Siyosat
Eron AQSh va Isroil havo hujumida oliy rahnamo Ali Xomanaiy o‘ldirilganidan keyin qasos olishga va’da berdi.
Eron davlat matbuoti shanba kuni AQSh-Isroil hujumi natijasida Eron oliy rahbari, 86 yoshli Oyatulloh Xomanaiy halok bo‘lganini tasdiqladi. Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi uning o‘limi mamlakat qarorini mustahkamlaganini aytdi, ammo Vashington harbiy amaliyotini davom ettirishini bildirdi.
Isroil ommaviy axborot vositalarining rasmiy manbalarga tayangan dastlabki xabarlarida Xamanaiy Tehrondagi qarorgohiga uyushtirilgan hujum oqibatida halok bo‘lgani aytilgan. Oradan ko‘p o‘tmay Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu Eron oliy rahbari omon qolmasligining “ko‘plab alomatlari” borligini aytdi.
Keyinroq AQSh prezidenti Donald Tramp voqeaga izoh berib, Eron politsiyasi va Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi xodimlarini xalq bilan birga turishga chaqirdi.
Prezident Tramp Yaqin Sharqda tinchlik oʻrnatish maqsadida Eron boʻylab hujumlarni davom ettirishini qoʻshimcha qildi.
Tehron o‘limni tasdiqladi, 40 kunlik motam e’lon qildi
Keyinroq Eron rasmiylari Xamanaiyning o‘limini tasdiqladi. Uning o‘limi haqidagi rasmiy bayonot davlat televideniyesi orqali efirga uzatildi. Mamlakatda 40 kunlik milliy motam e’lon qilindi.
Bayonotga ko‘ra, hujum vaqtida Xamanaiy Tehrondagi idorasi, qarorgohi va qarorgohida bo‘lgan. U hurmatli musulmon diniy arbobi sifatida tasvirlangan. Bayonotda uning uzoq yillik shahidlik orzusi amalga oshgani ta’kidlanib, Ramazon oyida vafot etgani qayd etildi.
“Eron dushmanlari bilishi kerakki, mamlakat rahbarining o‘limi zolimlarga qarshi kurashda katta qo‘zg‘olonni keltirib chiqaradi”, — deyiladi bayonotda.
Sun’iy yo’ldoshdan olingan suratlar Xamanaiy qarorgohi jiddiy vayron bo’lganini ko’rsatdi. Reuters agentligi uning jasadi vayronalar ostidan topilganini xabar qildi.
Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi ham bayonot e’lon qilib, voqea Eronning qat’iyatini yanada kuchaytirayotganini aytdi.
Xamanaiy Eron prezidenti Masud Pezeshkian bilan birga Isroil hujumining asosiy nishonlaridan biri bo‘lganligi xabar qilingan.
Keyin nima bo’ladi?
Xamanaiy 1979-yilda monarxiyani ag‘dargan islom inqilobi rahbari Ruhulloh Xomeyniy vafotidan keyin 1989-yildan beri Eronning oliy rahbari bo‘lib kelgan. U hokimiyatni 36 yil boshqargan va hukumatning barcha tarmoqlari, harbiy va sud hokimiyati ustidan oliy hokimiyatga ega edi.
O’zining 40 yillik rahbarligi davomida Xomanaiy Eronni Fors ko’rfazining boshqa davlatlari bilan raqobatlasha oladigan mintaqaviy kuchga aylantirdi.