Sport
Italiyada XXV qishki Olimpiya o‘yinlari ochildi
Qishki Olimpiada-2026 rasman 6 fevraldan 22 fevralgacha Shimoliy Italiyadagi bir nechta hududlarda bo‘lib o‘tadi. Shu bilan birga, musobaqalar ochilish marosimidan oldinroq boshlangan.
Italiyada 25-qishki Olimpiya o‘yinlari rasman boshlandi. Asosiy ochilish marosimi juma kuni, 6 fevralda Milandagi 80 ming tomoshabin sig‘dira oladigan «San-Siro» futbol stadionida bo‘lib o‘tdi.
Shu bilan bir paytda, Olimpiadada qatnashuvchi mamlakatlar paradi kabi boshqa marosim tadbirlari qishki OI-2026ni qabul qilayotgan Italiyaning yana uch shahri — Kortina-d’Ampetsso, Predatsso va Livinoda tashkil etildi. Shaharlar bir-biridan yuzlab kilometr uzoqlikda joylashgan, ayrim qishki OI-2026 musobaqalari ochilish marosimidan oldin boshlanib ketgani sababli, sportchilar Milanga yetib kela olmagan. Shu bilan birga, barcha o‘tkazilish joylaridagi paradlar yagona teletranslatsiya orqali o‘zaro bog‘langan.
Marosimning musiqiy qismi turli janrlarni qamrab oldi: Vivaldi va Rossinining klassik musiqasidan tortib, zamonaviy musiqagacha. Shouda qo‘shiqchi Merayya Keri va italiyalik reper Gali ishtirok etdi. Italyan operasiga alohida e’tibor qaratildi: kulminatsiyada tenor Andrea Bochelli chiqish qildi — u Puchchinining «Turandot» operasidan Nessun dorma ariyasini ijro etdi.
Marosimda, shuningdek, Italiya bayrog‘i ranglaridan ilhomlangan moda defilesi ham bo‘ldi: modellar Armani kolleksiyasini namoyish qildi. Bu 91 yoshida sentabrda vafot etgan italiyalik dizayner Jorjo Armaniga hurmat ifodasi hisoblanadi. Armani moda uyi — qishki OI-2026da Italiya terma jamoasining rasmiy ekipirovka ta’minlovchisi.
Marosim yakunida Olimpiya olovi birinchi marta tarixda ikki joyda bir vaqtning o‘zida yoqildi — Milandagi «Tinchlik arkasi»da va Kortina-d’Ampetssodagi Dibona maydonida. Uni olib yuruvchilar orasida, jumladan, Kanada seriali yulduzlari ham bo‘ldi.
O‘yinlarning yopilish marosimi Veronadagi, 2000 yildan ortiq tarixga ega amfiteatrda o‘tkaziladi. Marosimni 12 ming kishi tomosha qiladi. Bu Olimpiada ilk bor YuNeSKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan obekt hududida yakunlanishini anglatadi.
Italiyadagi Olimpiya o‘yinlari — Rossiya sportchilari bayroq va gimnsiz ishtirok etayotgan ketma-ket beshinchi Olimpiada. 2018–2022 yillarda bu cheklovlar 2014 yilgi Sochida bo‘lib o‘tgan o‘yinlar atrofidagi doping mojarosi bilan bog‘liq bo‘lgan, keyin esa — Ukrainaga bostirib kirish bilan.
Milan va Kortina-d’Ampetssodagi qishki Olimpiadaga neytral maqomda 13 nafar rossiyalik sportchi kiritildi. Ular: figuristlar Adeliya Petrosyan va Pyotr Gumennik, short-trekchilar Alyona Krilova va Ivan Posashkov, chang‘i sportchilari Darya Nepryayeva va Saveliy Korostelyov, tezyurar-konkichilar Kseniya Korjova va Anastasiya Semyonova, alpinist Nikita Filippov, chanada uchuvchilar Darya Olesik va Pavel Repilov, shuningdek tog‘ chang‘ichilari Semyon Yefimov va Yuliya Pleshkova.
Belarusdan Olimpiadada faqat yetti nafar sportchi qiz ishtirok etadi, ular ham neytral maqomda musobaqalashadi. Bu cheklovlar ham Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushi va uni Aleksandr Lukashenko rejimi tomonidan qo‘llab-quvvatlanishi bilan bog‘liq.
Italiyadagi qishki o‘yinlarda Belarusdan quyidagilar ishtirok etadi: fristaylda Anna Guskova, Anna Derugo va Anastasiya Andrianova, tog‘ chang‘ichisi Mariya Shkanova, tezyurar-konki sportida Marina Zuyeva, chang‘i poygasida Anna Korolyova va figurli uchishda Viktoriya Safonova. Sportchilar sonining bunday kamligi — Belarusning qishki Olimpiya o‘yinlarida ishtirok etishi tarixidagi eng past ko‘rsatkich.
Qishki OI-2026 ochilish marosimidan bir kun oldin Rim papasi Lev XIV yana bir bor qurolli mojarolarda ishtirok etayotgan mamlakatlarni olimpiya sulhiga chaqirdi — bu qadimiy davrlardan kelib chiqqan, rasman belgilanmagan an’ana. «Tinchlikka chanqoq dunyoda bizga hokimiyatni suiiste’mol qilish, kuch namoyishi va qonun ustuvorligiga beparvolikka barham bera oladigan vositalar kerak», — deb ta’kidladi pontifik «Hayot to‘kinligi» (Life in Abundance) nomli murojaatida.
Katolik cherkov rahbarlari so‘nggi yillarda bo‘lib o‘tgan qator Olimpiadalar oldidan olimpiya sulhini eslatib kelmoqda — RFning Ukrainaga qarshi keng ko‘lamli urushi davom etayotgani fonida. Rossiya o‘z hujumini 2022 yilda Pekindagi qishki Olimpiada yakunlangandan ko‘p o‘tmay boshlagan, ammo 2024 yilda Parijdagi OI vaqtida ham Ukrainaga hujumlarni to‘xtatmagan. Italiyadagi qishki OI-2026 o‘tkazilayotgan bir paytda ham RFning Ukrainaga bergan zarbalari to‘xtamadi.