Turk dunyosi
Turkiya: Kipr, Gretsiya va Isroil hamkorligi tahdid emas
Turkiya mudofaa vaziri Yasar Guler shanba kuni Kipr, Gretsiya va Isroil oʻrtasidagi uch tomonlama hamkorlik Turkiya uchun tahdid emasligini aytdi, biroq Isroil Egey orollarida havo hujumidan mudofaa tizimlarini oʻrnatsa, Anqara “zarur choralar” koʻrishi haqida ogohlantirdi.
Guler, “Gretsiya, Isroil va Kiprning janubidagi Rum hukumatining kelishuv imzolashda birlashgani biz uchun tahdid emas. Biz ham ko’p davlat bilan kelishuvimiz bor, lekin aniq bir davlat bilan emas” dedi.
Uning qoʻshimcha qilishicha, Isroil Gretsiya va Kiprda havo hujumidan mudofaa tizimlarini oʻrnatishni rejalashtirayotgani haqidagi “maʼlumotlar tarqalmoqda” va bu noqonuniy, chunki hech bir davlat tegishli harbiy pozitsiyaga ega emas.
“Biz bu masala bo’yicha kerakli choralarni ko’ryapmiz. Ular ortiqcha hayajonlanmasligi kerak”, – dedi u.
Turkiyaning milliy manfaatlari doirasida Egey dengizi va Sharqiy O’rtayer dengizidagi faoliyatlarini davom ettirishini tilga olgan Guler, bularning konstruktiv ruhda va xalqaro huquq doirasida amalga oshirilishini bildirdi.
Uning ta’kidlashicha, “Egey dengizini tinchlik va hamkorlik mintaqasiga aylantirish” maqsadi bilan Yunoniston bilan uzoq vaqtdan beri davom etib kelayotgan muammolarni muloqot va diplomatiya yo‘li bilan hal qilish harakatlari davom etmoqda.
“Mavjud vaziyat Egey dengizidagi taranglikni o’zaro tushunish va muloqot orqali boshqarish mumkinligini ko’rsatmoqda. Biroq, Gretsiyaning mintaqada vaqti-vaqti bilan bir tomonlama harakatlariga qarshi ham kerakli diplomatik choralar ko’rilmoqda” dedi va bu harakatlar ikki davlat rahbarlarining tashabbusi bilan boshlangan konstruktiv sa’y-harakatlarga to’sqinlik qilmoqda.
“Turk va yunon xalqlari orasiga nifoq solib, siyosiy martaba qurishga intilayotganlar tahdid haqidagi paranoyalarini yengib, bu jarayonga putur yetkazishni bas qilishlari kerak”, dedi Guler.
U turk armiyasi oʻziga tahdid qilmasa, hech bir davlatga tahdid solmasligini taʼkidladi, ammo harbiylar “Turkiyaga qaratilgan har qanday tahdidni bartaraf etishini” aytdi.
Guler, shuningdek, yunon harbiylarini kadrlar masalasi, ayollarni ishga olish va Yunoniston havo kuchlari ichidagi muammolar yuzasidan ham tanqid qilib, Gretsiya “avval shu mavzularga e’tibor qaratishi kerak” dedi.
“Biz har fursatda Egey dengizi yoki Sharqiy O’rta er dengizida mamlakatimizni chetlab o’tish yoki qonuniy huquqlarimizni buzishga qaratilgan har qanday urinish muvaffaqiyatga erisha olmasligini ta’kidlaymiz. Bu borada Shimoliy Kipr Turk Respublikasining (shimoliy) huquq va manfaatlarini xuddi shunday sezgirlik bilan himoya qilamiz”.
Gulerning bayonoti Kipr, Gretsiya va Isroilning Quddusda yiliga ikki marta o’tkaziladigan, mudofaa, energiya va iqtisodiy hamkorlik masalalariga bag’ishlangan 10-uch tomonlama sammitini o’tkazishidan ikki kun oldin keldi.