Dunyodan
AQSh Grenlandiyadan keyin yana bir Yevropa davlatiga “da’vo” qildi
AQSh prezidenti Donald Tramp tomonidan Islandiyaga elchi etib tayinlangan siyosatchi Billi Long qo‘pol hazil qildi.
Politico nashrining yozishicha, sobiq kongressmen Billi Long Islandiya AQShning 52-shtatiga aylanishini va uning gubernatori bo‘lishini hazil bilan aytgan.
Hozirda AQShda 50 ta shtat mavjud. Suveren davlatlar taqdirini o’zgartirgan Billi Long, qaysi davlat 51-chi bo’lishini oshkor qilmadi.
Keyinroq siyosatchi Islandiya haqidagi hazil uchun uzr so‘radi.
Biroq Tramp ma’muriyatining xalqaro huquq va boshqa davlatlar suverenitetini buzuvchi bayonotlari hisobga olinsa, Islandiya 52-davlat bo‘ladi degan da’vo jiddiy qabul qilinmoqda.
Euractic nashrining yozishicha, Islandiya prezident Trampning Grenlandiya ustidan nazorat qilish borasidagi radikal bayonotlaridan so‘ng imkon qadar tezroq Yevropa Ittifoqiga qo‘shilishga intilmoqda. Reykyavik rasmiylari Yevropa Ittifoqiga a’zolikni iqtisodiy omillardan ko’ra mudofaa va geosiyosiy manfaatlar nuqtai nazaridan himoya qiladi.
Islandiyadagi Bifrost universiteti professori Eirikur Bergmann shunday dedi: “Grenlandiya muammosi islandiyaliklarni xalqaro munosabatlarini qayta koʻrib chiqishga majbur qilmoqda va Yevropa Ittifoqiga aʼzolik boʻyicha munozaralar kuchayib bormoqda. Qoʻshma Shtatlar Grenlandiyani qoʻlga kiritish uchun Islandiyaga nisbatan xuddi shunday dalillarni qoʻllashi mumkin.”
Reykyavik rasmiylari Tramp ma’muriyatining xalqaro shartnomalarga sodiqligiga shubha qilmoqda.
Islandiya – Shimoliy Evropada joylashgan orol davlati va NATO a’zosi. Biroq, mamlakatning o’z armiyasi yo’q, faqat qirg’oq qo’riqchisi.
Reykyavik 2009-yilda Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish uchun rasman ariza bergan, biroq Bryussel bilan muzokaralar Islandiya iqtisodiyotining asosiy tarmogʻi boʻlgan baliqchilik bilan bogʻliq muammolar tufayli toʻxtab qolgan. Natijada Islandiya 2015-yilda Yevropa Ittifoqiga qo‘shilish uchun arizasini qaytarib oldi.
Joriy yilning bahorida Islandiya parlamenti Yevropa Ittifoqiga qo‘shilish-qo‘shmaslik bo‘yicha referendumga oid qonunchilikni ko‘rib chiqishi rejalashtirilgan. Agar hujjat tasdiqlansa, to‘qqiz oy ichida referendum o‘tkaziladi. 2025-yilda o‘tkazilgan ijtimoiy so‘rovlar aholining aksariyati Yevropa Ittifoqiga a’zolikni qo‘llab-quvvatlashini ko‘rsatdi.
Ma’lumot o‘rnida: AQSh prezidenti Tramp Grenlandiya ustidan nazoratni qo‘lga kiritish maqsadida siyosiy kampaniya boshladi.
12 yanvar kuni AQSh Kongressi Grenlandiyani AQShga qo‘shib olish to‘g‘risidagi qonun loyihasini taqdim etdi. Agar qonun qabul qilinsa, prezident Trampga orolni anneksiya qilish yoki sotib olish uchun zarur deb hisoblagan har qanday harakatni amalga oshirishga ruxsat beradi.
Daniya va Grenlandiya vakillari prezident Trampni bu g‘oyadan voz kechishga ko‘ndirmoqchi bo‘lishdi, biroq muzokaralar natija bermadi.
Ma’lumki, Prezident Tramp Kanadani 2025 yilga borib AQShning 51-shtati bo’lish uchun nomzodini ilgari surdi.Shuning uchun Oq uyning Venesueladagi harakatlari va Grenlandiyaga qiziqish ortib borayotgani Kanada tinchligini buzmoqda.