Dunyodan
Germaniyada nashr etilgan natsistlar partiyasi a’zolarining to’liq ro’yxati
Germaniyada fuqarolarga Adolf Gitler hukmronligi davrida ota-bobolari natsistlar partiyasiga mansubligini aniqlash imkonini beruvchi yangi qidiruv tizimini ishga tushirdi. Bu haqda BBC News xabar berdi.
Avstriyalik Kristian Rayner BBCga ma’lumotlar bazasidan “soniyalar ichida” bobosining ismini topganini aytdi.
“1938-yilning 21-aprelida, Anshlyus (Avstriyani Germaniya tomonidan qoʻshib olinishi)dan bir necha kun oʻtib, biz uning natsistlar partiyasi aʼzosi ekanligini aniqladik”, dedi Rayner.
Tizim millionlab a’zolik kartalari (NSDAP-Mitgliederkarrei) ma’lumotlar bazasiga asoslangan. “U Avstriyada qonuniylashtirilganidan besh kun o‘tib fashistlar partiyasiga a’zo bo‘lish uchun ariza berdi”, deb davom etdi Rayner, “Austrian Profile” jurnali muharriri.
Ushbu onlayn ma’lumotlar bazasi Germaniyaning Die Zeit gazetasi tomonidan Germaniya va Amerika arxivlari bilan hamkorlikda yaratilgan.
Reynerning so‘zlariga ko‘ra, uning bobosi u tug‘ilishidan oldin vafot etgan.
“Men har doim uning natsistlar bilan yaqinligini bilardim, lekin unga qo’shilish uchun bor-yo’g’i besh kun kerak bo’lganiga hayron bo’ldim”, deb davom etdi u. “Axir u olim edi. 1938 yilda u fashistlar kimligini aniq bilar edi”.
Reynerning tushuntirishicha, qidiruv tizimi nafaqat bobosining natsistlar bilan aloqalarini ochib bergani, balki boshqa oila a’zolarini, jumladan, otasini ham oqlashga yordam bergani uchun muhim ahamiyatga ega.
“Boshqa qarindoshlar topilmaganidan xursandman, ayniqsa otam. Men uni fashist deb hech qachon gumon qilmaganman. U 1941 yilda Vermaxtga chaqirilgan va bir necha bor yaralangan.
Die Zeit nashrining yozishicha, qidiruv tizimi juda mashhur. Aprel oyi boshida ishga tushirilganidan beri “u allaqachon millionlab marta ishlatilgan”, dedi Die Zeit matbuot kotibi Judit Bucci.
“Biz u yerda ikkita yaqin qarindosh topdik. Oilada qon qarindoshlari yoʻq degan afsona barham topdi”, deb yozadi gazeta saytida foydalanuvchilardan biri. “71 yoshda buni bilish juda achinarli.”
Ta’kidlash joizki, 1925 yildan 1945 yilgacha taxminan 10,2 million Germaniya fuqarolari natsistlar partiyasi a’zosi bo’lgan.