Jamiyat
“Avvaliga o‘ldirishadi deb qo‘rqdim, keyin o‘rganib qoldim” – Uychida o‘g‘irlab ketilib, 4 kun ushlab turilgan yigit hikoyasi
Uychi tumanida ertalab o‘qishga yo‘l olgan bolani maktab darvozasi yonida niqobli shaxslar o‘g‘irlab ketadi. 2 yil oldin sodir bo‘lgan ushbu shov-shuvli voqea haqida avvalroq lavha e’lon qilgandik. Jinoyatchilar 4 kun ushlab turib, otasidan 300 ming dollar talab qilgan yigit Toshkent xalqaro Vestminster universiteti talabasi Azizbek Lutfullayev bo‘lib chiqdi. U o‘g‘irlab ketilishi voqeasi va jinoyatchilar bilan yonma-yon yurib, qanday qiyinchiliklarni boshdan kechirganini Kun.uz’ga so‘zlab berdi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
Ushbu jinoiy rejani tuzganlar o‘sha mashhur “Ishbilarmon odamlar” filmidan ilhomlanishgan ko‘rinadi. Albatta, jinoiy to‘da a’zolari hammasi xamirdan qil sug‘urganday oson kechadi, bolani o‘g‘irlab ketamiz, so‘ngra uning otasidan tovon puli talab qilamiz, qarabsizki, jaraq-jaraq dollarni qo‘lga kiritamiz, deb o‘ylashgan. Biroq ular filmdagi kabi o‘g‘irlangan bolani 4 kundan so‘ng o‘zlari uyiga jo‘natib yuborishlarini xayollariga ham keltirmagandi.
Azizbek Lutfullayevni o‘g‘irlab ketish rejasini Kosonsoy tumanida yashovchi 35 yoshli Eldor Qodirov tuzgandi. Unga Uychi tumanida yashovchi, 25 yoshli Oybek Shamshiddinov, 26 yoshli Abdulatif Sobirov hamda Namangan shahrida yashovchi 25 yoshli Abdulqodir Yo‘ldoshev sherik bo‘lgan.
Azizbekni o‘g‘irlab ketish rejasi 2023 yil 16 oktyabr kuni amalga oshirilgan. Ayni shu kuni soat 8:45 da o‘qishga yo‘l olgan Azizbek Lutfullayev maktab darvozasi oldida niqobli shaxslar hujumiga uchragan: Eldor Qodirov va sheriklari uning qo‘lini qayirib, Nexia’ga tiqadi va mashinani katta tezlikda haydab ketishadi. Barchasi soniyalar ichida yuz bergan, bola nimalar bo‘layotganini anglamay ham qolgandi.
Azizbek ushbu holat qanday sodir bo‘lganini shunday hikoya qiladi:
“2 yil oldin, 16 oktyabr kuni hayotimda unutishning iloji yo‘q bo‘lgan voqea yuz berdi. Ertalab uyg‘onib, uydan chiqdim. Ko‘chamizda qurilayotgan uy bor edi, hech kim yashamaydi u yerda. O‘sha yerda Nexia mashinasi turgan ekan. Ozgina e’tiborimni tortdi. Chunki u yerda mashina turmasdi hech. Qo‘shnilar qo‘ygandir, deya tabiiy ravishda qabul qilib, o‘tib ketdim.
Ko‘chamizdan bog‘chamiz tomonga burildim. Taxminan 50 metrcha yurgandim, yonimdan bir Nexia o‘tib ketdi. Uni ham tabiiy qabul qildim. Taxminan 100 metrdan so‘ng maktabimiz tomonga burilish bor. Nexia o‘sha burilishda sekin to‘xtadi. Shunda e’tiborimni tortdi va mashinaga shubha bilan qarab qo‘ydim. Maktabimizga taxminan 30 metr qolganda ichimda bir kuch yugur, qoch, deganday bo‘ldi. Soniyalar ichida Nexia ortimdan keldi va mashina to‘xtar-to‘xtamas undan bitta qo‘l chiqib, meni ushladi. Men o‘zimni har tomonga otib, chiqib ketishga harakat qila boshladim. Shu payt yuzimga urdi. Qarasam, niqob taqqan ikki kishi. To‘polon boshlanib ketdi. Bir qo‘lim gipsda edi, qimirlatish mumkin emasdi. Orada yerga yiqilib tushdim va ikkinchi qo‘lim bilan daraxtni ushladim. Shunda yuzimga 2-3 marta tepishdi va daraxtni qo‘yib yubordim. Mashinaga mindirishdi va haydab ketishdi. Darhol oyoq-qo‘limni, ko‘zimni bog‘lashdi. Qo‘rqib ketganimdan savollar bera boshladim. Ovozingni o‘chirib o‘tir, keyin bilib olasan, degan mazmunda javob berishdi. Teparog‘imizda kanal bor edi, hozir meni o‘sha kanalga olib borib tashlab yuborishadi, degan fikr o‘tardi xayolimdan”.
Azizbekning o‘g‘irlab ketilganini maktab o‘qituvchilaridan biri ko‘rib qoladi va qorovulxonaga yugurib borib, o‘sha yerda turgan direktor o‘rinbosariga aytadi. Direktor o‘rinbosari voqea joyiga qarab yuguradi. Ammo bola o‘g‘irlab ketilgan joyda xuddi kinolardagi kabi uning kiyimi va sumkasi yotardi. Direktor o‘rinbosari ularni olib, maktab qorovuliga tutqazadi va o‘zi ichki ishlar xodimlariga xabar beradi. Bu orada bolaning otasi Avazbek Abdullayevga ham qo‘ng‘iroq qilishadi. Xullas, hamma oyoqqa turgan, maktabda g‘ala-g‘ovur boshlangandi.
Bu paytda jinoyatchilar Azizbekni boshiga qop kiydirgan holda uni noma’lum tomonga olib ketishardi.
“Hozir meni qayergadir olib borishadi, kinolardagi kabi stolga o‘tqizib, urgan holda nimadir so‘rashadi, degan xayolda o‘zimni ruhiy tayyorlab ketyapman. Yo‘lda umrimdagi eng kuchli chanqoqni his qildim. Suv bermasanglar o‘lib qolaman hozir, deganman. Ammo berishmadi, suv yo‘q deyishdi. Ozgina vaqtdan so‘ng hushimdan ham ketib qoldim. Lekin uzoq yurganimizni sezdim.
Keyinchalik bilishimcha, Kosonsoyning qaysidir qismiga olib borishgan. Qirg‘izistonga chiqib ketish uchun yaxshi yo‘nalish bo‘lgan bu joylar. Ular xuddi meni Qirg‘izistonga olib chiqib ketmoqchiday bo‘lishganda, keyin ortga qaytishgan. Toshloq yo‘llardan yurishgan. Mashina qayerdadir to‘xtab, boshqa mashinaga olib chiqishgan meni. U paytda boshimdagi qopni olib tashlagandi. Lekin ko‘zim va qo‘l-oyoqlarim bog‘langan bo‘lgan.
Ikkinchi mashinaga mindirishgach, Eldor yo‘q bo‘ldi, boshqa odam keldi. Meni mashina orqa o‘rindig‘iga yotqizib qo‘yishdi. Yo‘lga chiqdik. Nimadir ma’lumot olish maqsadida so‘rayapman, biroq ulardan biri rosa yomon so‘kinib javob berdi va jim ketishimni, yo‘qsa o‘ldirib yuborishini aytdi. Rostdan meni haqiqiy mafiyalar olib ketyapti, deb o‘ylaganman.
Svetoforlarda ko‘p to‘xtalgan. Mashinaning eshigi qulflanmagandi. Avariya bo‘lsak, baribir atrofda odam to‘planadi-ku, qutulib qolaman, degan fikrlar o‘tgan. 4-5 ta svetoforlarni o‘tkazib yuborganman qo‘rquvdan. Oxiri tavakkal qilib, svetoforga to‘xtaganda o‘rnimdan turib, eshikni ushladim. Biroq uni ochmasimdan oldinda o‘tirgani meni tortib qoldi. Bu soniyalar ichida sodir bo‘ldi. Keyin kichkina pichoqni bo‘ynimga tirab, yana qo‘rqita boshladi. Taxminan 3-4 soat yurdik. Andijonga borgan ekanmiz. U paytda bilmaganman Andijonga borganimizni”, deydi Azizbek.
Jinoyatchilar mo‘maygina tovon pulini o‘ylayotgan bu paytda ichki ishlar xodimlari tezkor ravishda ishga kirishgandi. Maktab yonidagi savdo do‘koni kamerasiga tushib qolgan mashinaning davlat raqam belgisi aniq, u kimga tegishli ekanini bilish qiyin emasdi. Ko‘p o‘tmay mashina topiladi. Biroq uning haqiqiy egasi mashina yukxonasiga tiqib ketilgan edi.
Gap shundaki, Eldor Qodirov va uning sheriklari Azizbekni o‘g‘irlash uchun o‘z mashinalarida bormagan. Ular o‘sha kuni yarim tunda Namangan shahrining Davlatobod tumaniga Yandex ilovasi orqali taksi chaqirgan. Buyurtmani Jamshid Mamadiyev qabul qilib olgan va Nexia mashinasida chaqiruv manziliga borgan. Mijozlar taksida Uychi tumanining Tepasaroy mahallasi hududiga, shimoliy Farg‘ona kanali oldiga kelgan.
Shu yerda ular haydovchiga hujum uyushtirgan: orqa o‘rindiqda o‘tirgan Abdulatif Sobirov haydovchining bo‘ynidan arqon o‘tkazib, bo‘g‘a boshlagan, Oybek Shamshiddinov uning boshiga maxsus tayyorlangan shapkani kiydirgan. Eldor Qodirov esa bo‘yniga pichoq tirab, qarshilik qilsa o‘ldirishini aytgan.
Jinoyatchilar Jamshid Mamadiyevning qo‘l va oyoqlarini o‘zlari olib kelgan arqon bilan bog‘lab, og‘zini latta bilan berkitgan hamda uni mashinaning orqa yukxonasiga tiqqan. So‘ngra mashinani o‘zlari boshqarib, Azizbekni o‘g‘irlab kelgan.
Shu tariqa jinoyatchilar bolani kirakashning mashinasida Namangan shahri Yangi Namangan tumanidagi dala maydoniga olib borishadi. Shundan so‘ng uni Abdulqodir Yo‘ldoshevning Nexia-2 mashinasiga o‘tkazishadi. Shu tariqa, Abdulqodir Yo‘ldoshev va Abdulatif Sobirov Azizbekni Andijon shahrining Xo‘tan ariq mahallasidagi xonadonlardan biriga olib ketadi.
Eldor Qodirov hamda Oybek Shamshiddinov yukxonasida Jamshid Mamadiyev bo‘lgan mashinani Kosonsoy tumanining Bomraha mavzesi hududidagi dala maydoniga boshqarib boradi. So‘ng o‘zingni o‘zing qutqarasan, deya Jamshid Mamadiyev yoniga o‘zlari olib qo‘ygan telefonini qaytarib qo‘yib, voqea joyidan yashirinishadi. Haydovchi tishlari yordamida qo‘llaridagi arqonni yechib, ichki ishlar xodimlariga xabar beradi.
“Bitta “dom”ning oldiga olib borishgan ekan meni. Atrofni aylanib, kuzatib kelishdi, bir soatlar uyga kirolmasdan turdik. Qanaqadir chol turgan ekan eshik tagida, shuning ketishini kutishdi. Keyin shu joyga Eldor keldi. Menga umuman ovozimni chiqarmaslikni, agar baqirsam o‘ldirishini aytdi. Ilojim yo‘q, ularning buyrug‘iga bo‘ysunishim kerak, xo‘p dedim. Meni ko‘tarib, 4-qavatga olib chiqishdi. Kuchli qo‘rquv hisobiga hech narsa qilolmaganman.
Uyga olib kirgach, yotqizib qo‘yishdi. Qo‘limni yechib, bir qo‘limni issiqlik quvuriga bog‘lashdi. Eldorga uyimdagilar bilan tezroq aloqaga chiqishni so‘radim. U hozir emas, keyinroq, dedi. Qolganlar jim o‘tirdi. Bu paytda menga so‘kingan haydovchi Qirg‘izistonga o‘tib ketgan ekan.
Kechqurun bo‘ldi, kartoshka qovurib chiqishdi. Ozgina yedim. Uniyam dori ichish uchun yedim, chunki boshim juda qattiq og‘riyotgandi, qoshim ham yorilgan ekan.
O‘sha kuni uyimdagilar bilan bog‘lanishmadi. Umuman olganda, holatim yomon emasdi. Biroq buni uyimdagilar bilishmasdi. Shu narsa ruhan ta’sir qilayotgandi. Qachon uyimdagilarni o‘ylasam, ko‘zimga yosh kelardi. Hayot meni go‘yo kichik bir qutiga solib qo‘yganday, hamma joy yopilib qolgandi.
Kun o‘tdi, kechasi hammasi yonimda yotdi. U paytda qo‘limni yechib qochishimni o‘ylab ko‘rmasam ham bo‘laverardi. Chunki ozgina qimirlasam ham sezib yotishdi. Shu bilan tong otdi”, deya hikoya qiladi Azizbek.
Jinoiy rejaning birinchi qismi amalga oshirilgan, endi bola uchun pul undirishgina qolgandi. Jinoyatchilarning nazarida barchasi oson kechayotgan edi. Eldor Qodirov bolaning otasi Avazbek Abdullayevga Telegram orqali aloqaga chiqadi va farzandini tirik ko‘rishni xohlasa 300 ming dollar berishi kerakligini aytadi. Agar pulni bermasa, bolasini o‘ldirib yuborish bilan tahdid qiladi. Isbot sifatida otaga o‘g‘lining ovozli yozuvi yuboriladi.
“Dadam bilan asosan ovozli xabarda gaplashganmiz: Eldor ovozli xabarni yoqib turgan, men gapirganman. Hamma gapni aytib turgan Eldor. U nima degan bo‘lsa o‘shani gapirishga majbur bo‘lganman. Eldor dadamga ichki ishlarga bormaslikni aytgan, pulni berasiz va bolangizni qaytaramiz, degan.
Dadam ham pulni yig‘ib beramiz, o‘g‘limga hech narsa qilmanglar, degan gaplarni jo‘natgan. Bular pulni kriptovalutada so‘rashgan. Uyimdagilar buncha pulni yig‘ildi, deb aytib turishgan. Keyinchalik bilishimcha, ular ichki ishlar vakillarining topshirig‘i bilan vaqtni cho‘zish uchun shunaqa deyishgan ekan”, deydi Azizbek Lutfullayev.
Jinoyatchilar izni yo‘qotish va ichki ishlar xodimlarini chalg‘itish maqsadida Azizbekni 18 oktyabr kuni Toshkent viloyatining Chirchiq shahridagi xonadonlardan biriga, so‘ngra esa Chirchiq tumanidagi dalahovliga olib borishadi. Bu orada Toshkent shahriga kelib, aylanib ham ketishgan.
“Ikkinchi kunning ertalabi bo‘ldi. Meni uyg‘otishdi va ketishimiz kerakligini aytishdi. Ular Qirg‘izistonga o‘tib ketgan sheriklari ushlanib qolgan bo‘lishi mumkinligidan shubhalanishdi. Biz turgan manzilni esa u bilarkan. Ko‘zingni ochamiz, ammo keyinchalik ham bizni ko‘rganingni hech kimga aytmaysan, deyishdi. Rozi bo‘ldim.
Ko‘zimni ochishdi va men ularni ko‘rdim. Tasavvurimdagi inson boshqa edi, Eldor boshqacharoq ekan. To‘g‘risi, jinoyatchiga ham o‘xshamasdi. Birinchi qarashimda shunaqa taassurot qoldirgan menda.
Boshimga shapka berdi, o‘shani kiydim. So‘ngra “dom”dan chiqdik. Taksi chaqirishgan ekan. Taxminan yarim soat o‘sha ko‘p qavatli uy pastida aylanib yurdik. Taksi kelgach, mashinaga o‘tirdik. Men orqa o‘rindiqning o‘rtasiga o‘tirdim, ikki tomonimga ikkitasi mindi. Keyin Toshkent shahriga qarab yo‘lga chiqdik.
Yo‘lda mashina “metan-zapravka”ga kirib keldi. Tushib kutib turdik. Yonimda Eldor bor edi. Oddiy yo‘l, ko‘cha. O‘tiribmiz. Qo‘llarim va oyoqlarim yechib tashlangan u paytda. Qochaman desam o‘sha paytda ham vaziyat bor, ammo qo‘rqdim. Aslida qochishim mumkin bo‘lgan imkoniyatlar bo‘lgan, qo‘rquv shu darajada kuchliligidan hech narsa qilolmaganman.
Shu tariqa Toshkentga yetib keldik. Qayerdaligimizni so‘rasam, Mirzo Ulug‘bek tumanidamiz, dedi Eldor. Odamlar aylanib yuribdi, odatiy hayot, xilvat joy emas, shahar markazi: mendagi qo‘rquvni kimdir sezib qolarmikan, deya o‘tib-qaytayotganlarga qarayapman, lekin hech kimning ishi yo‘q, hamma o‘zi bilan ovora.
Eldor seni Qoraqalpog‘istonga olib ketamiz, dedi. Men bormasligimni aytdim. Baribir bularni topishadi va meni ortga qaytarishadi, imkon qadar uzoqlashib ketmaylik, degan fikr bor edi. To‘g‘risi, yig‘lab turib oldim Qoraqalpog‘istonga bormayman deb. Ozgina tortishdik. Keyin Eldor mashina chaqirdi va Chorvoqqa chiqib ketdik. Dalahovliga bordik. O‘tirib ovqatlandik, ular pivo ichishdi. Yana uyimdagilar bilan yozishdi. Shu bilan kech bo‘ldi. Qaysidir ma’noda bu vaziyatga ko‘nikib ham qoldim”, deydi Azizbek.
Ular bolani dalahovlida 20 oktyabr kuni soat 15:00 larga qadar g‘ayriqonuniy ravishda ozodlikdan mahrum qilib, ushlab turishgan. Bu orada guruh a’zolaridan biri – Azizbekni o‘z mashinasida Andijon shahriga olib borgach, Qirg‘izistonga chiqib ketgan Abdulqodir Yo‘ldoshev qo‘shni davlatda qo‘lga olingandi.
“Keyin Chirchiq shahriga bordik. Eldorning bir tanishi bor ekan, o‘shaning uyiga bordik. Meni maxsus mashinada olib yurishmagan, qayerga borsak taksida yurganmiz.
Qanaqadir o‘g‘irlangan odamni keltirib, yashirib qo‘yadigan uy emas, odamlar yashaydigan oddiy uy, bolalar ham bor ekan. Bu endi uchinchi kun kechqurungi gap. Eldorning tanishi bo‘lgan ayol mehmonlar kelibdi-ku, deya ovqat tayyorladi. Yedik. Eldor yana uyimdagilar bilan bog‘lanyapti.
Shu payt Eldorga kimdir qo‘ng‘iroq qildi. U go‘shakni olishi bilan qo‘ng‘iroq qilgan odam Eldorni so‘ka boshladi. Qo‘rqib ketdim. Chunki men hali bularning qo‘lida edim. Eldor boshqa xonaga chiqib ketdi. Birozdan so‘ng xonadan chiqib keldi, u shok holatida edi, bo‘ldi, hammasi tugadi, dedi sheriklariga. Nima bo‘lganini tushunmay qoldim: vaziyat eng chigal nuqtasiga keldi-da, boshqa tomonga o‘zgarib ketdi. Eldor menga tur, ketamiz, dedi. Nima qilasizlar meni, deya so‘rasam, bo‘ldi, ketasan, deya javob berdi. To‘liq tushunmasam ham xursand bo‘lib ketdim”, deya hikoya qiladi Azizbek.
Shu tariqa, Eldor Qodirov va uning sheriklari Azizbek Lutfullayevni o‘zlari taksiga o‘tqazib, uyiga jo‘natib yuborishadi. Azizbek hozirda Toshkent xalqaro Vestminster universitetida tahsil olmoqda. U hayotida sodir bo‘lgan ushbu voqeani hech qachon unutmasligini, bu o‘zi uchun katta saboq bo‘lganini bildirdi.
Jinoyat jazosiz qolmagan: sud hukmi bilan Eldor Qodirov 17 yil-u 1 oy, Abdulatif Sobirov 11 yil, Oybek Shamshiddinov 10 yil-u 3 oy, Abdulqodir Yo‘ldoshev 7 yil-u 3 oy muddatga ozodlikdan mahrum qilingan. Yuqori instansiya sudlari dastlabki sud hukmini o‘zgarishsiz qoldirgan.