli iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar borligiga ishonch bildirdi.
Markaziy bank 2026-yil 9-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 37,38 so‘mga oshib, 11 846,57 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 34,69 so‘mga oshdi va 13 240,91 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 631,55 so‘mni tashkil qildi (29,25).
Rossiya rubli 138,95 so‘m etib belgilandi (+0,8).
Markaziy bank 2026-yil 6-oktyabrdan valyutalarning yangi kursini belgiladi.
AQSh dollari 5,5 so‘mga oshib, 11 778,45 so‘m etib belgilandi.
Yevro kursi 25,62 so‘mga tushdi va 13 198,93 so‘m bo‘ldi. Funt-sterling 15 580,53 so‘mni tashkil qildi (+31,99).
Rossiya rubli 138,35 so‘m etib belgilandi (-2,79).
Shavkat Mirziyoyev Shinjon usulida yetishtirilgan paxta dalasini ko‘zdan kechirdi
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
-
Jamiyat5 days ago
Toshkentda xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi
-
Iqtisodiyot2 days ago
O‘zbekiston «Wabtec» kompaniyasi bilan lokomotivlar parkini yangilashni muhokama qildi
-
Iqtisodiyot18 hours ago
Shavkat Mirziyoyev Shinjon usulida yetishtirilgan paxta dalasini ko‘zdan kechirdi
-
Jamiyat2 days ago
Tadbirkorlar jarimaning 50 foizini to‘lab, qolgan qismidan ozod etilishi mumkin
-
Jamiyat2 days ago
O‘zbekiston do‘konlarida 73 turdagi mahsulot sifatsiz deb topildi