Dunyodan
Ormuz bo‘g‘ozining uzoq muddat yopilishi 2008-yildagi inqiroz xavfini oshiradi
Agar Hormuz bo‘g‘ozi avgustgacha yopiq qolsa, bu 2008 yilgi jahon moliyaviy inqirozi miqyosida iqtisodiy pasayish xavfini oshiradi. Bloomberg bu haqda Rapidan Energy Group tahliliga asoslanib yozadi.
Kompaniya dengiz yo’li iyul oyida qayta ochilishini kutmoqda. Bunday holda, global neft talabi kuniga o’rtacha 2,6 million barrelga qisqaradi va yozda Brent markasining bozor narxi bir barrel uchun taxminan 130 dollargacha ko’tariladi.
Ammo uzilishlar bundan uzoqroq davom etsa, avgust va sentyabr oylarida taklif yetishmovchiligini qoplash uchun talab yanada keskin pasayib ketishi kerak. Bir qancha yirik prognozlash markazlari bu yil global neft xaridlari kamayishi haqida bashorat qilmoqda.
Fevral oyi oxiridan beri neft narxi deyarli ikki baravar oshdi.
“Hozirgi makroiqtisodiy vaziyat 1970-yillardagi yoki 2007-08 yillardagidek og’ir emas”, – deydi Rapidan tahlilchilari hisobotida. Ular iqtisodiyotning neftga kamroq bog’liqligini va pul-kredit siyosati tizimi ishonchliroq ekanligini ta’kidladilar.
“Biroq, hatto nisbatan kuchli dastlabki shart-sharoitlar ham neft narxlarining tez o‘sishining davom etishi moliyaviy va makroiqtisodiy zaifliklarni kuchaytirishi mumkinligi xavfini bartaraf eta olmaydi”, — deyiladi hisobotda.
Agar ochilish avgustgacha kechiktirilsa, kompaniya uchinchi chorakda ta’minot taqchilligi kuniga taxminan 6 million barrelni tashkil qiladi. Bu xuddi shu zahiralar xavfli darajada past bo’lganda sodir bo’ladi.
Qayd etish joizki, avgust oyi boshida transport harakati tiklangan taqdirda ham bozor o‘zini xavfsiz his qilmaguncha vaziyat keskinligicha qoladi. Neft zaxiralari sentabrgacha qisqarishda davom etar ekan, Fors ko‘rfazi arab davlatlarida ishlab chiqarish asta-sekin tiklanib, yuklar belgilangan manzilga yetib borishi uchun biroz vaqt kerak bo‘ladi.