Dunyodan
Janubiy Koreyada tug‘ilish darajasi 15 yil ichida birinchi marta oshdi
2025 yilda Janubiy Koreya so‘nggi 15 yil ichida tug‘ilishning eng yuqori o‘sish sur’atini qayd etdi. Bu haqda Guardian gazetasi Janubiy Koreya axborot va statistika vazirligi e’lon qilgan hujjatga asoslanib xabar berdi.
O‘tgan yili mamlakatda 254,5 ming chaqaloq tug‘ildi, bu 2024-yilga nisbatan 6,8 foizga ko‘pdir. Shuningdek, tug‘ilish darajasi 0,75 dan 0,8 ga ko‘tarilib, 2021 yil darajasiga qaytdi.
Mutaxassislar tug‘ilishning o‘sishini “ekzo-bumerlar” mikroavlodi bilan bog‘laydi. Bu 1991-1995 yillarda tug’ilgan avlod, reproduktiv faollikning eng yuqori cho’qqisida. “Ekso-bumer” Janubiy Koreya hukumati oilani rejalashtirish siyosatidan voz kechgan davrda tug‘ilishlar sonining qisqa muddatli o‘sishi natijasida dunyoga keldi.
Yana bir muhim omil – pandemiyadan keyin birinchi nikohlar sonining ko’payishi. Nikohning dastlabki ikki yilida farzand ko‘rish darajasi 10,2 foizga oshgan. Demograflarning ta’kidlashicha, kechroq oila qurgan juftliklar farzand ko‘rishni rejalashtirishadi.
Ijobiy tendentsiyalarga qaramay, o’lim darajasi hali ham tug’ilishdan taxminan 109 000 kishiga oshadi. Janubiy Koreya Iqtisodiy Hamkorlik va Taraqqiyot Tashkiloti (OECD)dagi tug’ilish darajasi 1,0 dan past bo’lgan yagona davlatdir. Demograflarning ogohlantirishicha, “ekzo-bumer” ning ta’siri taxminan 2027 yilga borib yo’qoladi, 1996 yildan keyin tug’ilgan kichik avlodlar reproduktiv yoshga yetadi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, tug’ilishning pasayishiga sabab bo’lgan muammolar saqlanib qolmoqda. Asosiy muammolar orasida uy-joy narxining yuqoriligi, yuqori ta’lim xarajatlari, yosh bolalari bo’lgan xodimlarga nisbatan salbiy korporativ munosabatlar va yoshlarning ishsizligi kiradi. So‘nggi 20 yil ichida mamlakat hukumati tug‘ilishni qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlariga, jumladan, grantlar, uy-joy subsidiyalari va bolalar bog‘chalarini rivojlantirishga yuzlab milliard dollar mablag‘ ajratdi.
Ma’lumot uchun: Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonda 879 599 nafar chaqaloq tug‘ilishi kutilmoqda.