Siyosat
Soʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
O‘tgan yili O‘zbekiston temir yo‘l tarmog‘ida import va eksport o‘rtasida sezilarli nomutanosiblik kuzatildi, import eksportdan 2,5 barobar oshib ketdi. “O‘ztemiryur Konteyner” axborot agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, import va eksport konteyner tashish hajmi 355 752 TEUga yetdi.
“O‘zbekiston temir yo‘llari” aksiyadorlik jamiyati sho‘ba korxonasi tomonidan taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, umumiy ko‘rsatkich 2024-yilga nisbatan 21 foizga oshgan. Bu o‘sish, birinchi navbatda, mamlakatimizga kirib kelayotgan tovarlarning ko‘payishi bilan bog‘liq.
Temir yo’l konteynerlarida kelgan import tovarlari hajmi 256 115 TEUni tashkil etdi, bu o’tgan yilga nisbatan 30% ga o’sdi. Aksincha, O‘zbekistondan eksport jo‘natmalari atigi 3,5 foizga o‘sib, jami 99 637 TEUni tashkil etdi.
Logistika ekspertlarining fikricha, import hajmining o‘sishi asosan Qozog‘istonning Oltinko‘l va Do‘stlik stansiyalari hamda Rossiyaning Magnitogorsk stansiyalari orqali tashish hajmining oshishi bilan bog‘liq. Magnitogorsk ham mamlakat eksportining o’sishida muhim rol o’ynadi.
Ushbu yo’laklarda faollik kuchaygan bo’lsa-da, kompaniya Rossiyaning Uzoq Sharqidagi, xususan, Naxodka va Vladivostokdagi yuk tranzit portlari kamayganini qayd etdi. Buning o’rnini qoplash uchun yangi multimodal yo’nalishlarga ustuvor ahamiyat berilmoqda.
Yevropa: “O‘ztemiryur” konteyneri va uning hamkorlari Gruziyaning Poti porti orqali Yevropa davlatlariga konteyner tashish xizmatini yo‘lga qo‘ydi. Janubiy Osiyo: Qozog‘iston va O‘zbekistonga importni osonlashtirish uchun Hindistondan Eronning Bandar Abbos porti orqali yangi yo‘nalish tashkil etildi.
Konteynerlar soni ko‘payganiga qaramay, Prezident Shavkat Mirziyoyev fevral oyida bo‘lib o‘tgan yig‘ilishda temir yo‘l sohasining umumiy hissasidan noroziligini bildirgan edi. Uning taʼkidlashicha, 2025-yilda temir yoʻl transportida tashiladigan yuklarning umumiy tonnaji atigi 3,3 foizga oshadi, bu Oʻzbekiston umumiy yuklarining 7 foizdan kamrogʻini tashkil qiladi.
Prezident samaradorlikdagi katta tafovutga to‘xtalib, yuklarni temir yo‘l orqali eksport qilish yuk tashishga qaraganda 3-4 baravar ko‘proq vaqt talab qilishini ta’kidladi. Joriy yilda hukumat yuk va yo‘lovchi tashish hajmini kamida 10 foizga oshirish vazifasini qo‘ygan.
Ushbu maqsadlarga erishish uchun “O‘zbekiston temir yo‘llari” aksiyadorlik jamiyatiga operatsion va asosiy bo‘lmagan xarajatlarni qisqartirish bo‘yicha topshiriq berildi. Tejalgan mablag’lar temir yo’lni avtomobil transportiga raqobatbardoshroq alternativa qilish uchun xizmat ko’rsatish sifati va infratuzilmasini yaxshilashga qayta investitsiya qilinishi kutilmoqda.