Juma, 3 iyul

NATO Tramp Erdo‘g‘an – AQSh prezidenti Donald Tramp Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘onni tez-tez maqtab, uni “aqldan ozgan lider” va u hurmat qiladigan yaxshi do‘st deb atagan. Yaqinda prezident Tramp Turkiya prezidenti kelasi hafta Turkiyada boʻlib oʻtadigan NATO sammitida qatnashmasligini aytgan edi.

:: Tahrirlash kerak.

6-iyul, dushanba

Turkiyaning NATOga tayyorgarliklari – 7 va 8 iyul kunlari Turkiyada bo’lib o’tadigan NATO sammitidan bir kun oldin nashr.

::AP dunyo yetakchilarining NATO sammiti yig‘ilishi oldidan so‘nggi tayyorgarliklar haqida oldindan ko‘rish videosi.

::Ushbu sammitda nima kutish mumkinligi haqida tahlilchilarning ovozlari bilan AP videosi.

::NATO sammiti bilan bogʻliq namoyishlarni kuzatish.

7-iyul, seshanba

Turkiya NATO sammiti – Bu yil Turkiya mezbonlik qiladigan ikki kunlik NATO sammitiga 32 davlatdan iborat NATO ittifoqi yetakchilarini jalb qilishi kutilmoqda.

::Vaqt aniqlanadi – Davlat rahbarlari aeroportga kelishadi. jonli efirda. Asosiy eshittirishga kirish. Tahrirlash davom etmoqda.

::0645GMT – Mudofaa vazirlari va xususiy sektor vakillari ishtirok etgan Mudofaa sanoati forumi. Jonli efirga chiqish hali aniq emas. Imkoniyat asosida tahrirlash.

::Time TBA – NATO FMS 2004 yil Istanbul sammiti chog’ida boshlangan va Yaqin Sharq mamlakatlari, ayniqsa Fors ko’rfazi mintaqasi bilan xavfsizlik sohasida hamkorlikni kuchaytirishga qaratilgan ICI (yoki Istanbul hamkorlik tashabbusi) a’zolari bilan uchrashadi. Jonli efirga chiqish hali aniq emas. Imkoniyat asosida tahrirlash.

::Time TBA – Turkiya Mudofaa vaziri NATOning mudofaa vazirlari va boshqalarni vazirlikning yangi qarorgohida kutib oldi. jonli efirda. Asosiy eshittirishga kirish. Tahrirlash davom etmoqda.

::Time TBA – Davlat va hukumat rahbarlari rasmiy kechki ovqatda qatnashadilar. Jonli efirga chiqish hali aniq emas. Imkoniyat asosida tahrirlash.

::Time TBA – Tashqi ishlar vaziri va mudofaa vaziri o’rtasida “Ishchi kechki ovqat”. Jonli efirga chiqish hali aniq emas. Imkoniyat asosida tahrirlash.

::Ikki tomonlama uchrashuvlarni yoritish yoki yig’ish. Yangiliklar uchun brifinglar, fotosuratlar, qo’l siqishlar va sammit doirasidagi uchrashuvlar.

::NATO bilan bog’liq namoyishlar monitoringi.

8-iyul, chorshanba

Turkiya NATO sammiti – Bu yil Turkiya mezbonlik qiladigan ikki kunlik NATO sammitiga 32 davlatdan iborat NATO ittifoqi yetakchilarini jalb qilishi kutilmoqda.

:: Taxminan 05:00 GMT – sammit o’tkaziladigan joyga yetib boring. jonli efirda. Asosiy eshittirishga kirish. Tahrirlash davom etmoqda.

::Time TBA – O’ng qo’shni eshik. Iloji boricha yoping.

::Time TBA – Rasmiy kutib olish, keyin oilaviy surat. jonli efirda. Iltimos, tahrirlang va kuzatib boring.

::Time TBA – Davlat va hukumat rahbarlarining uchrashuvi. Jonli efirga chiqish hali aniq emas. Tahrirlash kutilganidek.

::NATO bilan bog’liq namoyishlar monitoringi.

AP360

AP 360 havo muxbirlariga NATO ob’ektlarida jonli stendlar va bir nechta tillarda maxsus jonli kadrlar bilan ta’minlaydi.

Iltimos, qamrov haqida ma’lumot olish uchun biz bilan bog’laning.

AP 360 London

+44 207 482 7580

reservation@ap.org

Source link

Turkiya Mudofaa vaziri Yasar Guler NATOning kelasi hafta Anqarada boʻlib oʻtadigan sammiti oldidan Reyter agentligiga bergan intervyusida NATO oʻzgaruvchan xavfsizlik vaziyatiga moslashayotgani va Qoʻshma Shtatlar ittifoqdan chiqishga intilmayotganini aytdi. Turkiya 7 va 8 iyul kunlari NATOning 32 yetakchisini, Fors ko‘rfazi va Osiyo-Tinch okeani mintaqasi rasmiylari bilan birga ittifoq ichidagi yuklarni taqsimlash, mudofaa xarajatlari bo‘yicha davom etayotgan ziddiyat va AQShning ittifoqchining Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochish majburiyatini yo‘qligidan noroziligi fonida qabul qiladi.

“NATO Yevro-Atlantika xavfsizligi va mudofaasi uchun misli ko’rilmagan asosiy poydevor bo’lib qolmoqda. Biz boshdan kechirayotgan davrni inqiroz sifatida emas, balki o’zgaruvchan xavfsizlik muhitiga moslashish jarayoni sifatida baholaymiz”, dedi Guler Reuters agentligiga yozma javobida. Uning so‘zlariga ko‘ra, sammitda ittifoqchilarning mudofaa xarajatlarini oshirishni baholash, mudofaa sanoati sohasida hamkorlikni kuchaytirish, Ukrainani qo‘llab-quvvatlashni oshirish va blokning hamjihatligini mustahkamlash masalalari muhokama qilinadi.

Gulerning aytishicha, Qo’shma Shtatlar Yevropadagi ittifoqdoshlari va Kanada Yevropa xavfsizligi uchun ko’proq mas’uliyatni o’z zimmasiga olishini xohlaydi. U Yevropaning mavjud mudofaa tashabbuslarining ijobiy ekanligini, ammo keng qamrovlilik yo‘qligini aytib, Turkiyaning kelajakdagi Yevropa mudofaa rejalari va tashabbuslariga qo‘shilishi kerakligini targ‘ib qildi.

Prezident Tramp NATOni tanqid qildi: Prezident Trampning aytishicha, NATO ittifoqchilari Eron urushini qo‘llab-quvvatlamay, AQShni tushkunlikka solgan

Turkiyaning oʻz harbiy salohiyatiga kelsak, Gyuler mamlakat NATO salohiyati boʻyicha 2029-yilgacha barcha maqsadlariga erishishni maqsad qilganini aytdi. Uning aytishicha, Turkiya havo hujumidan mudofaa tizimini kuchaytirish uchun “barcha variantlarni koʻrib chiqmoqda”, jumladan, SAMP-T va Patriot raketa tizimlarini sotib olish ehtimoli bor, chunki Turkiya hukumati alyansdagi rolini kengaytirish hamda oʻzining mudofaa pozitsiyasini mustahkamlashga intilmoqda.

Source link

Seshanba, 30-iyun, 2026-yil, soat 8:24 (UTC)

Tuva Gumulkuk tomonidan yozilgan

ANKARA, 30-iyun (Reuters) – Turkiya Mudofaa vaziri Yasar Guler Shimoliy Atlantika Shartnomasi Tashkilotining (NATO) kelasi hafta Anqarada boʻlib oʻtadigan sammiti oldidan Reyter agentligiga bergan intervyusida NATO oʻzgaruvchan xavfsizlik muhitiga moslashayotgani va Qoʻshma Shtatlar ittifoqdan chiqishga intilmayotganini aytdi.

7 va 8 iyul kunlari Turkiya NATOning 32 yetakchisi hamda Fors ko‘rfazi va Osiyo-Tinch okeani rasmiylarini mezbonlik qiladi, bunda ittifoq ichidagi yuklarni taqsimlash va mudofaa xarajatlari bilan bog‘liq taranglik va Amerika Qo‘shma Shtatlaridagi ittifoqdoshning Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochish majburiyatini yo‘qligidan umidsizlik.

Guler, savollarga yozma ravishda bergan javobida, sammitda blok birligi, ittifoqchilarning mudofaa xarajatlarini oshirish, mudofaa sanoati hamkorlikni kuchaytirish va Ukrainaga qoʻllab-quvvatlashni kuchaytirish masalalari muhokama qilinadi dedi. Uning qo‘shimcha qilishicha, Turkiya hukumati Yevropa mudofaa tashabbuslarida ishtirok etishi kerak.

“NATO Yevro-Atlantika xavfsizligi va mudofaasi uchun misli ko’rilmagan asosiy poydevor bo’lib qolmoqda. Biz boshdan kechirayotgan davrni inqiroz sifatida emas, balki o’zgaruvchan xavfsizlik muhitiga moslashish jarayoni sifatida baholaymiz”, – dedi Guler.

Uning so‘zlariga ko‘ra, Qo‘shma Shtatlar NATOdan chiqish niyatida emas, lekin Yevropa ittifoqchilari va Kanada Yevropa xavfsizligi uchun ko‘proq mas’uliyatni o‘z zimmasiga olishini istaydi va Anqara mudofaa rejalari va sa’y-harakatlariga qo‘shilishi kerakligini aytdi.

(Tuvan Gumrukju reportaji; Jonatan Spayser va Sharon Singleton tomonidan tahrirlangan)

Source link

Isroil hukumati yakshanba kuni bir ovozdan Birinchi jahon urushi davrida armanlarning qirg‘inini genotsid deb tan oldi, bu ko‘pchilik tomonidan Turkiyaga tanbeh sifatida qaraladi va ikki davlat o‘rtasidagi kelishmovchiliklar chuqurlashib borayotganining yorqin belgisidir.

Isroil va Turkiya o‘rtasidagi munosabatlar Falastinning Xamas harakatining 2023-yil 7-oktabrda Isroilga hujumiga javoban G‘azo urushi boshlanganidan beri keskin yomonlashdi.

“Bu tarixiy qaror. Isroil hukumati tashqi ishlar vaziri Gideon Saarning armanlar genotsidini tan olish haqidagi taklifini bir ovozdan ma’qulladi”, – dedi Isroil TIV.

Foto: AFP

Isroil vazirlar mahkamasi qarorlari hali ham parlament tomonidan tasdiqlanishi kerak.

“Bugungacha arman genotsidi uyushgan inkor etish va ahamiyatsizlashtirish kampaniyasining mavzusi boʻlib qolmoqda, shu jumladan, birinchi navbatda Turkiya hukumati tomonidan tarixni manipulyativ tarzda qayta yozish”, – dedi Saar vazirlar mahkamasi majlisida.

“Menimcha, yahudiy davlati sifatida Isroil uchun bu pozitsiyani rasman qabul qilish vaqti keldi…To‘g‘ri ish qilish hech qachon kech emas…Bu ma’naviy va tarixiy majburiyatdir”, — dedi u.

Ketma-ket Isroil hukumatlari bir paytlar mintaqaning eng yaqin strategik hamkorlaridan biri bo‘lgan Turkiya bilan aloqalarni saqlab qolish uchun qisman armanlar genotsidini rasman tan olishdan qochdi.

Biroq, G’azo urushi boshlanganidan beri Turkiya muntazam ravishda Isroilni Falastin hududida genotsid sodir etishda ayblab keladi, Isroil bu ayblovni qat’iyan rad etadi.

Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘on urushning eng ashaddiy tanqidchilaridan biri sifatida namoyon bo‘ldi va Isroil rahbarlarini fashistlar rasmiylariga qayta-qayta o‘xshatdi.

Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu ham Erdo‘g‘onni “kurd xalqiga qarshi genotsid qilgan antisemit diktator”da ayblab, javob qaytardi.

Turkiya Isroil bilan savdo-sotiqning ko’p qismini to’xtatdi va Hamasning eng kuchli diplomatik qo’llab-quvvatlovchilaridan biri hisoblanadi.

Saar, bu e’tirofga murojaat qilar ekan, “Bu Turkiyaning Prezident Erdo’g’an boshchiligidagi Isroilga nisbatan qo’rqinchli so’zlari va dushmanligi hamda ochiq dushmanligi uchun o’ch olish harakati emas” dedi. Turkiyaning Isroilga qarshi yolg’on hikoyalar tarqatayotgani Turkiyani tarixiy haqiqatdan xalos qilmaydi” dedi.

Armanlar 1915-1917-yillarda Usmonlilar imperiyasi davrida oʻz xalqining ommaviy qirgʻin qilinishi genotsid ekanligini xalqaro tan olishni talab qilmoqda.

Taxminan 1,5 million odam halok bo’lgan, biroq Turkiya genotsid ayblovlarini qat’iyan rad etadi va armanlar ham, turklar ham Birinchi jahon urushi natijasida halok bo’lgan, deb ta’kidlaydi. Qurbonlar soni yuz minglab ekani aytiladi.

Qotilliklarni 20 dan ortiq davlat, jumladan AQSh, Fransiya va Germaniya genotsid deb tan olgan.

AQShning sobiq prezidenti Jo Bayden bu qotillikni genotsid deb tan oldi, bu Armaniston uzoq vaqtdan beri izlayotgan pozitsiya. Uning vorisi, AQSh prezidenti Donald Tramp ayni atamani ishlatmagan.

Armaniston va Turkiya oʻrtasida diplomatik aloqalar yoʻq, biroq ikki davlat soʻnggi yillarda munosabatlarni yaxshilashga qiziqish bildirgan.

Source link

Ko’p yillik ikkilanishlardan so’ng, yakshanba kuni Isroil armanlar genotsidini rasman tan oldi, bu Turkiya bilan allaqachon keskin yomonlashgan munosabatlarda yanada bahsli bo’limni boshlagan bo’lishi mumkin.

Isroilning Turkiyadagi sobiq elchisi Alon Riel Alxuraga bergan intervyusida Turkiya “samarali ravishda Isroilning dushmaniga aylanganini” aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, G‘azo sektoridagi o‘zgarishlar asosan ikki tomonlama munosabatlarning yomonlashishi yoki oxir-oqibat yaxshilanishini belgilaydi.

Mojaro G’azo, Suriya, Sharqiy O’rta er dengizi, energiya raqobati va Isroilning Gretsiya va Kipr bilan kuchayib borayotgan harbiy hamkorligi kabi ko’plab sohalarni qamrab oladi.

Isroil Vazirlar Mahkamasi tashqi ishlar vaziri Gideon Saarning Usmonli imperiyasining so‘nggi yillarida sodir etilgan arman genotsidini tan olish haqidagi taklifini bir ovozdan ma’qulladi.

Saar bu harakat Turkiyaning Prezident Rajab Toyyib Erdo‘g‘on davrida Isroilga qarshi “ochiq dushmanlik, qizg‘in so‘zlar va dushmanlik harakatlari” uchun “qasos olish harakati emas” dedi. Uning qo‘shimcha qilishicha, Turkiya o‘zi atagan “Isroilga qarshi yolg‘on rivoyat”ni targ‘ib qilmoqda, bu Turkiyaga “tarixiy haqiqatdan immunitet” bermaydi.

Ko‘p yillar davomida isroillik ko‘plab siyosatchilar, akademiklar va inson huquqlari faollari Isroilni Turkiyaning armanlarga qarshi harakatlarini genotsid deb hisoblashga chaqirib keladi. Ammo Isroil va Turkiya hukumati o’rtasidagi nozik munosabatlar tufayli bunday harakat bir necha bor qoldirildi, bu genotsid sodir bo’lganini qat’iyan rad etadi.

Taklifni vazirlar mahkamasiga taqdim etgan Bosh vazir Saar buni “Isroilning Usmonlilar imperiyasining oxirida arman xalqiga qarshi amalga oshirilgan genotsidni rasman tan olishi” deb ta’rifladi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, voqea 1915-yil 24-aprelda Konstantinopolda yuzlab arman ziyolilari va jamiyat yetakchilarining hibsga olinishi, deportatsiyasi va o‘ldirilishi bilan boshlangan va rezolyutsiyaga ko‘ra, ommaviy o‘ldirishlar, majburiy surgunlar va Suriya cho‘liga o‘lim yurishlarini o‘z ichiga olgan muvofiqlashtirilgan operatsiyaga aylangan. Janob Searlning aytishicha, genotsid taxminan 1,5 million kishining hayotiga zomin bo’lgan.

Isroil bu qarorga Prezident Rajab Toyyib Erdo‘g‘on hukumati bilan misli ko‘rilmagan keskinliklar sabab bo‘ldi.

Isroilning sobiq deputati va Yaqin Sharq tadqiqotchisi Kseniya Svetlova Alxuraga bergan intervyusida arman genotsidining tan olinishi “anoq vaqt oldin sodir bo‘lishi kerak edi” va bu vaqt Erdo‘g‘on hukumati bilan ziddiyatning kuchayishi bilan aniq bog‘liqligini ta’kidladi.

“Agar bu haqiqatan ham ma’naviy qaror bo’lsa, nega shu paytgacha har safar rad etilgan?” – dedi u. “Mavzu qayta-qayta ko’tarildi va har safar u qoldirildi yoki stoldan olib tashlandi.”

Arman genotsidini tan olish prinsipial va axloqiy pozitsiya bo‘lishi kerak, “Turkiya prezidenti bilan muzokaralarda savdo vositasi yoki siyosiy vosita emas”, dedi u.

Isroilda bu munozara yangilik emas. Ko‘p yillar davomida siyosatchilar arman genotsidini tan olishni qo‘llab-quvvatlab kelishdi va parlamentda rasmiy pozitsiyani qabul qilish bo‘yicha bir qancha tashabbuslar ilgari surildi. Biroq, rasmiy tan olinishiga erishilmadi.

Kuchlanish arafasida turgan dengiz hodisasi

Isroil va Turkiya o’rtasida kuchayib borayotgan keskinlik endi siyosiy ritorika bilan cheklanmaydi. Isroil rasmiylari dengizda bo‘lajak harbiy mojaro ehtimolini tobora ko‘proq muhokama qilmoqda.

Isroilning 12-kanalining xabar berishicha, Kipr yaqinida Gretsiya va Kipr bilan qo‘shma mashg‘ulotlarda ishtirok etayotgan Isroil raketa kemasi Turkiyaning to‘rtta esminetsi bir-biridan bir necha yuz metr uzoqlikda kelganidan keyin turk harbiy kemasi bilan to‘qnashib ketishiga sal qoldi.

Teleradiokompaniyasining ta’kidlashicha, voqealar Isroil xavfsizlik xodimlarini Turkiyaning maqomini qayta baholashga undagan. Isroil mudofaa rasmiylari Turkiyani nafaqat siyosiy raqib, balki potentsial harbiy raqib sifatida ko’rishmoqda. Ushbu qayta baholash bilan Isroil harbiylari Eron va husiylar bilan yuzaga kelishi mumkin bo’lgan mojaroga tayyorgarlik ko’rishda yangi dengiz tuzilmasini qurishni boshladilar, dedi Isroil rasmiylari tarmoqqa.

Isroil rasmiylari bu o‘zgarishni Prezident Rajab Toyyib Erdo‘g‘anning “Moviy Vatan” doktrinasi bilan bog‘lashdi, u Turkiyaning Qora dengiz, Egey dengizi va Sharqiy O‘rta yer dengizi orqali dengiz ta’sirini kengaytirish, shu bilan birga Turkiyaning energiya va dengiz navigatsiyasi sohasidagi manfaatlarini ta’minlashga qaratilgan.

Turkiya shu oy boshida Qora dengiz, Egey dengizi va Sharqiy O’rta er dengizi bo’ylab o’tkazilgan Seawolf 2026 harbiy-dengiz mashqlarida dengiz strategiyasining elementlarini namoyish qildi. Mashg‘ulotlarda 125 ta kema, 60 ta samolyot va 18 000 ga yaqin harbiy xizmatchilar ishtirok etdi.

Mashqda mahalliy ishlab chiqilgan bir qancha qurol tizimlari, jumladan AKYA og‘ir torpedalari, ATMACA kemaga qarshi raketalari va HİSAR-D dengiz havo mudofaa tizimi sinovdan o‘tkazildi. Turkiya, shuningdek, TCG Anadolu amfibiya hujum kemasidan uchirilgan Bayraktar TB3 uchuvchisiz havo vositalarini ham joylashtirdi.

Turkiya harbiy-dengiz kuchlari qo‘mondoni general Erjument Tatruo‘g‘lining aytishicha, Anqara qurolni Sharqiy O‘rtayer dengizida “mumkin bo‘lgan maksimal masofa”da sinovdan o‘tkazmoqda. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu qobiliyat Turkiya hukumati “Ko‘k vatan” deb atagan mintaqada va undan tashqarida Turkiyaning siyosiy, harbiy va iqtisodiy manfaatlarini himoya qila oladigan “kuchli, samarali va to‘xtatuvchi” dengiz flotini yaratish bo‘yicha kengroq sa’y-harakatlarning bir qismidir.

Tuttleall, shuningdek, yangi havo hujumidan mudofaa esminetlari, suv osti kemalari va mahalliy samolyot tashuvchilarni ishlab chiqish rejalarini ta’kidladi, shu bilan birga dronlar, elektron urushlar va uchuvchisiz tizimlardan foydalanishni kengaytirdi.

12-kanalning xabar berishicha, Isroil harbiylari o‘z harbiy-dengiz kuchlarining roli va operatsiya tamoyillarini qayta ko‘rib chiqishni, shuningdek, Turkiya bilan bo‘lajak mojaro ehtimolini hisobga olgan holda, shuningdek, Eron, hutiylar va Qizil dengiz tarangligi bilan bog‘liq ehtimoliy kuchayishi uchun tayyorgarlikni davom ettirgan.

Ushbu qayta baholash dengiz kuchlari imkoniyatlaridagi sezilarli nomutanosibliklar fonida amalga oshirilmoqda. Isroil kelgusi o’n yil ichida taxminan 20 milliard dollarga tushadigan modernizatsiya dasturi orqali bu bo’shliqni yopishga harakat qilmoqda. Reshev raketa kemalarining yangi sinfini qurish, mavjud yer usti kemalarini modernizatsiya qilish, raketa kemalari, suv osti kemalari va uchuvchisiz platformalarni yagona dengiz kuchlariga birlashtirish uchun operativ konsepsiyalarni ishlab chiqishni o‘z ichiga oladi.

Ayni paytda Isroil 3+1 doirasida AQSh tomonidan qo‘llab-quvvatlangan qo‘shma mashg‘ulotlar, razvedka ma’lumotlari almashish, energiya va infratuzilma loyihalari orqali Gretsiya va Kipr bilan harbiy hamkorligini kengaytirmoqda. Isroil rasmiylari bu sa’y-harakatlarni Turkiyaning Sharqiy O’rta Yer dengizidagi ta’sirini muvozanatlashtira oladigan mintaqaviy o’qni o’rnatishga qaratilgan kengroq strategiyaning bir qismi sifatida ko’rmoqda.

Ammo Riel uchun dengizdagi raqobat ham, Isroilning armanlar genotsidini tan olishi ham Anqara bilan munosabatlarning kelajagini belgilamaydi. Uning ta’kidlashicha, G’azo hal qiluvchi o’zgaruvchi bo’lib qolmoqda.

“Kelajak traektoriyasi, munosabatlar yanada yomonlashadimi yoki yaxshilana boshlaydimi, G‘azoda sodir bo‘layotgan voqealarga bog‘liq”, — dedi u.

Uning so‘zlariga ko‘ra, agar urush qayta boshlansa va Isroil butun G‘azo sektorini qayta egallasa, Turkiya “dushman davlat”ga aylanishi mumkin. Ammo Isroil G‘azodan chiqsa yoki chekinishni boshlasa, “munosabatlar yaxshilanishi” mumkin.

Svetlova boshqacha baho berdi.

U Isroil va Turkiya o‘rtasidagi munosabatlar so‘nggi yillardagi eng past nuqtaga yetganini tan olgan bo‘lsa-da, Turkiyani Eronga qiyoslash mumkin bo‘lgan raqib sifatida ko‘rmayotganini, aksincha, “bir necha sohada raqobatchi yoki raqib” sifatida ko‘rishini aytdi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, Turkiya hukumatining Isroilga nisbatan ritorikasi “juda xavotirli” va Prezident Rajab Toyyib Erdo‘g‘anning “Musulmon birodarlar”ni qo‘llab-quvvatlayotgani Isroil va mintaqadagi bir qator boshqa davlatlar uchun tashvish bo‘lib qolayotganini ta’kidladi.

Shunga qaramay, u Eron bilan to’g’ridan-to’g’ri taqqoslashdan ogohlantirdi va Turkiya NATO a’zosi va AQShning strategik hamkori bo’lib qolayotganini ta’kidladi.

Bu munozara inqirozning tobora murakkab tabiatini aks ettiradi. Isroil va Turkiya o’rtasidagi munosabatlar endi faqat Bosh vazir Benyamin Netanyaxu va Prezident Rajab Toyyib Erdo’g’an o’rtasidagi shaxsiy raqobat va davriy diplomatik kelishmovchiliklar bilan belgilanmaydi. Bu raqobat, energiya xavfsizligi va mintaqaviy harbiy ittifoqlarni G’azo va Suriyadan Sharqiy O’rta er dengiziga o’tkazishning bir-biriga o’xshash teatrlari tobora ko’proq ta’sir qilmoqda.

Bu o‘zgarishlar birgalikda olib qaraganda, Isroil va Turkiya o‘rtasidagi munosabatlar yangi bosqichga kirganini ko‘rsatmoqda. Turkiya hukumati bilan eng nozik masalalardan, xususan, arman genotsididan uzoq vaqtdan beri davom etayotgan siyosat tugadi.

Bu o’zgarish siyosiy bosim shakli bo’lib qoladimi yoki kengroq strategik mojaroning boshlanishi bo’ladimi, bir vaqtning o’zida G’azoda, dengizda va Sharqiy O’rta er dengizi bo’ylab sodir bo’layotgan voqealarga bog’liq bo’ladi.

Asl arab tilidan moslashtirilgan va tarjima qilingan.

Source link