Dunyodan
Isroilga qarshi sudga yana bir Yevropa davlati qo’shildi
Belgiya Janubiy Afrika Respublikasi tomonidan Xalqaro jinoiy sudda Isroil davlatiga qarshi ochilgan ishiga rasman qo’shildi. Braziliya, Kolumbiya, Irlandiya, Meksika, Ispaniya va Turkiya ham sudga qo‘shilgan.
2023-yil 29-dekabrda JAR Xalqaro sudga apellyatsiya arizasi bilan murojaat qilib, Isroilni G‘azo sektorida falastinliklarga qarshi genotsid sodir etganlikda aybladi.
Yahudiy milliy armiyasi G‘azo sektorida minglab tinch aholini o‘ldirishda va 1948 yilgi Genotsid konventsiyasini buzgan holda Falastin aholisining bir qismini qasddan yo‘q qilishda ayblanmoqda.
Xalqaro jinoiy sud 2024-yilning yanvar, mart va may oylarida Isroilga G‘azo sektoridagi genotsid harakatlarining oldini olish majburiyatini yuklagan birinchi hukmlarini chiqardi.
2024-yil 21-noyabrda Xalqaro sud Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu va sobiq mudofaa vaziri Yoav Galanni G‘azo sektorida urush jinoyatlari va insoniyatga qarshi jinoyatlar sodir etganlikda ayblab hibsga olishga order berdi.
Ular, shuningdek, G‘azo sektoridagi tinch aholini zarur suv, dori-darmon, oziq-ovqat, tibbiy asbob-uskunalar, yoqilg‘i va elektr energiyasidan qasddan mahrum qilishda ayblangan.
Xalqaro sudlarning qarorlari majburiy bo’lsa-da, ularni to’liq amalga oshirish mexanizmi mavjud emas. Tel-Aviv hukumati bu ayblovlarni bir tomonlama rad etdi.
Hamas harakatining hujumlariga javoban 2023-yil 7-oktabrda Isroil kuchlari G‘azo sektoriga kirganidan so‘ng ikki yil ichida kamida 70 942 falastinlik halok bo‘ldi. 2025-yil 10-oktabrda o‘t ochishni to‘xtatish kelishuviga erishilganidan keyin ham Isroil hujumlarida 406 nafar falastinlik halok bo‘ldi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq London universitetining Hollovey Qirollik kolleji olimlari Isroilning G‘azo sektoridagi urushi 80 mingdan ortiq odamni yoki hudud aholisining 4 foizini o‘ldirganini ma’lum qilgan edi. Mutaxassislar “Bunday holat XXI asrda boshqa hech bir urushda kuzatilmagan“ degan xulosaga kelishdi.
Shu yilning sentabr oyida Birlashgan Millatlar Tashkiloti komissiyasi Isroilning G‘azodagi harakatlarini genotsid deb tan oldi.
Hozirgi Isroil hukumatining harbiy siyosati va shafqatsiz harakatlari yahudiylar tomonidan ham tanqid qilindi. Bir necha oy oldin Isroilning ikki asosiy inson huquqlari tashkilotlari – B’Tselem va Doktorlar inson huquqlari uchun, Bosh vazir Benyamin Netanyaxu hukumatini Falastin xalqiga qarshi genotsid sodir etishda ayblagan edi.
Dunyoning turli davlatlaridan kelgan 460 ga yaqin yahudiy vakillari – ilm-fan, madaniyat va siyosatning taniqli namoyandalari ham Birlashgan Millatlar Tashkiloti va jahon yetakchilariga Isroil hukumatiga qarshi jazo choralarini ko‘rishni so‘rab murojaat yo‘llashdi. Murojaat mualliflari Isroilning bosib olingan Falastin hududlaridagi (G‘azo sektori, G‘arbiy Sohil, Sharqiy Quddus) harakatlari vijdonsiz va genotsid ekanligini ta’kidlagan.