Dunyodan
Xitoy Venesuela masalasida AQShga talablar qo’ydi
Xitoy Tashqi ishlar vazirligi AQShdan o‘g‘irlab ketilgan Venesuela prezidenti Nikolas Maduro va uning rafiqasi Cilia Floresni zudlik bilan ozod qilishni talab qildi.
“Xitoy Venesuela prezidenti N.Maduro va uning rafiqasi Qo’shma Shtatlar tomonidan zo’ravonlik bilan hibsga olingani va deportatsiya qilinganidan chuqur xavotir bildiradi. Qo’shma Shtatlarning bu harakatlari xalqaro huquq, xalqaro munosabatlarning asosiy qoidalari hamda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Nizomining maqsad va tamoyillarini ochiqdan-ochiq buzishdir. Xitoy Qo’shma Shtatlarni prezident Maduro va uning rafiqasi xavfsizligini ta’minlashga chaqiradi, Venesuela hukumati va uning rafiqasi ularni zudlik bilan ozod qilishga chaqiradi. mavjudlarini hal qilish masalalarni muloqot va muzokaralar yoʻli bilan hal qilish”, – deyiladi Xitoy Tashqi ishlar vazirligi bayonotida.
Avval xabar qilinganidek, 3-yanvarga o‘tar kechasi AQSh Venesuela poytaxti Karakas va mamlakatning boshqa hududlariga qarshi harbiy hujum boshladi.
Harbiy operatsiya vaqtida Venesuela prezidenti Nikolas Maduro va uning rafiqasi Cilia Flores Karakasdagi saroyidan o‘g‘irlab ketilib, AQShga olib ketilgan. AQSh rasmiylari Nikolas Maduroni narkotik-terrorizm, giyohvand moddalar kontrabandasi va noqonuniy qurol savdosida ayblamoqda.
Nikolas Maduro 5-yanvar kuni Nyu-York federal sudida birinchi marta chiqishida aybini tan olmadi. Sudya janob Maduro va janob Floresni hibsga olishga qaror qildi va ularning navbatdagi tinglovi 17 martga belgilandi.
Xitoy hukumati prezident Maduroning o‘g‘irlab ketilishi va qamoqqa olinishiga keskin qarshilik ko‘rsatishi bejiz emas. Tahlilchilar fikricha, Maduro hukumatining ag‘darilishi Xitoyga katta zarba bo‘lishi mumkin.
Xitoy so’nggi yillarda Venesuelaga o’nlab milliard dollar kreditlar, obligatsiyalar va sarmoya kiritdi.
Rossiyalik ekspert Aleksey Maslovga ko‘ra, 2007-yildan beri Venesuela bilan aloqalarni rivojlantirib kelayotgan Xitoy mamlakatga 70 milliard dollar sarmoya kiritgan.
Guardian ma’lumotlariga ko’ra, 2000 yildan 2023 yilgacha Venesuela Xitoydan 106 milliard dollar hukumat krediti olgan.
Xitoy Venesueladan neft qazib olish bilan cheklanib qolmaydi, balki energetikadan tortib tog‘-kon sanoatigacha bo‘lgan turli sohalarda ishlab chiqarish loyihalarini ham amalga oshirmoqda.
Venesueladagi radikal kuch almashinuvi Pekinning siyosiy va iqtisodiy manfaatlariga xavf solishi mumkin. Qolaversa, Kuba, Kolumbiya va Meksika kabi mintaqaviy hamkorlar ham Xitoy AQShning ekstremal harakatlariga munosib javob bera olmasa, beqarorlashtiruvchi vaziyatga tushib qolishi shubhasiz.
Aytgancha, Venesuela rahbari Nikolas Maduro AQSh kuchlari tomonidan o‘g‘irlanishidan bir necha soat oldin Xitoyning Lotin Amerikasi bo‘yicha maxsus vakili Syu Syaoksini Karakasdagi saroyida qabul qilgan. Prezident Maduro ijtimoiy tarmoqlarda Pekin delegatsiyasi bilan uchrashuvi haqida yozib, Xitoy va Venesuela oʻrtasidagi qardoshlik va doʻstlik rishtalari quvonchli va qaygʻuli damlarda mustahkam ekanligiga eʼtibor qaratdi.