Iqtisodiyot
Gaz va elektr energiyasi uchun oldindan to‘lov qilinganda 2 oy eski tariflar amal qiladi
2026 yil 1 iyundan boshlab O‘zbekistonda gaz va elektr energiyasi tariflari oshiriladi. Amaldagi qoidalarga ko‘ra, gaz va elektr energiyasi uchun oldindan to‘lov qilinganda, aholi uchun ikki oy mobaynida, tadbirkorlar uchun esa bir oy davomida eski tariflar amalda bo‘ladi.
Sun’iy intellekt yaratgan surat
«Elektr energiyasi va tabiiy gazdan foydalanish qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida»gi hukumat qaroriga ko‘ra, iste’molchilar gaz va elektr energiyasi uchun oldindan to‘lov qilgan bo‘lsa, ikki oy mobaynida eski tariflar amalda bo‘ladi. Xususan, tarif o‘zgargan taqdirda, yangi tariflar kuchga kirgan kundan boshlab:
maishiy iste’molchilar avvaldan to‘langan hajm uchun ikki oydan oshmaydigan muddatga qo‘shimcha to‘lovlardan ozod qilinadi;
boshqa iste’molchilar (jumladan, tadbirkorlar) esa bir oydan oshmaydigan muddatga qo‘shimcha to‘lovlardan ozod etiladi.
Xususan, 1 iyungacha oldindan to‘lovni amalga oshirganda ikki oy davomida (1 avgustgacha) eski tariflar amal qiladi. Ammo bu faqat ijtimoiy me’yor doirasidagi iste’mol hajmiga — 100 kub metr gaz va 200 kVt/soat elektr energiyasiga taalluqlidir. Ushbu hajmlar oshib ketganda, oshirilgan yangi narxlarda hisob-kitob qilishga o‘tiladi. Agar Xolmatovlar oilasi iyun oyida 280 kVt/soat elektr energiyasi iste’mol qilsa va oldindan to‘lovni amalga oshirgan bo‘lsa, ularga 200 kVt/soat uchun to‘lov 120 ming so‘mni (eski tarif bo‘yicha 600 so‘m), keyingi 80 kVt/soat uchun ham 72 ming so‘mni (201 kVt/soatdan 500 kVt/soatgacha — 900 so‘m) tashkil etadi.
Eslatib o‘tamiz, 1 iyundan elektr energiyasi va tabiiy gazning yangi tariflari quyidagicha bo‘ladi:
Ovqat tayyorlash uchun markazlashgan holda elektr plitalar bilan jihozlangan ko‘p kvartirali uylar va yotoqxonalarda yashovchi aholi uchun:
— oyiga 200 kVt soatgacha — 325 so‘m;
— 201 kVt soatdan 500 kVt soatgacha — 450 so‘m;
— 501 kVt soatdan 1 000 kVt soatgacha — 550 so‘m etib belgilandi.
Qolgan maishiy iste’molchilar uchun esa:
— oyiga 200 kVt soatgacha — 650 so‘m;
— 201 kVt soatdan 500 kVt soatgacha — 900 so‘m;
— 501 kVt soatdan 1 000 kVt soatgacha — 1 ming 100 so‘m bo‘ladi.
Yuqori hajmdagi iste’mol uchun oshirilgan koeffitsiyentli tariflar saqlanib qoladi.
Tabiiy gaz bo‘yicha barcha iste’molchilar uchun (alohida toifalardan tashqari) 1 kub metr gaz narxi 2 ming so‘m etib belgilandi. Avtomobillarga gaz to‘ldirish kompressor shoxobchalari uchun tarif 1 kub metr uchun 2 ming 750 so‘mni tashkil etadi.
Aholi uchun tabiiy gaz tariflari ham tabaqalashtirilgan tartibda saqlanib, isitish mavsumida oyiga 500 kub metrgacha, boshqa mavsumlarda esa 100 kub metrgacha iste’mol uchun 1 kub metr gaz 1 ming 100 so‘mdan hisoblanadi.