Siyosat
Hukumat kiberjinoyat va moliyaviy piramidalarga qarshi yanada qattiqroq choralar ko’rishni taklif qilmoqda
O‘zbekistonda ro‘yxatdan o‘tgan telefon raqamlari, bank kartalari, virtual valyuta hamyonlari yoki onlayn hisob qaydnomalari kiberjinoyatchilik sxemalarida foydalanilgan fuqarolarga nisbatan ma’muriy va jinoiy javobgarlikni joriy etish rejalashtirilmoqda.
Bu taklif Prezident Shavkat Mirziyoyevga 12-mart kuni kiberjinoyatchilik va uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashishni kuchaytirish hamda axborot texnologiyalaridan foydalangan holda jinoyatlar profilaktikasini kuchaytirish chora-tadbirlariga bag‘ishlangan matbuot anjumani chog‘ida kiritildi, deb xabar qildi prezident matbuot xizmati.
Rasmiylarning taʼkidlashicha, Oʻzbekistonda internet foydalanuvchilari soni 31 milliondan oshadi, jumladan, 14 million faol ijtimoiy tarmoqlar foydalanuvchilari. Shu bilan birga, rasmiylar internet va ijtimoiy platformalar noqonuniy faoliyat uchun tobora ko‘proq foydalanilayotganini aytishmoqda.
So‘nggi olti yil ichida kiberjinoyatlar bilan bog‘liq murojaatlar soni 48 barobarga oshgan.
2025 yilda jinoyatlarning asosiy qismini kiberjinoyatlar tashkil etgan.
82% firibgarlik holatlari 76% o’g’irlik holatlari
Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, aholi va tadbirkorlik subyektlariga yetkazilgan iqtisodiy zarar 2 trillion soʻmdan oshgan.
Taqdimot chog‘ida mutasaddilar kiberjinoyatlarning tez o‘sishi milliy qonunchilikni kuchaytirish, jazolarni kuchaytirish va raqamli jinoyatchilikning yangi shakllariga qarshi kurashish bo‘yicha huquqiy qoidalarni joriy etish zarurligini ta’kidlab o‘tishini ta’kidladilar.
Taklif etilayotgan chora-tadbirlar axborot texnologiyalari va ko‘plab odamlarga ta’sir etuvchi moliyaviy piramida sxemalaridan foydalangan holda sodir etilgan jinoyatlar uchun qattiqroq jazo choralarini o‘z ichiga oladi.
Rasmiylar, shuningdek, ro’yxatdan o’tgan moliyaviy va aloqa vositalaridan jinoiy rejalashtirish uchun foydalanishga ruxsat bergan shaxslar uchun javobgarlikni joriy etishni taklif qildi.
Taklifga ko‘ra, fuqarolar kiberjinoyatlarni sodir etishda ularning nomiga ro‘yxatdan o‘tgan elektron to‘lov vositalari, virtual valyuta hamyonlari, SIM-kartalari yoki onlayn akkauntlaridan foydalanilsa, ma’muriy yoki jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin.
Mazkur chora elektron to‘lov tizimlari va shaxsiy nomlarga qayd etilgan abonent raqamlaridan foydalanish uchun individual javobgarlikni oshirishga qaratilgan.
Prezident Mirziyoyev taklifni ma’qullab, tegishli mutasaddilarga chora-tadbirlarni amalga oshirishni davom ettirish bo‘yicha topshiriq berdi.
Rasmiylarning aytishicha, islohotlar kiberjinoyatlarning oldini olishni kuchaytirish va raqamli muhitda javobgarlikni yaxshilashga qaratilgan.