Turk dunyosi
Turkiya qonunchilari 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarning ijtimoiy tarmoqlarga kirishini cheklovchi qonun loyihasini muhokama qilmoqda
ISTANBUL (AP) – Turk qonunchilari seshanba kuni 15 yoshgacha bo’lgan bolalar uchun ijtimoiy media platformalariga kirishni cheklashni o’z ichiga olgan qonun loyihalari paketini muhokama qilishni boshladilar, bu mamlakatni yoshlarni xavfli onlayn harakatlardan himoya qilish choralarini o’rganayotgan eng so’nggi mamlakatga aylantirdi.
Agar qonun loyihasi qabul qilinsa, ijtimoiy media platformalaridan yoshni tekshirish tizimlarini joriy etish, ota-onalar nazorati vositalarini taqdim etish va kompaniyalardan zararli deb topilgan kontentga tezkorlik bilan javob berish talab etiladi. Parlament muhokamalari qancha davom etishi noma’lum.
Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘on hukumatining aytishicha, taklif bolalar xavfsizligi va shaxsiy hayoti uchun onlayn xavflarni kamaytirishga qaratilgan.
Turkiya oila va ijtimoiy xizmatlar vaziri Mahinur O‘zdemir Go‘ktosh yil boshida “Bolalarni har qanday xavf, tahdid va zararli kontentdan himoya qilish bizning ustuvor vazifamizdir”, dedi.
Asosiy muxolifat partiyasi Jumhuriyat Xalq partiyasi (CHP) bu taklifni tanqid qilib, bolalar “taqiqlar bilan emas, huquqlarga asoslangan siyosatlar” bilan himoyalanishi kerakligini aytdi.
Qonun loyihasiga ko‘ra, YouTube, TikTok, Facebook va Instagram kabi raqamli platformalar 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarning akkaunt ochishlarini bloklashi va bolalar kirishini boshqarish uchun ota-ona nazoratini amalga oshirishi kerak bo‘ladi.
Onlayn o’yin kompaniyalari ham yangi qoidalarga muvofiqligini ta’minlash uchun Turkiyada o’z vakilini tayinlashi kerak bo’ladi. Potentsial jazolar qatoriga internet o‘tkazish qobiliyatini pasaytirish va Turkiyaning aloqa nazorati tashkiloti tomonidan jarima solish kiradi.
Turkiya hukumati so’nggi paytlarda onlayn platformalarni cheklash tajribasiga ega, chunki ular norozilik bildirish vositasi sifatida o’sib bormoqda. O‘tgan yili Istanbulning qamoqqa olingan muxolifat meri Ekrem Imomo‘g‘lini qo‘llab-quvvatlash uchun o‘tkazilgan namoyishlar chog‘ida onlayn muloqot keng chegaralangan edi.
16 yoshgacha bo’lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarga kirish cheklovlari birinchi marta Avstraliyada dekabr oyida boshlangan, ijtimoiy media kompaniyalari bolalarga tegishli ekanligi aniqlangan 4,7 millionga yaqin akkauntlarga kirishni bekor qilgan.
O’tgan oy Indoneziya 16 yoshgacha bo’lgan bolalarni pornografiya, kiberbulling, onlayn firibgarlik va giyohvandlikka duchor qilishi mumkin bo’lgan raqamli platformalarga kirishni taqiqlovchi hukumatning yangi qoidalarini qo’llashni boshladi.
Ba’zi boshqa davlatlar, jumladan Ispaniya, Fransiya va Buyuk Britaniya ham tartibga solinmagan ijtimoiy media kontentidan bolalar zarar ko’rayotganidan xavotirlar ortib borayotgan bir sharoitda bolalarning ijtimoiy tarmoqlarga kirishini cheklash choralarini ko’rdi yoki ko’rib chiqmoqda.