Dunyodan
Biz Nipah virusining xavfi va uni erta aniqlash usullari haqida bilib oldik.
Nipah virusining inkubatsiya davri 45 kungacha davom etishi mumkin. Bu Hindistonda virusni yuqtirgan sayyohlar uylariga qaytishlari va kasallikni o’zlari bilan olib kelishlari mumkinligini ko’rsatadi.
Shifokorlarning ta’kidlashicha, birinchi marta aniqlangan daryo nomi bilan atalgan virus ko’rshapalaklar va kasal chorva mollari, ayniqsa, cho’chqalarning tabiiy tashuvchisi hisoblanadi. Shu sababli, Janubi-Sharqiy Osiyodagi qishloq cho’chqachilik fermalari ishchilari yuqori xavf ostida.
E’tibor bering, ushbu virus juda xavfli yuqumli kasalliklar toifasiga kiradi, bu og’ir asoratlar va o’limning yuqori darajasi bilan tavsiflanadi. Shu bilan birga, ayrim bemorlarda kasallik asemptomatik yoki engil kechishi mumkin.
Virusning dastlabki belgilari noaniq bo’lib, umumiy gripp yoki ARVI ni eslatadi, jumladan yuqori isitma, zaiflik va bosh og’rig’i. Xususan, virus odamdan odamga yuqishi mumkin, bu erta tashxis qo’yishni qiyinlashtiradi. Shifokorlarning ta’kidlashicha, agar Nipah virusiga shubha qilingan bo’lsa, maqsadli tekshiruvni buyurish uchun shifokoringizga endemik hududlarga yaqinda bo’lgan har qanday sayohat haqida xabar berish muhimdir.
Virus nafas olish tizimi va markaziy asab tizimini yuqtirib, ensefalitni keltirib chiqaradi. Kasallikni boshdan kechirgan odamlarning taxminan 20 foizi surunkali bosh og’rig’i, kognitiv buzilish, ko’rishning buzilishi, mushaklarning zaifligi va tutilishlarni o’z ichiga olgan nevrologik asoratlarni rivojlantiradi.
Immunologlarning ta’kidlashicha, Nipah virusi tashxis qo’yish qiyin, o’lim darajasi yuqori va Marburg yoki Ebola viruslaridan ko’ra xavfliroq bo’lishi mumkin. Kasallik ko’rshapalaklar yoki cho’chqalar bilan to’g’ridan-to’g’ri aloqa qilish, ularning sekretsiyasi bilan ifloslangan oziq-ovqat yoki ichimliklar, shuningdek, yaqin odam bilan aloqa qilish orqali yuqishi mumkin.
Kasallikning dastlabki bosqichlarida semptomlar oddiy ARVI ga o’xshaydi, bu esa o’z vaqtida tashxis qo’yishni qiyinlashtiradi. Keyin virus miya va nafas olish tizimiga ta’sir qiladi, epileptik tutilishlar, aqliy o’zgarishlar, nutq va harakatlarning buzilishi, falaj, ko’rishning zaiflashishi va tutilishlarga olib keladi.
Eslatib o‘tamiz, Sanepid qo‘mitasi O‘zbekistonda Nipax virusi qayd etilmagani haqida xabar bergan edi.