Dunyodan
Isroil G’azo sektoridagi vaziyatni yomonlashtiradigan qarorlar qabul qildi
Isroil 2026-yil 1-yanvardan boshlab G‘azo sektoridagi 37 gumanitar tashkilot faoliyatini to‘xtatishga qaror qildi.Tel-Aviv hukumati bu nohukumat tashkilotlar xavfsizlik va shaffoflik me’yorlariga amal qilmayotganini da’vo qildi.
Buyuk Britaniya va Fransiya doxil 10 ga yaqin yirik davlat Isroilni bu bir tomonlama qarorni bekor qilishga chaqirdi.
Isroil hukumati gumanitar tashkilotlarga 1-martgacha G‘azodan to‘liq chiqib ketish shartini qo‘ydi.Qora ro‘yxatga kiritilgan nodavlat tashkilotlar orasida Chegara bilmas shifokorlar, Handikap xalqaro, Oxfam, CARE va Norvegiya Inson huquqlari kengashi bor.
Shunisi e’tiborga loyiqki, Isroil hukumati o’z xodimlariga oid shaxsiy ma’lumotlarni insonparvarlik ishlari bilan shug’ullanuvchi tashkilotlardan so’raydi. Ularning aytishicha, bu talab xalqaro huquqni buzadi va xodimlar hayotini yanada xavf ostiga qo‘yadi.
Isroil xalqaro nohukumat tashkilotlar xodimlarining terrorchilar bilan aloqasi borligini ham da’vo qilmoqda.
Buyuk Britaniya, Fransiya, Kanada, Daniya, Finlyandiya, Islandiya, Yaponiya, Norvegiya, Shvetsiya va Shveysariya kabi davlatlar Isroilning gumanitar tashkilotlar faoliyatini cheklash qarorini qoraladi. Qo‘shma bayonotga ko‘ra, G‘azo sektoridagi gumanitar tashkilotlar faoliyatini to‘xtatishga yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi, ularning xavfsiz va erkin faoliyat yuritishi uchun sharoit yaratilishi kerak.
Chegara bilmas shifokorlar, shuningdek, yangi cheklovlar G’azoning allaqachon kaltaklangan sog’liqni saqlash xizmatlariga halokatli ta’sir ko’rsatishi haqida ogohlantirdi.
“Isroilning G‘azo sektoridagi gumanitar tashkilotlar faoliyatini to‘xtatish rejasi mintaqaga hayotiy yordamning tugatilishini anglatadi”, — dedi Yevropa Ittifoqining gumanitar missiyasi rahbari Xoja Rabib.
Qarorni qattiq tanqid qilgan BMT Inson huquqlari oliy komissari Volker Turk, G’azodagi qiyin vaziyatning yanada yomonlashishidan ogohlantirdi.
Avval xabar berganimizdek, so‘nggi kunlarda kuchli yomg‘ir va sovuq tufayli G‘azo sektorida gumanitar vaziyat og‘irlashgan. Yirik davlatlar 740 ming kishi suv toshqini xavfi ostida ekani va 1,3 million kishi evakuatsiya qilinishi kerakligi haqida qo‘shma bayonot chiqardi.
Gumanitar vaziyat og‘irlashar ekan, Isroil harbiy hujumlari oqibatida bolalar halok bo‘lishda davom etmoqda. Ochlik va sovuqdan o’lim holatlari ham qayd etilgan.
Hamas harakatining hujumlariga javoban 2023-yil 7-oktabrda Isroil kuchlari G‘azo sektoriga kirganidan so‘ng ikki yil ichida kamida 70 942 falastinlik halok bo‘ldi. 2025-yil 10-oktabrda o‘t ochishni to‘xtatishga kelishilganidan keyin ham Isroil hujumlari oqibatida 400 dan ortiq falastinlik halok bo‘ldi.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq London universitetining Hollovey Qirollik kolleji olimlari Isroilning G‘azo sektoridagi urushi 80 mingdan ortiq odamni yoki hudud aholisining 4 foizini o‘ldirganini ma’lum qilgan edi. Mutaxassislar “Bunday holat XXI asrda boshqa hech bir urushda kuzatilmagan“ degan xulosaga kelishdi.
2025-yil sentabr oyida Birlashgan Millatlar Tashkiloti komissiyasi Isroilning G‘azodagi harakatlarini genotsid deb tan oldi.