Siyosat
Rossiya chegarasiga migrantlarni jo‘natgan toshkentlik fuqaro firibgarlik va yollanmada ayblandi.
Rossiya tomonida Rossiya-Ukraina mojarosida qatnashayotgan o‘zbekistonliklar soni 5000 nafarga yetgani ma’lum qilinishicha, mehnat muhojirlarini nishonga oluvchi norasmiy sxemalar xavotirga solmoqda. Bu rejalar, xususan, deportatsiya qilinganidan keyin Rossiyaga qaytishga intilayotgan shaxslarga qaratilgan. O‘zbekistonda yaqinda sodir bo‘lgan holatlardan biri deportatsiya qilingan muhojirlarni Telegram’dan foydalanib, yordam va’dalari bilan o‘ziga tortganlikda ayblangan, so‘ngra chegaraga kelganidan so‘ng ularga armiyaga qo‘shilishga bosim o‘tkazganlikda ayblangan shaxs bilan bog‘liq.
Internet manbalariga ko‘ra, Rossiya 2023-yilda 45 mingga yaqin, 2024-yilda 90 mingga yaqin, 2025-yilda esa 70 mingdan ortiq xorijlikni deportatsiya qilgan, ularning aksariyati O‘zbekiston fuqarolaridir. Tergovchilar Andijon shahrida yashovchi 32 yoshli Nursurton Tavakarov ushbu cheklovlarni chetlab o‘tishga uringanlarga pullik yordam ko‘rsatganini aniqladi.
Muhojirlarning aytishicha, ularga aeroportdagi mojaroga qo’shilishga bosim o’tkazilgan
Guvohlardan biri Nodir Olimov yillar davomida Rossiyaning qurilish sohasida ishlagan, 2023-yil oxirida 10 yilga mamlakatga kirishi taqiqlangan. Qaytish umidida Tavakarov bilan bog‘langanida, u shaxsiy aloqalari orqali 250 ming rublga kirishni tashkil qilishini aytdi. Janob Olimov avvaliga 400 AQSh dollari miqdorida avans to‘lagan.
2025 yilning iyun oyida janob Tavakarov janob Olimovga Qirg‘izistondan Moskvaning Domodedovo aeroportiga borishni buyurib, u yerdagi aloqa uning mamlakatga kirishini osonlashtirishini va’da qilgan. Biroq yetib kelgach, politsiya Olimovni xonaga olib bordi, u yerda ikki harbiy xizmatchi unga Rossiya Mudofaa vazirligi bilan shartnoma imzolash uchun bosim o‘tkazgan. Olimov boshqa davlat uchun jang qilish niyati yo‘qligini aytib, rad javobini berdi. Uning guvohlik berishicha, uni 15-20 nafar markaziy osiyolik muhojirlar bilan birga sovuq xonada saqlashgan, ularning ba’zilari tahdid va jismoniy zo‘ravonlikka uchragan. Uning sog‘lig‘i yomonlashib, sayohatga chiqishga yaroqsiz deb topilib, Qirg‘izistonga qaytdi.
Ikkinchi muhojir chegara va aeroportda to‘xtadi
Yana bir jabrdiyda Elari Ro‘jiqulov 5 yilga Rossiyaga kirishi taqiqlangan. Tavakarovga cheklovlarni olib tashlash uchun 45 million so‘m to‘lashga rozi bo‘lgan. 30 million bedana avans to‘laganidan keyin Lujqulov Qozog‘iston orqali Rossiyaga avtobusda kirmoqchi bo‘lgan. Chegarada uni qo‘lga olishdi va u Ukrainada jang qilishga rozi bo‘lsagina mamlakatga kirishi mumkinligini aytishdi.
Ro‘jiqulov rad javobini berib, uni qaytarib yuborishdan oldin unga psixologik bosim o‘tkazilgan. Shundan so‘ng janob Tavakarov samolyotda Novosibirskka ikkinchi urinish taklifini bildirdi. Biroq Qirg‘iziston chegarachilari uni hali ham mamlakatga kirishi taqiqlanishidan ogohlantirib, safarga chiqmaslikni maslahat berishgan, oxir-oqibat u buni amalga oshirgan.
Sud tashkilotchini 7 yarim yilga ozodlikdan mahrum qildi
Janob Tavakarov 2025-yilning 14-avgustida hibsga olingan. Sud jarayonida u moliyalashtirish bilan bog‘liq ayblovlarni qisman tan oldi, lekin Rossiya huquq-tartibot idoralari yoki harbiy xizmatchilar bilan kelishib olishini rad etdi.
Jinoyat ishlari bo‘yicha Mirzo Ulug‘bek viloyat sudi bunga ishonch hosil qilmadi. Sud 2026-yil 12-fevralda chiqarilgan hukmda Tavakarovni Jinoyat kodeksining yollanma yollanma bilan bog‘liq 28 va 154-moddalari hamda firibgarlik jinoyatining 168-moddasi bo‘yicha aybdor deb topdi. U yetti yilu ikki oyga qamalgan, biroq bu muddat avvalgi jazosining o‘tmagan qismini hisobga olgan holda yetti yarim yilga oshirilgan. Janob Tavakarov muddatini qattiq tartibli koloniyada o‘taydi va jabrlanuvchilarga moddiy zararni to‘lash majburiyatini yuklagan.