Dunyodan
AQSh hukumati Eron hujumi oqibatlarini yetarlicha baholamadi
Eron hujumidan oldin Trump ma’muriyati global energiya bozorlariga cheklangan ta’sir ko’rsatadi, degan fikr keng tarqalgan edi. New York Times tahliliga ko’ra, bu vaziyat “nazorat ostida” degan noto’g’ri taassurot qoldirdi.
Xabar qilinishicha, prezident Tramp va uning ayrim maslahatchilari neft narxining oshishi qisqa muddatli bo‘lishiga ishonishgan. Ular, shuningdek, Eron avvalgi keskinlashuvlarda bo’lgani kabi, cheklangan tarzda javob qaytaradi degan taxminga tayangan.
Bu ishonch ba’zi strategik xavflarning e’tibordan chetda qolishiga olib keldi. Xususan, global energiya ta’minoti va muhim infratuzilmaga tahdidlar yetarlicha baholanmagan.
Eronning kemalar harakatiga xalaqit berishi mumkinligi haqidagi ogohlantirishlar ham jiddiy qabul qilinmadi, deyiladi tahlilda. Gap Hormuz boʻgʻozi haqida ketmoqda. Dunyo neftining taxminan 20 foizi ushbu dengiz yo’li orqali tashiladi.
Oq uyning ba’zi rasmiylari Eron o’z iqtisodiyotiga zarar etkazishi mumkin bo’lgan yirik inqirozni qasddan qo’zg’atmayapti, deb taxmin qilishdi. Ammo tahlilchilarning aytishicha, bu baholashda Eronning strategik energiya yo‘llaridan bosim vositasi sifatida foydalanish imkoniyati hisobga olinmaydi.
Natijada qarorlar, birinchi navbatda, qisqa muddatli siyosiy va harbiy hisob-kitoblarga asoslangan holda qabul qilindi. Bu, shuningdek, mintaqaviy mojarolar kuchayib, global iqtisodiyotga ta’sir ko’rsatadigan inqirozlarga aylanib qolish xavfi ortib borayotgan holatlarga ham tegishli.
Tahlilchilar energetik xavflarni noto’g’ri baholash mintaqaviy mojarolar dinamikasini keskin o’zgartirishi va jahon iqtisodiyotiga ta’sirini kuchaytirishi mumkinligidan xavotirda.