Siyosat
Putin Armanistonga jiddiy tahdid qildi
Rossiya prezidenti Vladimir Putin Armaniston Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqidan (YeOII) chiqqudek bo‘lsa, jiddiy oqibatlar yuzaga kelishidan ogohlantirdi.
“Armaniston Yevropa Ittifoqi standartlariga o‘tar ekan, biz u bilan iqtisodiy integratsiyani butkul to‘xtatishimiz lozim bo‘ladi. Ular o‘z mahsulotlarini kimga sotadi? Arman vinosini kim oladi? Ular uchun temiryo‘l tariflari oshiriladi. Energiya manbalari bahosini ko‘tarishga to‘g‘ri keladi. Armaniston fuqarolari Rossiyada ishlash uchun patent olishi zarur bo‘ladi”, – degan Putin Ostona shahrida bo‘lib o‘tgan YeOII sammiti yakunida 29-may kuni tashkil etilgan matbuot anjumanida.
Rossiya G‘arbga yaqinlashuv yo‘lini tutgan Ukrainaga qarshi to‘rt yildan buyon bosqinchilik urushini olib borayotgani ma’lum. Putin Ostonadagi chiqishida Armanistonga tahdidli bayonoti davomida Ukrainadagi inqiroz ham aynan Kiyevning YeIga yaqinlashuvi ortidan boshlanganini urg‘ulagan.
DW nashri yozishicha, Putin o‘z chiqishida fashistlar Germaniyasi propaganda vaziri Yozef Gebbelsga nisbat bergan holda aslida Adolf Hitlerdan iqtibos keltirgan. Jumladan, u Yevropa davlatlarining Rossiya ko‘hna qit’a davlatlariga qarshi urushga hozirlik ko‘rayotgani haqidagi bayonotlarini yolg‘onga chiqargan.
“Yevroittifoqning Rossiya bilan ehtimoliy urush haqidagi bayonotlari qip-qizil yolg‘on va uydirma. Gebbels aytganidek, yolg‘on qancha aql bovar qilmas bo‘lsa, unga shuncha tez ishonadilar. Rossiya hech qachon Yevropa mamlakatlariga tahdid qilmagan va tahdid qilmaydi ham. Rossiya rus bazalariga zarba berishga uringan har qanday kuchni yer bilan bitta qiluvchi vositalarga ega”, – degan Putin.
Rossiya YeOII nomidan ham Armanistonga jiddiy talab yo‘llagan. Ostona sammiti yakunida YeOIIga a’zo to‘rt davlat (Belarus, Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Rossiya) rahbarlari nomidan tarqatilgan bayonotda Armaniston YeI va YeOII o‘rtasidagi tanlov bo‘yicha imkon qadar tezroq referendum o‘tkazishi lozimligi qayd etilgan.
Armanistonning G‘arb bilan yaqinlashuv siyosatidan darg‘azab bo‘lgan Moskva Putinning bayonotidan bir kun o‘tib, 30-may kuni Yerevandagi elchisi Sergey Kopirkinni maslahatlashuv uchun chaqirtirib olgan. Rossiya tashqi ishlar vazirligining qisqa bayonotida Yerevandagi rus elchisi Armaniston rahbariyatining “YeOII doirasidagi hamkorlikka zarar yetkazuvchi, YeI bilan yaqinlashishga qaratilgan qadamlari sababli” Moskvaga maslahatlashuvga chaqirilgani qayd etilgan.
Ma’lumot o‘rnida: elchining maslahatlashuv uchun chaqirib olinishi – norozilik bildirishning diplomatik usullaridan biridir. Bunday qadam ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlar darajasining ramziy ravishda pasayishiga olib keladi.
Armaniston YeI va AQSh bilan yaqinlashuv yo‘lini tutgani bois Moskva tomonidan jiddiy bosimga uchramoqda.
Bir hafta avval Armaniston Yevroittifoqqa qo‘shilish jarayonini davom ettirsa, Rossiya tabiiy gaz, neft mahsulotlari va ishlov berilmagan olmos yetkazib berish bo‘yicha kelishuvni bir tomonlama to‘xtatishi yoki bekor qilishi mumkinligi haqida ogohlantirgandi.
Rossiyaga Armanistondan mineral suv, sabzavotlar va konyak eksporti allaqachon taqiqlandi.
Armaniston bosh vaziri Nikol Pashinyanning joriy yil aprel oyida Moskvada prezident Vladimir Putin bilan uchrashuvi ham ziddiyatlarga boy tarzda kechgandi. O‘shanda ham Putin Armaniston YeOII va YeI o‘rtasida tanlov qilish shartligini ta’kidlab, Rossiya Yevropaga 1000 kubometr gazni 600 dollardan sotgani holda Armanistonga 177 dollardan berayotganini aytgan edi.
Nikol Pashinyan hukumati Rossiyadan masofalashuv siyosatini yuritib kelmoqda. 2024 yil fevral oyida Pashinyan Armanistonning Kollektiv xavfsizlik shartnomasi tashkilotidagi (KXShT) ishtirokini “muzlatib qo‘ygandi”.
Armaniston bosh vaziri Rossiya shamsiyasi ostidagi mazkur harbiy tuzilmaning bir qator yig‘inlarida qatnashishdan ham bosh tortgan. https://xabar.uz/pm5m
Munosabatlar sovuqlashuvi ortidan 2024-yilda Armaniston poytaxti Yerevan shahridagi “Zvartnots” xalqaro aeroportida 32 yil davomida xizmat o‘tagan Rossiya chegarachilari ham o‘z uyiga qaytarilgan.
Joriy yil bahorda Armaniston parlamenti va prezidenti mamlakatning YeIga kirishi jarayonini boshlash haqidagi qonunni ma’qulladi. 5-may kuni bo‘lib o‘tgan Armaniston–YeI sammitida Bryussel Yerevanning Yevropa yo‘lidagi sa’y-harakatlarini qo‘llab-quvvatlashini bildirdi.
Moskva va Yerevan ziddiyatining kuchayishi Armanistonda joriy yil 7-iyun kuni o‘tadigan parlament sayloviga to‘g‘ri kelmoqda.
Reuters agentligi G‘arb davlatlari razvedka xizmatlariga tayanib xabar berishicha, Rossiya saylovda Nikol Pashinyanning g‘alabasini yo‘qqa chiqarish uchun dezinformatsiya kampaniyasini olib bormoqda. Pashinyan G‘arb bilan hamkorlikka ustuvor ahamiyat qaratishidan xavotirda bo‘lgan Kreml rossiyaparast biznesman Samvel Karapetyanni bosh vazir sifatida saylashga urinayotgani aytilmoqda. Reuters yozishicha, Moskva Pashinyan g‘alaba qozonishiga yo‘l qo‘ymaslik maqsadida Rossiya hududida yashayotgan yuz mingga yaqin armanlarni ovoz berishga yuborishni rejalashtirmoqda.
AQSh esa 7-iyun kungi saylovda Pashinyan nomzodini dastaklamoqda. Jumladan, prezident Donald Tramp saylov arafasida Pashinyanni o‘z mamlakatini kuchli, farovon va xavfsiz qilish yo‘lida jonbozlik ko‘rsatayotgan yaqin do‘st va ko‘zga ko‘ringan yetakchi deb maqtagan va saylovda uni to‘liq qo‘llab-quvvatlashini aytgan.
Qolaversa, joriy hafta boshida AQSh davlat kotibi Marko Rubio Yerevanga tashrif buyurgan va hamkorlikka oid bir qator hujjatlarni imzolagan.
Bugun, 25-sentyabr kuni O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Xitoy Xalqaro madaniy kommunikatsiya markazi raisi Long Yuysyan va Gonkongning «JDB Group» kompaniyasi asoschisi Chan Xuntoni qabul qildi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi.
Qayd etilishicha, O‘zbekiston bilan Xitoy o‘rtasidagi barcha sharoitlarda har tomonlama strategik sheriklik munosabatlarini yanada chuqurlashtirish va madaniy-gumanitar aloqalarni mustahkamlash masalalari ko‘rib chiqildi.
Markaz O‘zbekistonning Xitoy bilan ko‘p qirrali hamkorligini mustahkamlashga katta hissa qo‘shib kelayotgani qayd etildi. Birgalikda infratuzilmani rivojlantirish, investitsiyalar va «yashil» sanoat sohalarida qator loyihalar amalga oshirildi.
«JDB Group» kompaniyasining O‘zbekistondagi faoliyatining ustuvor yo‘nalishlari sifatida zamonaviy shahar, transport va sanoat infratuzilmasini rivojlantirish hamda geologiya sohasi belgilandi.
Uchrashuv yakunida mazkur kompaniya ishtirokida amalga oshirilayotgan va yangi loyihalarni jadallashtirish yuzasidan kelishuvga erishildi.
Siyosat
Saida Mirziyoyeva Diyene Keyta bilan demografik barqarorlik va inson kapitali bo‘yicha hamkorlikni muhokama qildi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva BMT Bosh kotibi o‘rinbosari, BMT Aholishunoslik jamg‘armasi (UNFPA) ijrochi direktori Diyene Keyta bilan uchrashdi.
Muloqotda demografik barqarorlik, inson kapitali va aholi farovonligini ta’minlash bo‘yicha hamkorlikni yanada rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonning asosiy kapitali yosh avlod ekanini ta’kidladi. U demografik salohiyatni kelgusida dividend manbaiga aylantirish uchun inson, ayniqsa, ayollar va bolalarning salomatligi, ta’limi hamda xavfsizligiga investitsiya kiritish zarurligini bildirdi.
Saida Mirziyoyeva o‘zining Telegram kanalida demografik prognozlash tizimini yo‘lga qo‘yilayotganini ma’lum qildi. Shuningdek, «Demografik dividend — 2050» strategiyasini ishlab chiqish rejalashtirilayotganini aytdi.
Tomonlar demografik barqarorlikni faqat aholi soni bilan bog‘liq masala sifatida emas, balki ta’lim, sog‘liqni saqlash, bandlik, ijtimoiy himoya va oilalarni qo‘llab-quvvatlashni qamrab oladigan uzoq muddatli taraqqiyot masalasi sifatida ko‘rish zarurligini ta’kidladi.
Shuningdek, demografik ma’lumotlar va tahliliy prognozlar asosida qarorlar qabul qilish hamda inson kapitali va ijtimoiy xizmatlarga investitsiyalarni kuchaytirish bo‘yicha xalqaro hamkorlikni rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muloqotda aholining farovonligini oshirish va demografik jarayonlarni samarali boshqarishda ma’lumotlar hamda prognozlarning ahamiyatiga e’tibor qaratildi.
Prezident administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva Nyu-Yorkda «BlackRock» rahbariyati bilan uchrashdi.
Unda kompaniya prezidenti Robert Kapito, vitse-rais Tomas Donilon, «Global Infrastructure Partners» raisi va bosh ijrochi direktori Adebayo Ogunlesi, Moliyaviy va strategik investorlar guruhi global rahbari hamda kompaniyaning Yaqin Sharq mintaqasi bo‘yicha rahbari Charlz Hatami qatnashdi.
Muloqot davomida 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi faoliyatini yo‘lga qo‘yish masalasini muhokama qilindi. «BlackRock» ushbu Markaz konsepsiyasi va tuzilmasini ishlab chiqishda ko‘maklashmoqda.
AQSh ishbilarmon doiralari vakillari ishtirokidagi qo‘shma davra suhbatida O‘zbekiston hamda mintaqamizning yaqin o‘n yilliklarga mo‘ljallangan rivojlanish istiqbollari yuzasidan fikr almashildi.
O‘zbekiston yirik, samarali, sifatli sarmoyalar uchun yangi imkoniyatlar maydoniga aylanmoqda, dedi Saida Mirziyoyeva.
Mudofaa vaziriga ikki o‘rinbosar tayinlandi. Bu haqda vazirlik matbuot xizmati xabar berdi.
Jumladan, Prezidentning tegishli qaroriga muvofiq, polkovnik Zoidov Qahramonjon Obidjonovich O‘zbekiston mudofaa vazirining qurollanish va qurollantirish bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Adliya polkovnigi Muratov Jahongir Dilshatovich vazirning komplayens va korrupsiyaga qarshi ichki nazorat bo‘yicha o‘rinbosari lavozimiga tayinlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev Andijon viloyatiga tashrif buyuradi.
Ikki kunlik safar dasturidan hududning sanoat va investitsiya salohiyati, energetika, qishloq xo‘jaligi, transport, turizm va boshqa sohalardagi loyihalar bilan tanishish o‘rin olgan. Davlatimiz rahbari mahallalardagi bunyodkorlik ishlarini ham ko‘zdan kechiradi. Qator yangi quvvatlarni ishga tushirish va istiqbolli loyihalar qurilishini boshlash ko‘zda tutilgan.
Shuningdek, Andijon viloyatini yanada rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari muhokamasiga bag‘ishlangan yig‘ilish bo‘lib o‘tadi.
