Jamiyat
Namangan aholi soni eng tez o‘sgan va eng zich shahar bo‘ldi
2010 yildan 2026 yilgacha Namangan aholisi 65% ga o‘sib, 728 ming kishiga, aholi zichligi esa har kvadrat kilometrga 8289 kishiga yetdi. Har ikki ko‘rsatkich bo‘yicha u mamlakatdagi shaharlar orasida birinchi o‘rinni egalladi. Shu o‘n olti yil davomida O‘zbekiston aholisi 28 milliondan 38,2 million kishigacha ko‘paydi, ammo shaharlar turlicha o‘sdi va zichlashdi: ayrimlari 60% dan ko‘proq, boshqalari esa 12% ga o‘sdi, aholi zichligi esa har kvadrat kilometrga 1058 kishidan 8289 kishigacha farq qiladi.
Eng tez o‘sgan shaharlar
2010 yildan beri Namangan 65, Termiz 64, Samarqand 52, Qo‘qon 44, Farg‘ona 43, Toshkent 42% ga o‘sdi. Bu olti shahar 37% ni tashkil etgan mamlakat umumiy ko‘rsatkichidan yuqoriroq o‘sishga erishdi.
Ma’lumotlar 2026 yil 1 yanvar holatiga ko‘ra, O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlari asosida.
Kun.uz
O‘sish o‘rtacha ko‘rsatkichdan pastroq bo‘lgan shaharlar: Andijon (35%), Qarshi, Marg‘ilon va Nukus (har biri 29% dan), eng past ko‘rsatkichlar esa Buxoro (14%) va Angrenga (12%) to‘g‘ri keldi.
Bu yerda Namangan 2010 yilda mavjud bo‘lgan shaharlar orasida birinchi o‘rinda. Keyinroq shahar maqomini olgan shaharlar (masalan, Shahrisabz, Xiva, Yangiyo‘l) kiritilmagan: ularning «o‘sishi» aholi oqimini emas, maqom o‘zgarishini aks ettiradi.
Ayrim shaharlar ma’muriy chegaralar kengayishi hisobiga o‘sdi. Namanganda bu yirik ko‘lamda bo‘lgan: 2016 yilda shahar tarkibiga qo‘shni tumanlarning 96 mingga yaqin aholi bo‘lgan qismlari qo‘shilgan, 2020 yilda esa shahar ichida aholisi 140 ming kishi bo‘lgan Davlatobod tumani tashkil etildi. Shu bois Namanganning 65% lik o‘sishi nafaqat tug‘ilish ko‘rsatkichi, balki chegaralar kengayishi bilan bog‘liq.
Shaharlar zichligi
Eng zich ikki shahar Farg‘ona vodiysida joylashgan: Namanganda har kvadrat kilometrga 8289 kishi, Andijonda esa 7683 kishi to‘g‘ri keladi. Keyingi o‘rinda 7312 kishi bilan Toshkent joylashgan. Eng siyrak shaharlar sobiq sanoat shaharlari: Angrenda har kvadrat kilometrga 1171 kishi, Olmaliqda esa 1058 kishi to‘g‘ri keladi.
Kun.uz
Kun.uz
Zichlik faqat aholi soni emas, balki shahar maydoni bilan ham belgilanadi. Ixcham qurilgan markaz yuqori zichlikni ta’minlaydi, keng rejalashtirilgan shahar esa aholi soni bir xil bo‘lsa ham, siyrak bo‘lib qoladi.
Eski sanoat shaharlarida o‘sish sekin bo‘ldi
Eng sekin o‘sgan shaharlar Angren, Olmaliq va Buxoro bo‘ldi. Ma’lumotlarda shahar zichligi bilan uning o‘sish sur’ati o‘rtasida bog‘liqlik yo‘q. Tez o‘sish ham zich, ham keng shaharlar orasida uchraydi: zich Namangan (8289) va keng Termiz (4983) deyarli bir xil o‘sishga erishgan — 65% va 64%.
Manbalar va metodika
O‘sish 2010 yil 1 yanvardan 2026 yil 1 yanvargacha bo‘lgan aholi soni o‘zgarishi asosida hisoblangan. O‘sish sur’atlari 2010 yilda mavjud bo‘lgan shaharlar bo‘yicha taqqoslangan. Bu davrda shaharlar chegaralari o‘zgargani sababli ayrim shaharlarda o‘sishning bir qismi ma’muriy xususiyatga ega. 2025–2026 yillar bo‘yicha ma’lumotlar dastlabki hisoblanadi va kelgusida statistika idorasi tomonidan aniqlashtirilishi mumkin.