Siyosat
Qurollanish uchun eng ko‘p pul sarflayotgan uch davlat
2025-yilda jahon davlatlari qurol-aslaha uchun 2 trillion 887 milliard dollar miqdorida mablag‘ sarfladi. Bu 2024-yilga nisbatan 2,9 foiz ko‘pdir.
Stokholm xalqaro tinchlik tadqiqotlari instituti (SIPRI) hisobotiga ko‘ra, AQSh, Xitoy va Rossiya harbiy xarajatlar borasida peshqadam bo‘lib turibdi. Jahon bo‘yicha jami xarajatlarning 51 foizi (1 trillion 480 milliard dollar) mazkur uch davlat hissasiga to‘g‘ri keladi.
«2025-yilda global miqyosda harbiy xarajatlar o‘sdi. Chunki davlatlar urush, mavhumlik va geosiyosiy miqyosdagi larzalarga qurollanishni kuchaytirish orqali javob bermoqda. Inqirozlar ko‘lami va ko‘plab davlatlarning maqsad-mo‘ljallari inobatga olinsa, 2026-yilda va undan keyin ham harbiy xarajatlar o‘sib boradi», – deydi Stokholm xalqaro tinchlik tadqiqotlari instituti ilmiy xodimi Syao Lyan.
O‘tgan yili AQSh qurol-yarog‘ uchun 954 milliard dollar sarflagan. Bu 2024-yilga nisbatan 7,5 foiz kam ko‘rsatkich. Bu holat Qo‘shma Shtatlar o‘tgan yili Ukrainaga hech qanday harbiy ko‘mak ko‘rsatmagani bilan izohlanadi. Ammo Vashington G‘arbiy yarimsharda ustunlikni saqlash va Hind-Tinch okeani mintaqasida Xitoyni jilovlash uchun yadro va boshqa qurollarga sarmoyani ko‘paytirgan.
2026-yilda AQSh qurol-aslaha uchun 1 trillion, 2027-yilda esa 1,5 trillion dollar sarflashi kutilmoqda.
O‘tgan yili Yevropada ham mudofaa jabhasida keskin o‘sish kuzatildi: Yevropa davlatlari harbiy xarajatlarni 864 milliard dollarga yetkazdi.
O‘zaro urushayotgan ikki davlat – Rossiya va Ukraina 190 milliard va 84,1 milliard dollardan sarflagan.
Qurolli ziddiyat va mintaqaviy raqobatga qaramay, Yaqin Sharqdagi harbiy xarajatlar nisbatan barqaror holda. Mintaqa davlatlari mazkur maqsadda 218 milliard dollar xarjladi. Jumladan, qurol-aslaha uchun Isroil 48,3 milliard, Turkiya 30 milliard, Eron esa 7,4 milliard dollar sarfladi.
Osiyo va Okeaniyada harbiy xarajatlarning keskin o‘sishi qayd etildi. Jumladan, Xitoy bu boradagi budjetini 7,4 foizga oshirdi va 336 milliard dollarga yetkazdi.
Yaponiya 1958-yildan buyon ilk bor YaIMning 1,4 foizi miqdoridagi mablag‘ni (62,2 milliard dollar) harbiy jabhaga yo‘naltirdi.
So‘nggi yillarda harbiy xarajatlarning muttasil o‘sishi qayd etilmoqda.
Avvalroq ekspertlar AQSh va Rossiya o‘rtasida imzolangan Strategik hujum qurollarini cheklash va qisqartirish to‘g‘risidagi shartnoma muddati yakunlanishi ortidan «sovuq urush» davridan keyin ilk bor yadro quroli bo‘yicha chegarasiz poyga avj olishidan ogohlantirgandi.
Siyosat
Misr O‘zbekiston bilan transport va logistika sohasida yaqinroq hamkorlikka intiladi
Misr O‘zbekiston bilan transport-logistika sohasidagi hamkorlikni kengaytirishdan manfaatdorligini bildirdi, ikki davlat iqtisodiy aloqalarni mustahkamlashga qaratilgan yangi savdo yo‘laklari va qo‘shma infratuzilma tashabbuslarini o‘rganmoqda.
“Dunyo IA” xabariga koʻra, Oʻzbekistonning Misrdagi elchisi Mansurbek Kirichev Misr bosh vazirining sanoatni rivojlantirish boʻyicha oʻrinbosari, sanoat va transport vaziri Kamel al-Vazir bilan uchrashib, yaqin hamkorlik imkoniyatlarini muhokama qilgan.
Muzokaralar chog‘ida O‘zbekiston va Misr o‘rtasidagi savdo-sotiqni rivojlantirish va iqtisodiy aloqalarni chuqurlashtirishga qaratilgan yangi iqtisodiy foydali transport yo‘laklarini rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
Muzokaralar chog‘ida Misr tomoni Misr-Iordaniya-Iroq uch tomonlama strategik hamkorlik doirasida Qohira, Amman va Bag‘dodni bog‘lovchi temir yo‘l va avtomobil yo‘li qurish rejalarini ham taqdim etdi.
Misr rasmiylariga ko‘ra, loyiha O‘zbekistonni Afrika qit’asi bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri logistika aloqasini ta’minlab, savdo va yuk tashish uchun yangi imkoniyatlar yaratadi.
Uchrashuv yakunida transport va logistika sohasida hamkorlikni mustahkamlash, jumladan, delegatsiyalarning oʻzaro tashriflarini tashkil etish, hamkorlik memorandumlarini imzolash va qoʻshma loyihalarni amalga oshirish boʻyicha amaliy chora-tadbirlar koʻrishga kelishib olindi.
Siyosat
O‘zbekiston va Iordaniya savdo, transport va mintaqaviy diplomatiya sohalarida yaqinroq aloqalarga intilmoqda
O‘zbekiston va Iordaniya tashqi ishlar vaziri Baxtiyor Saidov va Iordaniya Bosh vaziri o‘rinbosari, tashqi ishlar va xorijliklar vaziri Ayman Safadiyning Toshkent shahrida bo‘lib o‘tgan uchrashuvidan so‘ng keng ko‘lamli sohalarda ikki tomonlama hamkorlikni kengaytirish qat’iyatini yana bir bor tasdiqladi.
Foto: Telegram/baxtiyor_saidov
Saidovning taʼkidlashicha, muzokaralar chogʻida ikki davlat oʻrtasidagi har tomonlama sheriklikni rivojlantirish, ikki davlat rahbarlarining oʻtgan yili Samarqandda boʻlib oʻtgan oliy darajadagi muzokaralarida erishilgan kelishuvni amalga oshirish masalalari muhokama qilingan.
Vazirlar, shuningdek, ikki tomonlama munosabatlardagi jadallikni saqlab qolishga qaratilgan bo‘lajak oliy darajadagi tashriflar va boshqa qo‘shma tadbirlar jadvalini ko‘rib chiqdilar.
Tomonlar siyosiy muloqot va almashuvlar sur’atlarining ortib borayotganini ma’qulladilar hamda O‘zbekiston va Iordaniya tashqi ishlar vazirliklari o‘rtasida siyosiy maslahatlashuvlarni kuchaytirish va hamkorlikni mustahkamlash muhimligini ta’kidladilar.
Shuningdek, savdo va sarmoyaviy, transport va logistika, turizm, qishloq xo‘jaligi, ta’lim, madaniy-gumanitar almashinuv sohalarida hamkorlikni kengaytirish bo‘yicha amaliy chora-tadbirlar muhokama qilindi.
Saidov Amman va Toshkent oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri aviaqatnovlarning yoʻlga qoʻyilishi ikki tomonlama ishbilarmonlar kengashining saʼy-harakatlari bilan birgalikda iqtisodiy hamkorlikka yangi surʼat bagʻishlashi va hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqishiga ishonch bildirdi.
Uchrashuvda mintaqaviy va xalqaro voqealar yuzasidan ham fikr almashildi. Tomonlar Birlashgan Millatlar Tashkiloti, Islom hamkorlik tashkiloti, Qo‘shilmaslik harakati va boshqa ko‘p tomonlama platformalarda amaliy hamkorlikni mustahkamlashga tayyor ekanliklarini tasdiqladilar.
Saidov Iordaniyani O‘zbekiston uchun Yaqin Sharqdagi muhim va ishonchli hamkor deb ta’riflab, Toshkent ikki davlat o‘rtasidagi ko‘p qirrali sheriklikni yanada kengaytirish tarafdori ekanini ta’kidladi.
Siyosat
O‘zbekiston delegatsiyasi Ali Xomanaiy bilan vidolashuv marosimida ishtirok etadi
Eron va Iroqda mamlakatning marhum oliy rahbari Oyatulloh Ali Xomanaiy bilan vidolashish uchun olti kunlik keng ko‘lamli motam marosimlari o‘tkaziladi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri Eronning «Tasnim» axborot agentligiga tayanib.
Eron ichki ishlar vaziri o‘rinbosari va motam tadbirlarini tashkil etish bo‘yicha shtab rahbari Ali Akbar Purjamshidiyon Tehronda bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida 30 dan ortiq davlat va 90 dan ziyod mamlakatning diniy peshvolari vidolashuv marosimlarida qatnashishga tayyorligini ma’lum qildi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi rasmiy vakili Ismoil Bog‘oiy ham Oliy rahbar vafoti munosabati bilan tadbirlar o‘tkazilishini hamda mintaqa mamlakatlari va boshqa davlatlarning rasmiy shaxslari ularda ishtirok etishga tayyor ekanini tasdiqladi.
O‘zbekiston TIVdagi manbaga ko‘ra, 3 iyul kuni O‘zbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikeri Nuriddin Ismoilov boshchiligidagi delegatsiya Eronga boradi va marosimlarda ishtirok etadi.
Motam tadbirlari 4 iyul kuni Tehrondagi «Mosalla» majmuasida boshlanadi. Shu vaqtdan boshlab maydon ommaviy vidolashuv uchun ochiq bo‘ladi. Ertasi kuni, 5 iyulda, o‘sha yerda janoza namozi o‘qiladi. Poytaxtda, ommaviy motam yurishi ham rejalashtirilgan.
Marosimlar mamlakatning boshqa shaharlari, jumladan, Qum va Mashhadda ham bo‘lib o‘tadi. Alohida tadbirlar Iroqning Najaf va Karbalo shaharlarida o‘tkazilishi ko‘zda tutilgan. Oliy rahbar jasadini dafn etishning yakuniy marosimi 9 iyul kuni Mashhadda bo‘lib o‘tadi.
Ali Akbar Purjamshidiyonning so‘zlariga ko‘ra, tayyorgarlik doirasida Eron ichida va undan tashqarida tadbirlarni muvofiqlashtiruvchi yagona milliy shtab tuzilgan. Iroq ham motam marosimlarini o‘tkazish va jasadni qabul qilib olish uchun o‘z muvofiqlashtirish markazini tashkil etgan.
Qayd etilishicha, motam tadbirlari ishtirokchilarining umumiy soni millionlab kishiga yetishi mumkin. Ismoil Bog‘oiy anjumanda ushbu marosimlarni yaqin kunlarda Eron, G‘arbiy Osiyo mintaqasi va undan tashqaridagi «eng muhim va tarixiy voqea» deb atadi.
Oyatulloh Ali Xomanaiy bilan rasmiy vidolashuv marosimi uning 28 fevral kuni AQSh va Isroilning Eronga bergan ilk zarbalari oqibatida vafot etganidan qariyb to‘rt oy o‘tib o‘tkazilmoqda.
To‘rt oylik kechikish mintaqadagi mojaroning davom etayotgani, o‘t ochishni to‘xtatishga urinishlar va buning ortidan olib borilgan muzokaralar jarayoni bilan bevosita bog‘liqdir. Ushbu muzokaralar natijasida AQSh bilan zarbalarni to‘xtatish to‘g‘risida kelishuvga erishilgan edi.
Eron tomoni marosim ayni paytda nisbiy deeskalatsiya davriga belgilanganini bildirdi: vositachilar ishtirokida o‘zaro anglashuv memorandumi bo‘yicha muzokaralar davom etar ekan, Eron va AQSh o‘zaro o‘q uzishni to‘xtatib turadi.
Eron TIV matbuot kotibi anjumanda «AQShning o‘z majburiyatlariga rioya qilmasligi jarayonning davom etishiga, shubhasiz, salbiy ta’sir ko‘rsatadi», deya ogohlantirdi. Shuningdek, u «Biz hech bir harakatni javobsiz qoldirmaymiz. Eronga qarshi har qanday harakatga qat’iy va zudlik bilan javob qaytariladi», deya alohida ta’kidladi.
Siyosat
Shavkat Mirziyoyev Tbilisi shahriga yetib bordi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev davlat tashrifi bilan Tbilisi shahriga keldi.
Shota Rustaveli nomidagi xalqaro aeroportda davlatimiz rahbarini Gruziya Bosh vazirining o‘rinbosari, tashqi ishlar vaziri Maka Bochorishvili hamda boshqa rasmiylar kutib oldi.
Oliy martabali mehmon sharafiga ikki mamlakatning davlat bayroqlari ko‘tarildi va faxriy qorovul saf tortdi.
Bugun Gruziya Prezidenti Mixail Kavelashvili bilan muzokaralar bo‘lib o‘tadi. Ertaga, 3-iyul kuni O‘zbekiston yetakchisi Gruziya Bosh vaziri Irakliy Kobaxidze bilan uchrashuvlar o‘tkazadi.
Siyosat
Shavkat Mirziyoyev Gruziya qahramonlari yodgorligi poyiga gulchambar qo‘ydi (foto)
Prezident Shavkat Mirziyoyev Gruziyaga davlat tashrifi doirasida 3 iyul kuni Tbilisi shahridagi Qahramonlar maydoniga tashrif buyurdi.
Davlat rahbari sharafiga faxriy qorovul saf tortdi.
Shavkat Mirziyoyev Gruziya birligi uchun halok bo‘lgan qahramonlar yodgorligi poyiga gulchambar qo‘ydi. Harbiy orkestr ijrosida O‘zbekiston va Gruziya davlat madhiyalari yangradi.
Avvalroq Tbilisidagi Orbeliani saroyida Shavkat Mirziyoyev va Gruziya prezidenti Mixail Kavelashvilining muzokaralari bo‘lib o‘tgandi.
-
Siyosat3 days agoO‘zbekiston va Gruziya strategik sheriklik deklaratsiyasini imzoladi
-
Dunyodan5 days ago
NATO davlatlari Rossiyadan xavotirda…
-
Jamiyat4 days agoToshkentda Malibu qahvaxonaga borib urildi
-
Jamiyat3 days agoO‘zbekistonda ayollar umr ko‘rish bo‘yicha erkaklardan oldinda
-
Siyosat3 days agoShavkat Mirziyoyev Gruziyaning oliy milliy mukofoti bilan taqdirlandi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Dollar kursida keskin pasayish yuz berdi
-
Iqtisodiyot3 days ago
Iyunda eskrou orqali 34 mingdan ortiq bitim rasmiylashtirildi
-
Iqtisodiyot4 days ago“Quyoshli xonadon”larga aprel–may oylari uchun subsidiya to‘lab berildi
