Dunyodan
Bosh vazir Netanyaxu G’azoda yangi operatsiya boshlamoqchi
Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu Floridaga tashrif buyurdi. Bugun kechqurun u AQSh prezidenti Donald Tramp bilan uchrashishi rejalashtirilgan. Bu prezident Trampning ikkinchi muddati boshlanganidan beri ikki siyosatchi o‘rtasidagi oltinchi uchrashuv bo‘ladi.
CNN manbalariga tayanib xabar berishicha, bosh vazir Netanyaxu prezident Tramp bilan muzokaralar chog‘ida G‘azoda yangi harbiy amaliyotlar o‘tkazish uchun ruxsat olishga intiladi. Telekanal maʼlumotlariga koʻra, bu Isroil va XAMAS oʻrtasidagi oʻt ochishni toʻxtatish kelishuvi doirasidagi “soʻnggi kuch namoyishi” boʻlib, AQSh koʻmagida tayyorlangan va amalga oshirilgan.
CNN o‘z manbasiga tayanib, “Bosh vazir Netanyaxu o‘zboshimchalik bilan emas, balki ma’lum siyosiy muhit va bosim doirasida qarorlar qabul qilmoqda” degan.
OAV xabarlariga ko‘ra, prezident Trampning yaqin doiralari va AQShning Fors ko‘rfazi, Turkiya va Qatardagi ittifoqchilaridagi asosiy shaxslar Bosh vazir Benyamin Netanyaxuning G‘azo tinchlik rejasini sekin amalga oshirayotganidan hafsalasi pir bo‘lgan va mintaqaviy barqarorlikka putur yetkazishi mumkin bo‘lgan qarorlardan xavotirda.
Bosh vazir Netanyaxu va prezident Tramp o‘rtasidagi uchrashuv uning Mar-a-Lagodagi qarorgohida bo‘lib o‘tadi. Amerika Qo’shma Shtatlari, Isroil va Arab davlatlari hozirda tinchlik tashabbusining keyingi qadamlari borasida kelishmovchilikda ekani ma’lum.
Otashkesim oktabr oyida, XAMASning Isroilga hujumidan bir necha kun o‘tib boshlangan. Hujum oqibatida 1200 ga yaqin odam halok bo’ldi. Birinchi bosqich doirasida Isroil 33 nafar isroillik garovga olinganlar evaziga yuzlab falastinlik mahbuslarni ozod qildi va anklav chegarasiga qo‘shinlarini olib chiqdi.
Har bir partiya hali ham o’tishi kerak bo’lgan ikkinchi bosqichga Prezident Trampning 20 banddan iborat rejasi kiradi, bu yanada murakkab hisoblanadi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi tomonidan ma’qullangan hujjatda G’azoda Xamasning hukmronligini tugatish bo’yicha “yo’l xaritasi” ko’rsatilgan.
Xususan, hujjat AQSh va Yevropa Ittifoqi tomonidan terrorchi deb topilgan guruhlar ishtirokisiz, Yaqin Sharq mamlakatlari va xalqaro hamjamiyat, jumladan, AQShning faol ishtiroki bilan G‘azoni urushdan keyingi rekonstruksiya qilish tamoyillarini belgilab beradi.
Rejaga ko’ra, falastinliklar G’azo sektorining kundalik ma’muriyatini boshqarish uchun “texnokratik va apolitik” qo’mita tuzadilar. U Tinchlik Kengashi deb nomlanuvchi xalqaro inspektorlar nazorati ostida ishlaydi va BMTning ikki yillik qayta tiklanadigan mandati ostida G’azoning qayta tiklanishini nazorat qiladi.
Hujjatda anklavlarni demilitarizatsiya va deradikalizatsiya qilish, Isroil va arab dunyosi o‘rtasidagi munosabatlarni normallashtirishga chaqirish hamda “Falastin xalqining o‘z taqdirini o‘zi belgilash va davlatchilikka erishish uchun real yo‘l” shartlari ko‘rsatilgan.
Shu bilan birga, o‘t ochishni to‘xtatish rejimi o‘rnatilganidan beri Isroil va G‘azo bir necha bor bir-birini tinchlikni buzishda ayblab keladi.
CNN suhbatdoshlariga ko‘ra, Netanyaxu G‘azo bo‘yicha keyingi qadamlarini AQShga tashrifi chog‘ida Eron va Livandagi xavfsizlik yutuqlari bilan bog‘lashga harakat qiladi. Prezident Vashingtondan Isroil bosh vazirini oqlash kampaniyasida yordam soʻrashi ham mumkin, deydi xalq.
Telekanalning aytishicha, Bosh vazir Benyamin Netanyaxu 2026 yilgi saylovlarga tayyorgarlik ko‘ra boshlagan va bu jarayonda Donald Tramp asosiy rol o‘ynashi mumkin.