Turk dunyosi
Prezident Tramp Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo’g’an bilan NATO sammitida ishtirok etish uchun uchrashdi
Prezident Donald Tramp Shimoliy Amerika Shartnomasi Tashkilotining bu yilgi sammitida ishtirok etish uchun Turkiyaga keldi, chunki Qoʻshma Shtatlar va 32 davlat mudofaa ittifoqining qolgan qismi oʻrtasidagi ziddiyat hali ham eng yuqori darajada.
Prezident Tramp Anqarada Air Force One sifatida foydalanilgan Qatarning sobiq hashamatli samolyotidan tushar ekan, Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘an tomonidan kutib olindi va ko‘p o‘tmay ikki yetakchi Turkiya prezidentlik saroyiga yetib kelish marosimida qatnashdi.
Prezidentlar Tramp va Erdo‘g‘on qo‘shinlarni ko‘zdan kechirar ekan, harbiy orkestr Jon Filipp Sousaning “The Stars and Stripes Forever” marsh qo‘shig‘ini ijro etdi va turk qiruvchi samolyotlari qizil, oq va ko‘k tutunni kuzatib uchib ketdi.
Avtoritar tendentsiyalari tufayli ba’zi Tramp tanqidchilari uni uzoq yillik turk yetakchisi bilan solishtirishga sabab bo’lgan Erdo’g’on, Trampning Turkiyaga tashrifini olqishladi va kelishi marosimidan ko’p o’tmay ikki tomonlama uchrashuvda uni “qiymatli do’st” deb atadi.
Ayni paytda Prezident Tramp Erdo‘g‘onni “buyuk do‘st” sifatida maqtab, uni “katta hurmat qilishini” aytdi, biroq ikki yetakchi o‘rtasidagi “maxsus munosabatlar”ni maqtadi.
“Faqat aytmoqchimanki, men prezidentni juda hurmat qilaman va bu haqiqatan ham har ikki davlat manfaatiga xizmat qiladi… Barchangiz bilan birga bo‘lish sharafdir. Biz juda ko‘p yaxshi uchrashuvlar o‘tkazamiz, yaxshi kechki ovqatlanamiz, yaxshi ovqatlanamiz, vaqtimizni maroqli o‘tkazamiz, lekin asosan ikkala davlat uchun ham ko‘p ishlar qilamiz, dedi u.”
Prezident Tramp keyinroq, agar bu yil Turkiyada o‘tkazilmagan bo‘lsa, yillik yig‘ilishda qatnashishni tanlamasligini aytdi va NATO mudofaa ittifoqi bo‘lishiga qaramay, Eronga qarshi boshlagan urushga qo‘shilmaganidan “juda hafsalasi pir bo‘lganini” aytdi.
“Ochig’ini aytsam, agar Turkiyada o’tkazilmaganida, agar mening do’stim tasodifan juda kuchli rahbar, juda kuchli shaxs bo’lib qolsa, men qatnashmagan bo’lardim. Men qatnashishga majbur bo’ldim, chunki u qo’lidan kelganini qilayotganini bilaman. NATOning Turkiyaga va boshqa joylarga kelishi katta ish edi. Bu juda katta narsa, lekin Eronda qilgan ishlarimiz tufayli bizga yaxshi munosabatda bo’lmadi”, – deydi u.
Keyin u NATOning turli ittifoqchilarining urushga bo’lgan munosabati to’g’risida hayajonli gap boshladi va Qo’shma Shtatlar “Yevropa davlatlarini Rossiyadan himoya qilish uchun” ittifoqqa “trillionlab dollar sarmoya kiritmoqda”, biroq ittifoqchilardan yordam so’ramaydi.
“Bu yaxshi, deyman, lekin siz ular bizga yordam berish uchun biror narsa qilishga tayyor bo’ladi deb o’ylaysiz, lekin ular buni qilmadilar”, dedi u.
“Bizga umuman yordam kerak emas edi. Qaysidir ma’noda men odamlarni sinab ko’rayotgan edim. Men ular biz uchun u erda bo’ladimi yoki yo’qligini sinab ko’rdim, chunki biz ularga yordam berayotganimizni uzoq vaqtdan beri aytdim. Lekin agar ular biz bilan bo’lishsa edi. Italiya bizni rad etdi, Germaniya bizni rad etdi, Frantsiya bizni rad etdi va bu yaxshi, lekin nega biz ular uchun yuzlab milliardlab dollar sarflayapmiz, ular har doim u erda emas “. ”
Yana oldinda…