Dunyodan
Britaniya AQShning Eronga hujumiga qo’shilmasligi mumkin
AQShning Eronga qarshi harbiy hujumida Britaniyaning ishtirok etishi kutilmaydi.
Rasmiylarning aytishicha, Eronga qarshi oldingi zarba Britaniyaning xalqaro huquq talqiniga mos kelmaydi. Biroq, Qatar yoki mintaqadagi boshqa ittifoqchilar o’zini himoya qilishga majbur bo’lsa, Britaniya kuchlari jarayonga jalb etilishi mumkin.
O‘tgan haftada Qatar havo kuchlari bilan qo‘shma kuch bo‘lgan Qirollik havo kuchlarining (RAF) 12-sonli eskadroni Angliyaning Linkolnshir shahridan Qatarga jo‘natildi. Bu vaqtda Qo’shma Shtatlar Eronga ehtimoliy hujumga tayyorgarlik ko’rish maqsadida mintaqada katta harbiy kuchlarni to’playotgan edi.
Britaniya manbalarining bildirishicha, eskadron Qatar iltimosi bilan mintaqadagi eng yirik AQSh havo bazasi joylashgan mamlakatni uchuvchisiz uchoqlar va raketa hujumlaridan himoya qilish uchun yuborilgan.
Shu oy boshida Eron AQShning mintaqadagi harbiy bazalari (bu yerda ham oz sonli Britaniya qo‘shinlari joylashgan) agar prezident Tramp ichki noroziliklarga qarshi Eronni bombardimon qilsa, javob hujumlariga duch kelishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.
Buyuk Britaniya bosh vaziri Key Starmer Xitoyga tashrifi chog’ida Eron bo’yicha inqirozning kuchayishi haqidagi savolga AQShning ehtimoliy harbiy harakatlari haqidagi taxminlardan qochdi. U Eronning yadro quroliga ega boʻlishining oldini olishga eʼtibor qaratdi.
“Asosiy masala Eron yadro dasturiga ega boʻlmasligini taʼminlash. Bu borada hammamiz hamfikrmiz va ittifoqchilarimiz bilan bu yoʻnalishda ishlayapmiz”, – dedi Starmer.
Britaniya 2024-yil aprel va oktyabr oylarida Eronning dron va raketa hujumlari paytida Isroilni himoya qilishga yordam bergan davlatlardan biri edi. Aprel oyida Britaniya qiruvchi samolyotlari Eronning bir nechta uchuvchisiz uchoqlarini urib tushirgan, ammo oktyabr oyida Qirollik havo kuchlarining ishtiroki minimal bo‘lgan.
Tayfun samolyotlari birinchi navbatda Qatar va boshqa Fors ko’rfazi davlatlarini dron va qanotli raketalardan himoya qilish uchun mo’ljallangan. Balistik raketalar esa shunchalik tez uchadiki, qiruvchi samolyotlar ularni urib tushira olmaydi. Bu faqat Patriot va THAAD kabi AQShning maxsus havo mudofaa tizimlari bilan mumkin.
Qatarning Al-Udeyd havo bazasi AQShning Yaqin Sharqdagi eng yirik harbiy ob’ekti hisoblanadi. U yerda 10 000 ga yaqin amerikalik askar joylashgan va baza AQSh Markaziy qoʻmondonligining shtab-kvartirasi sifatida ishlaydi. Shu oy boshida Qirollik havo kuchlarining 100 ga yaqin xodimi voqea joyida bo‘lgan, ammo taranglik kuchaygani sababli ularning aksariyati evakuatsiya qilingan.
Bundan tashqari, AQSh Harbiy-havo kuchlarining F-15 qiruvchi samolyoti Angliyaning Suffolk shahridagi Lakenheath aviabazasidan Iordaniyadagi Muvafaq-Salti aviabazasiga ko’chirildi. Mutaxassislarning aytishicha, ularning asosiy vazifasi Eronga hujum qilish emas, balki Iordaniya, Isroil va Fors ko’rfazi davlatlarini ehtimoliy javob hujumlaridan himoya qilishdir.
Eslatib o‘tamiz, avvalroq AQShning Yaqin Sharqdagi asosiy ittifoqchilari Saudiya Arabistoni va Birlashgan Arab Amirliklari Eronga hujum qilingan taqdirda AQShni qo‘llab-quvvatlashdan bosh tortgani xabar qilingandi.