Dunyodan
Saudiya Arabistoni Eron bilan hujum qilmaslik shartnomasini imzolamoqchi
Saudiya Arabistoni oʻz ittifoqchilari bilan mojaro tugaganidan keyin Yaqin Sharq davlatlari va Eron bilan hujum qilmaslik toʻgʻrisida shartnoma imzolash gʻoyasini muhokama qilmoqda. Bu haqda Financial Times diplomatik manbalarga tayangan holda xabar berdi.
Jurnal manbalarining aytishicha, Ar-Riyod 1970-yillardagi Sovuq urush davrida Yevropadagi keskinlikni yumshatgan Xelsinki jarayonini potentsial model sifatida ko‘rib chiqmoqda.
Xelsinki kelishuvi 1975 yilda Yevropa davlatlari, AQSh va Sovet Ittifoqi tomonidan xalqaro keskinlikni pasaytirish maqsadida imzolangan.
Bunga urushdan keyingi chegaralarni tan olish, davlatlarning hududiy yaxlitligi, nizolarni tinch yo‘l bilan hal etish, iqtisodiy hamkorlik va boshqa masalalar kiradi.
Saudiya Arabistoni Eronning hozirgi mojarodan qaytishini kutayotgan bo’lsa-da, u qo’shnilari uchun tahdid bo’lib qolmoqda. Manbalarga ko‘ra, hujum qilmaslik to‘g‘risidagi pakt ko‘rib chiqilayotgan variantlardan biridir.
Diplomatlar Yevropa Ittifoqi bu g‘oyani qo‘llab-quvvatlagani va boshqa Fors ko‘rfazi davlatlarini qo‘shilishga undaganini aytdi. Yevropa kelishuv Tehronga daxlsizlik kafolatlarini berib, kelajakdagi mojarolarning oldini olishga yordam beradi, deb hisoblaydi. Anonim arab diplomatining aytishicha, kelishuv nafaqat Eron, balki aksariyat arab va islom davlatlari tomonidan ham tan olinadi.
“Hamma narsa kelishuvga kim qo’shilishiga bog’liq. Aytgancha, Isroil va Eron birga kela olmaydi. Lekin Isroilsiz bu tashabbus samarasiz bo’lishi mumkin”, – dedi diplomat.
Ikki manba, shuningdek, BAAning Eronga nisbatan Fors ko’rfazi davlatlarining eng muhimi sifatidagi mavqeini hisobga olgan holda, har qanday kelishuvga qo’shilishga tayyorligini shubha ostiga oldi.