Dunyodan
Ukrainani qayta tiklash uchun 10 yil va taxminan 588 milliard dollar kerak bo‘ladi.
Ukrainani urushdan keyingi rekonstruksiya qilish uchun keyingi 10 yil ichida taxminan 587,7 milliard dollar (taxminan 500 milliard yevro) kerak bo‘ladi. Bu haqda 23 fevral kuni Ukraina hukumati, Jahon banki, Yevrokomissiya va BMT tomonidan tayyorlangan qo‘shma hisobotda ma’lum qilindi. Hisob-kitoblar 2025-yil 31-dekabrga asoslangan.
Ukraina bosh vaziri Yuliya Sviridenko bu miqdor mamlakatning 2025-yilda prognoz qilingan nominal yalpi ichki mahsulotidan deyarli uch barobar ko‘p ekanligini ta’kidladi.
Hisobotga ko’ra, qayta tiklash xarajatlarining eng katta ulushi transport sektoriga to’g’ri keladi, bu 96 milliard dollardan oshadi. Ikkinchi oʻrinda 90 milliard dollar kerak boʻladigan uy-joy sektori turibdi.
Shuningdek:
Savdo va sanoat – 63 milliard dollar, qishloq xo’jaligi – 55 milliard dollar, portlashlar va mintaqaviy minalardan tozalash oqibatlarini bartaraf etish – taxminan 28 milliard dollar.
Ekspertlarning fikricha, keng ko‘lamli urush natijasida Ukrainaga yetkazilgan bevosita zarar 195 milliard dollardan oshgan. Bu 2025-yil fevralida eʼlon qilingan hisob-kitobdan 19 milliard dollarga koʻpdir. Eng koʻp jabrlangan hududlar front chizigʻi va yirik shaharlarga yaqin hududlar boʻldi.
2024 yilgi hisobotda Ukrainaga qayta qurish uchun 10 yil ichida 524 milliard dollar kerak bo‘lishi taxmin qilinmoqda. Yangi ko‘rsatkich 12 foizga oshgan. Bu portlar va temir yo’l infratuzilmasiga hujumlar tufayli energiya ob’ektlariga yetkazilgan zararning 21 foizga, transport sektori ehtiyojlarining 24 foizga oshishi bilan izohlanadi.
2025 yil oxiriga kelib, mamlakatdagi uylarning 14 foizi shikastlangan yoki vayron bo’lgan. 3 milliondan ortiq xonadon zarar ko’rdi.
2025 yilning iyulida o‘sha paytdagi bosh vazir Denis Shmigal Ukrainani qayta qurish uchun 14 yil davomida 1 trillion dollar kerak bo‘lishini aytgan edi. U ikkita yirik fond yaratishni taklif qildi. Ulardan biri, qiymati 460 milliard yevrodan ortiq bo‘lgan Ukraina jamg‘armasi, Rossiya xomashyosi va chet elda muzlatilgan Rossiya aktivlarini eksport qilish uchun maxsus soliqlar hisobiga moliyalashtiriladi va taxminan 400 milliard evroga teng Xususiy investitsiya jamg‘armasi.
Shu bilan birga, prezident Shmigal Ukrainani qayta tiklash uchun 2025-yilning fevralida taxminan 500 milliard yevro kerak bo‘lishini aytdi, biroq bu mablag‘ qaysi davrni qoplashini aniqlamadi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, urush tugashidan qat’i nazar, mamlakatning to‘liq tiklanishi uzoq vaqt davomida keng ko‘lamli moliyaviy va institutsional harakatlarni talab qiladi.