Mahalliy
Boshingiz og‘risa darrov dori ichishga shoshilmang!
Jahon sog‘liqni saqlash tizimida shifokorlar qo‘llaydigan maxsus tizim mavjud. Bu tizim bosh og‘rig‘i ba’zan shunchaki charchoqdan emas, balki zudlik bilan kasalxonaga yotish kerak bo‘lgan holat ekanligini aniqlab beradi.
Agar surunkali yoki keskin bosh og‘rig‘i 50 yoshdan keyin ilk bor kuzatilsa, bu jiddiy xavotirga sababdir. Garvard tibbiyot maktabi tadqiqotlariga ko‘ra, bu yoshdagi to‘satdan boshlangan og‘riqlar chakka arteriti — ko‘rlikka olib kelishi mumkin bo‘lgan qon tomirlar yallig‘lanishi yoki bosh miya o‘smasi xavfini uch barobarga oshiradi.
Og‘riqning birdaniga, xuddi boshda portlash bo‘lgandek keskin va eng yuqori nuqtasiga 1 daqiqa ichida chiqishi xalqaro protokollarda “Thunderclap” deb ataladi. Bu holat yetmish foiz vaziyatda subaraxnoidal qon quyilishi, ya’ni miya anevrizmasining yorilishi belgisi hisoblanadi. Bunday vaziyatda har bir daqiqa g‘animat, og‘riq qoldiruvchi dori ichish esa ichki qon ketishni yashirib, o‘lim xavfini keskin oshiradi. Zudlik bilan tez yordam chaqirish shart.
Kun sayin, haftalab zo‘rayib boradigan og‘riq, ayniqsa isitma, bo‘yin mushaklarining qotib qolishi bilan kechsa, bu meningit yoki ensefalitning klassik belgisidir. Bundan tashqari, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, bu simptom miya ichi abssessi yoki surunkali suyuqlik bosimi o‘zgarishidan darak beradi.
Bosh og‘rig‘iga ko‘ngil aynishi (ayniqsa, qayt qilgandan keyin yengillik sezilmasligi), muvozanat yo‘qotish, ko‘rishning xiralashishi va diqqat tarqoqligi qo‘shilsa, bu bosh ichki bosimi ko‘tarilganligini anglatadi. Shuningdek, miya suyuqligi aylanishining buzilishi yoki o‘sma jarayonlari mana shunday belgi beradi.
Ko‘pchilik yo‘l qo‘yadigan eng katta xato — har qanday bosh og‘rig‘ida tinimsiz analgetiklar qabul qilishdir. Xalqaro tasnifda bu holat dori vositalarini haddan tashqari ko‘p iste’mol qilish oqibatidagi bosh og‘rig‘i deb ataladi.
Agar siz bir oyda 15 kundan ortiq oddiy analgetik yoki 10 kundan ortiq kombinatsiyalashgan dorilar ichsangiz, dorining o‘zi yangi og‘riqni paydo qiluvchi asosiy sababga aylanadi. Organizm doriga tobe bo‘lib qolganda, qonda shifobaxsh modda kamayishi bilan og‘riq qayta boshlanadi. Bunday bemorlarni davolash uchun shifoxona sharoitida detoksikatsiya muolajasi o‘tkaziladi.
Har doim ham dorixonaga yugurish shart emas. Ekspertlar bosh og‘rig‘ining sakson foizdan ortig‘ini tashkil etuvchi zo‘riqish og‘rig‘i uchun quyidagi tabiiy omillarni tavsiya etadi:
Uzoq vaqt davomida boshni oldinga egib, qiyshayib o‘tirish bo‘yin mushaklarini zo‘riqtiradi. Bu miyaga boruvchi qon tomirlarni qisadi. Har 45 daqiqada turib, yengil jismoniy mashqlar bajarish og‘riqni dorisiz ham qoldiradi.
Hafta davomida stressda ishlab, dam olish kuni ko‘p uxlash yoki kofein miqdorini keskin kamaytirish ham bosh og‘rig‘iga sabab bo‘ladi. Bunda issiq vanna, toza havoda sayr va uyqu rejimini buzmaslik eng yaxshi davodir.
Agar bosh og‘rig‘i qon bosimi ko‘tarilishi bilan bog‘liq bo‘lsa, analgetik ichish foyda bermaydi, balki qon bosimini tushiruvchi maxsus dori qabul qilinishi kerak.
Bosh og‘rig‘i — bu organizmning sizga yo‘llayotgan signalidir. Uni tinimsiz dorilar bilan ovozini o‘chirish emas, balki sababini topib davolash salomatlik va uzoq umr ko‘rishning bosh garovidir.