Siyosat
O‘zbekiston 2030-yilgacha 175 tonna oltin qazib olishni maqsad qilgan
Prezident Shavkat Mirziyoyev O‘zbekistonda tog‘-kon-metallurgiya ishlab chiqarishini sezilarli darajada kengaytirish, jumladan, 2030-yilga borib oltin qazib olishni 175 tonnaga yetkazish bo‘yicha ulkan maqsadlarni qo‘ydi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Bu maqsad 16-mart kuni Al-Malik kon-metallurgiya kombinatida bo‘lib o‘tgan yig‘ilishda tog‘-kon sanoati sohasidagi yirik sarmoyaviy loyihalar ko‘rib chiqildi.
Mutasaddilarga 2030-yilgacha ishlab chiqarish ko‘rsatkichlariga erishish uchun barcha mavjud resurslarni safarbar qilish topshirildi.
Oltin – 175 tonna. Kumush – 500 tonna. Uran – 15 000 tonna. Mis – 500 000 tonna.
Birgina 2026 yilning o‘zida ushbu sohaga 90 ta loyiha bo‘yicha 2,2 milliard dollar sarmoya jalb etilishi kutilmoqda. Bu yilgi ishlab chiqarish maqsadlariga 172,5 ming tonna mis, 120 tonna oltin, 210,5 tonna kumush va 8 ming tonna uran kiradi.
Yig‘ilishda Al-Malik majmuasida amalga oshirilayotgan yirik loyihalarning borishi tanqidiy baholandi. Uchinchi mis kontsentrati zavodining keyingi bosqichini tezlashtirish bo‘yicha aniq ko‘rsatmalar berildi.
Loyiha texnologik zanjirining davomi sifatida ko‘rilgan yangi mis eritish zavodini qurish rejalari ham muhokama qilindi. Mutasaddilarga qisqa muddatda texnik-iqtisodiy asoslash, xorijlik mutaxassislarni jalb qilish va qurilish ishlarini boshlash vazifasi yuklatildi.
Bundan tashqari, mis kontsentrati to‘rtinchi zavodining texnik-iqtisodiy asoslarini ishlab chiqish ustuvor vazifa sifatida ta’kidlandi. Tadqiqot suv, temir yo‘l infratuzilmasi, energiyaga bo‘lgan ehtiyoj, atrof-muhitga bo‘lgan talablar va ilg‘or texnologiyalarni joriy etishni qamrab oladi va xalqaro kompaniyalarni jalb etishi kutilmoqda.
Navoiy kon-metallurgiya kombinatida Muruntov konini yanada kengaytirish, yangi konlarni o‘zlashtirish masalalari muhokama qilindi. Rejada, shuningdek, murakkab rudalardan oltin qazib olish texnologiyasini joriy etish va yirik loyihalar bo‘yicha investorlar bilan hamkorlik qilish mexanizmlarini ko‘rib chiqish ham mavjud.
Metallurgiya sohasida “O‘zmet” majmuasida ishlab chiqarishni kengaytirish, mahalliy xomashyodan foydalanishni yaxshilash, ishlab chiqarishni diversifikatsiya qilish va bozorga yo‘naltirilgan metall plitalar ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yishga e’tibor qaratildi.
Yig‘ilishda geologiya-qidiruv ishlarini jadallashtirish, qo‘shimcha zahiralarni aniqlash va investorlarga yangi tog‘-kon va sarmoyaviy bloklarni taqdim etish zarurligi ham ta’kidlandi. Joriy yilda oltin, kumush, mis, uran va rux zaxiralarini sezilarli darajada oshirish rejalashtirilgan.
Ushbu sektordagi jami 22 milliard dollarlik loyihalar 38 mingga yaqin yangi ish o‘rinlarini yaratishi kutilmoqda, jumladan, 7,5 ming muhandis va 14 ming nafar o‘rta kasb egalariga bo‘lgan ehtiyoj.
Bunga javoban mutasaddilarga oliy taʼlim va texnik kadrlar tayyorlash tizimini modernizatsiya qilish topshirildi. Chora-tadbirlar orasida oʻquv dasturlarini zamonaviy texnologiyalarga moslashtirish, dual taʼlimni kengaytirish va akademik taʼlimni bevosita sanoat ishlab chiqarish operatsiyalari bilan bogʻlash kiradi.
Bundan tashqari, milliy, davlat va xususiy universitetlar hamda ilmiy-tadqiqot institutlarining ishtirok etishiga imkon beruvchi yangi loyihalar uchun ustuvor tadqiqot mavzularini ommalashtirish tizimi joriy etiladi.
Yig‘ilish yakunida Prezidentimiz rahnamoligida konchilik, metallurgiya, kimyo, neft-gaz kabi muhim tarmoqlardagi yirik loyihalar ustidan tizimli nazoratni ta’minlash maqsadida Sanoat kengashi tashkil etilishi ma’lum qilindi.
Kengash yirik korxonalarni xalqaro standartlarga mos ravishda o‘zgartirish, ishlab chiqarish tannarxini va energiya sarfini kamaytirish, mahalliy ishlab chiqarish tarkibini ko‘paytirish, jarayonlarni raqamlashtirish, sun’iy intellektni joriy etish, sarmoya va eksportni rag‘batlantirishga qaratilgan oylik chora-tadbirlar rejalarini tasdiqlaydi.
Mutasaddilarga har oy joyida o‘rganib chiqish orqali amalga oshirilishi monitoringini olib borish, yuzaga kelayotgan muammolarni zudlik bilan hal etish hamda har chorakda amalga oshirilgan ishlar yuzasidan hisobot taqdim etish topshirildi.
Siyosat
O‘zbekiston mehnatni muhofaza qilish to‘g‘risidagi qonunlarni modernizatsiya qilishga intilmoqda
Oliy Majlis Qonunchilik kengashi 17-mart kuni “Mehnat xavfsizligi to‘g‘risida”gi yangi qonun loyihasini birinchi o‘qishda qabul qildi. Ushbu qonun loyihasi 2006 yildan beri amalda bo’lgan amaldagi qonunni almashtirib, xavfli va potentsial xavfli ishlab chiqarish ob’ektlarining normativ-huquqiy bazasini modernizatsiya qilishga qaratilgan.
Huquqiy bazani tubdan qayta ko‘rib chiqishga qaratilgan sa’y-harakatlar yangi sanoat tarmoqlarining jadal rivojlanishi va yuqori xavfli texnologiyalarning keng joriy etilishidan kelib chiqadi. Qonunchilarning ta’kidlashicha, so’nggi paytlarda ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalar va jarohatlar bo’yicha tahlillar qattiq nazorat va yangilangan tartib-qoidalar zarurligini ta’kidlaydi.
Kengaytirilgan moliyaviy himoya va audit
Fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urta qilish bo‘yicha eng kam sug‘urta summasini belgilash yangi qonun loyihasining ustunlaridan biri hisoblanadi. Bu xavfli ob’ektda baxtsiz hodisa yuz berganda zararni qoplash uchun mablag’lar mavjudligini ta’minlaydi.
Bundan tashqari, qonun mehnat xavfsizligini boshqarish uchun rasmiy audit tizimini joriy qiladi. Ushbu audit jarayoni quyidagilarga mo’ljallangan:
Mavjud tizimlar belgilangan xavfsizlik talablariga javob berishini baholang. Baxtsiz hodisalar va jarohatlarning oldini olish bo’yicha hozirda amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar samaradorligini tahlil qilish. Aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish uchun maxsus mexanizmlarni ishlab chiqish.
Qonun loyihasi, shuningdek, davlat boshqaruvi rolini kuchaytirish va xavfli va potentsial xavfli ob’ektlarda xavfsizlik qoidalariga rioya etilishi ustidan monitoringni kuchaytirishga qaratilgan.
Yong’in xavfsizligiga keng e’tibor qaratiladi
Ushbu qonunchilik tashabbusi fevral oyida qonun chiqaruvchi yuan yong’in xavfsizligini boshqarishni kuchaytirishga qaratilgan qonun loyihasini ko’rib chiqishni boshlaganida tegishli harakatdan keyin sodir bo’ldi. Ushbu hujjat yonuvchan qurilish materiallaridan foydalanishni taqiqlashni taklif qiladi va xavfli toifaga asoslangan binolar uchun maxsus texnik talablarni kiritadi.
Taklif etilayotgan yong’in xavfsizligi qoidalari loyihalash tashkilotlari, ishlab chiquvchilar, pudratchilar va boshqaruv kompaniyalarining huquq va majburiyatlarini aniq belgilaydi. Bundan tashqari, qonun loyihasi mansabdor shaxslarning yong’in xavfsizligi standartlari bo’yicha shaxsiy javobgarligini kuchaytirishga qaratilgan.
Siyosat
Soʻnggi savdo maʼlumotlariga koʻra, Oʻzbekiston temir yoʻllari importi eksportdan 2,5 barobar koʻp
O‘tgan yili O‘zbekiston temir yo‘l tarmog‘ida import va eksport o‘rtasida sezilarli nomutanosiblik kuzatildi, import eksportdan 2,5 barobar oshib ketdi. “O‘ztemiryur Konteyner” axborot agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, import va eksport konteyner tashish hajmi 355 752 TEUga yetdi.
“O‘zbekiston temir yo‘llari” aksiyadorlik jamiyati sho‘ba korxonasi tomonidan taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, umumiy ko‘rsatkich 2024-yilga nisbatan 21 foizga oshgan. Bu o‘sish, birinchi navbatda, mamlakatimizga kirib kelayotgan tovarlarning ko‘payishi bilan bog‘liq.
Temir yo’l konteynerlarida kelgan import tovarlari hajmi 256 115 TEUni tashkil etdi, bu o’tgan yilga nisbatan 30% ga o’sdi. Aksincha, O‘zbekistondan eksport jo‘natmalari atigi 3,5 foizga o‘sib, jami 99 637 TEUni tashkil etdi.
Logistika ekspertlarining fikricha, import hajmining o‘sishi asosan Qozog‘istonning Oltinko‘l va Do‘stlik stansiyalari hamda Rossiyaning Magnitogorsk stansiyalari orqali tashish hajmining oshishi bilan bog‘liq. Magnitogorsk ham mamlakat eksportining o’sishida muhim rol o’ynadi.
Ushbu yo’laklarda faollik kuchaygan bo’lsa-da, kompaniya Rossiyaning Uzoq Sharqidagi, xususan, Naxodka va Vladivostokdagi yuk tranzit portlari kamayganini qayd etdi. Buning o’rnini qoplash uchun yangi multimodal yo’nalishlarga ustuvor ahamiyat berilmoqda.
Yevropa: “O‘ztemiryur” konteyneri va uning hamkorlari Gruziyaning Poti porti orqali Yevropa davlatlariga konteyner tashish xizmatini yo‘lga qo‘ydi. Janubiy Osiyo: Qozog‘iston va O‘zbekistonga importni osonlashtirish uchun Hindistondan Eronning Bandar Abbos porti orqali yangi yo‘nalish tashkil etildi.
Konteynerlar soni ko‘payganiga qaramay, Prezident Shavkat Mirziyoyev fevral oyida bo‘lib o‘tgan yig‘ilishda temir yo‘l sohasining umumiy hissasidan noroziligini bildirgan edi. Uning taʼkidlashicha, 2025-yilda temir yoʻl transportida tashiladigan yuklarning umumiy tonnaji atigi 3,3 foizga oshadi, bu Oʻzbekiston umumiy yuklarining 7 foizdan kamrogʻini tashkil qiladi.
Prezident samaradorlikdagi katta tafovutga to‘xtalib, yuklarni temir yo‘l orqali eksport qilish yuk tashishga qaraganda 3-4 baravar ko‘proq vaqt talab qilishini ta’kidladi. Joriy yilda hukumat yuk va yo‘lovchi tashish hajmini kamida 10 foizga oshirish vazifasini qo‘ygan.
Ushbu maqsadlarga erishish uchun “O‘zbekiston temir yo‘llari” aksiyadorlik jamiyatiga operatsion va asosiy bo‘lmagan xarajatlarni qisqartirish bo‘yicha topshiriq berildi. Tejalgan mablag’lar temir yo’lni avtomobil transportiga raqobatbardoshroq alternativa qilish uchun xizmat ko’rsatish sifati va infratuzilmasini yaxshilashga qayta investitsiya qilinishi kutilmoqda.
Siyosat
Prezident Mirziyoyev Samarqand viloyatida 7 milliard dollarlik investisiya loyihasini ishga tushirdi
Prezident Shavkat Mirziyoyev 18-mart kuni Samarqand viloyatida qiymati qariyb 7 milliard dollarlik yirik sarmoyaviy loyihaning ochilishi va qurilishini boshlash marosimida ishtirok etdi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Tadbir doirasida oziq-ovqat mahsulotlari, yengil sanoat, kimyo va farmatsevtika, qurilish materiallari, metall va mebel ishlab chiqarish kabi muhim tarmoqlarda ishlab chiqarilgan mahsulotlar ko‘rgazmasi tashkil etildi.
Prezidentimiz viloyatning zamonaviy ishlab chiqarish quvvati, ilg‘or texnika va texnologiyalar, keng turdagi sanoat mahsulotlari bilan tanishdi. Mutasaddilar Samarqand viloyatida so‘nggi yillarda sanoatning barqaror o‘sishi kuzatilayotgani, yaxshilangan ishbilarmonlik va investitsiya muhiti mahalliy va xorijiy kapitalni jalb etishda davom etayotganini ta’kidladi.
Marosimda viloyatning shahar va tumanlarida umumiy qiymati qariyb 7 milliard dollarlik 106 ta loyiha ishga tushirilishi yoki qurilishga tayyorligi e’lon qilindi. Loyiha rahbarlari tadbirda videoaloqa orqali ishtirok etib, amalga oshirilgan ishlar haqida hisobot berishdi.
Ushbu tashabbus konchilik, geologiya, qurilish materiallari, avtomobilsozlik, kimyo sanoati, elektrotexnika, qishloq xoʻjaligi, taʼlim, sogʻliqni saqlash, xizmat koʻrsatish va turizm kabi keng koʻlamli sohalarni qamrab oladi. Ushbu loyihalar ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirish va yangi sanoat ob’ektlarini rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlashi kutilmoqda.
Tadbir doirasida Prezident xalqaro hamkorlar bilan hamkorlikda amalga oshiriladigan qator loyihalarni ramziy ma’noda boshlab berdi. Xususan, Avstriya, Xitoy, Birlashgan Arab Amirliklari, Turkiya, Hindiston, Rossiya kabi davlatlar bilan hamkorlikda 2,4 milliard dollarlik 53 loyiha foydalanishga topshirildi.
Bundan tashqari, Gollandiya, Yaponiya, Janubiy Koreya, Xitoy, Birlashgan Arab Amirliklari, Turkiya, Rossiya, Eron hamkorlari ishtirokida umumiy qiymati 4,6 milliard dollarlik 53 ta loyiha bo‘yicha qurilish ishlari boshlandi.
Ushbu loyihalarni amalga oshirish natijasida qariyb 18 ming yangi ish o‘rni yaratilishi, 13 trillion so‘mlik sanoat mahsuloti ishlab chiqarish ko‘zda tutilgan. Shuningdek, ushbu loyihalardan 700 million dollarga yaqin eksport salohiyati keltirilishi kutilmoqda.
Mutasaddilar bu boradagi sa’y-harakatlar Samarqand viloyatining sanoat salohiyatini mustahkamlash, ishlab chiqarish sohasini modernizatsiya qilish va barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi. Shuningdek, sanoat tarmoqlarini diversifikatsiya qilish, zamonaviy ishlab chiqarish tarmoqlarini kengaytirish, eksport maydonlarini kengaytirish kutilmoqda.
Siyosat
Ma’muriy javobgarlik odobsiz, haqoratomuz yoki jinoyatni targ’ib qiluvchi onlayn kontentga ham tegishli.
O‘zbekiston Qonunchilik kengashi o‘z jinoiy qilmishlarini internet yoki ommaviy axborot vositalari orqali e’lon qilgan shaxslarga nisbatan ma’muriy javobgarlikni nazarda tutuvchi qonunni qabul qildi. Qonun loyihasi 2026-yil 17-martda qabul qilingan va keyingi ko‘rib chiqish uchun Senatga yuborilgan.
Foto: O‘zbekiston Qonunchilik palatasi
Yangi qonunga ko‘ra, o‘z jinoyati to‘g‘risidagi ma’lumotlarni internet orqali efirga uzatish yoki joylashtirish ma’muriy huquqbuzarlik sifatida tasniflanadi. Bunday qonunbuzarliklar uchun aniq sanksiyalar hozircha oshkor etilmagan.
Shuningdek, qonunda quyidagilar uchun ma’muriy javobgarlik belgilangan:
Internetda odobsiz yoki haqoratomuz so’zlardan foydalanish; Boshqa fuqarolarni haqorat qiladigan yoki kamsituvchi xatti-harakatlar; Jamoat tartibini buzadigan yoki jamoat xavfsizligiga xalaqit beradigan xatti-harakatlarni amalga oshiradi; Harbiy harakatlarda ishtirok etishni osonlashtiradi; Ijro ishi yuritish jarayonida mulkka oid huquqiy normalarni buzadi.
Qonun loyihasi fevral oyining boshida birinchi o‘qishda ko‘rib chiqilgan. 17-mart kuni bo‘lib o‘tgan sessiyada qonunchilar tegishli vazirliklarning normalarni takomillashtirish, ravshanlik va tahririyatning aniqligini oshirish bo‘yicha taklif va mulohazalarini o‘z ichiga oldi.
Mutasaddilarning ta’kidlashicha, mazkur qonun axborot sohasida huquqiy madaniyatni oshirish, jamoat xavfsizligini ta’minlash, onlayn rejimda sodir etilishi mumkin bo‘lgan jinoyatlarga ko‘maklashishning oldini olish, bunday qilmishlar uchun ma’muriy javobgarlik bo‘yicha mavjud huquqiy kamchiliklarni bartaraf etishga qaratilgan.
Qonun chiqaruvchi yuan tomonidan qabul qilingandan so’ng, qonun loyihasi endi yakuniy tasdiqlash uchun Senatga yuboriladi.
Siyosat
Onlayn suiiste’mollik va zararli kontentga qaratilgan qonun loyihasi Senatga kiritiladi
O‘zbekiston parlamenti a’zolari internetda haqorat qilish, o‘z-o‘zidan yozib olingan jinoiy xatti-harakatlarni tarqatish va xorijiy harbiy mojarolarda ishtirok etishni rag‘batlantirish uchun ma’muriy javobgarlikni nazarda tutuvchi qonun loyihasini ma’qulladi. Qonun loyihasi Oliy Majlis Qonunchilik kengashi tomonidan qabul qilindi va ko‘rib chiqish uchun Senatga yuborildi.
Foto: Oliy Majlis Qonunchilik kengashi
Qonun loyihasi Vakillar palatasi tomonidan 17 mart kuni qabul qilingan.
Onlayn xatti-harakatlarga qaratilgan yangi choralar
Qonun loyihasida telekommunikatsiya tarmoqlari va internet orqali amalga oshirilgan turli harakatlar uchun jazo choralari joriy etilishi ko‘zda tutilgan. Ular orasida haqoratomuz so’zlarni ishlatish, ta’qib qilish va jamoat tartibini va fuqarolar tinchligini buzadigan boshqa harakatlar kiradi.
Shuningdek, xorijdagi harbiy harakatlarda ishtirok etishni targ‘ib qiluvchi materiallarni tarqatish hamda jismoniy shaxslarning noqonuniy xatti-harakatlarini aks ettiruvchi kontentni ommaviy axborot vositalari va onlayn platformalarda tarqatish uchun javobgarlik belgilandi.
Dastlabki o’qishdan so’ng qilingan tuzatishlar
Qonun loyihasi dastlab 3-fevral kuni birinchi o‘qishda ma’qullangan, keyin esa ikkinchi o‘qishdan oldin takomillashtirilgan.
Saydulo Azimovning aytishicha, loyiha umumiy konsepsiyani saqlab qolgan holda muhokama va fikr-mulohazalar orqali takomillashtirildi.
Muhim o’zgarishlardan biri 61(3)-moddaga dastlab taklif qilingan tuzatishda mavjud bo’lib, u amalda barcha mumkin bo’lgan huquqiy stsenariylarni ko’rib chiqish uchun etarli emasligini isbotladi. Buning o‘rniga mazkur qoida 198-moddaning 1-qismining yangi uchinchi qismi sifatida ijro ishi yuritish chog‘ida olib qo‘yilgan mol-mulkni yashirish, yo‘qotish yoki shikastlash ijroga to‘sqinlik qilgan hollarda javobgarlikni aniqlashtirish maqsadida kiritildi.
Qolaversa, mazkur qonun bunday jinoyatlar bilan bog‘liq ishlarni hal etish imkoniyatini yo‘qotib, sudlov vakolatini tegishli ijro organlariga yuklaydi. Shuningdek, Konstitutsiyaning mutanosiblik tamoyili va deputatlarning fikr-mulohazalari asosida jarima miqdori bazaviy hisob-kitob miqdorining 100 barobaridan 20 barobariga kamaytirildi.
Aniqlash va tarkibiy o’zgarishlar
Keyingi o’zgartirishlar qonun qoidalarining takrorlanishi bilan bog’liq muammolarni hal qildi. Taklif etilayotgan yangi 183-moddaning 1-moddasi, tajovuzkor xatti-harakatlarni onlayn tartibga solishga qaratilgan bo’lib, 183-moddadagi voyaga etmaganlarning bezoriligiga oid mavjud qoidalarga juda o’xshash deb topildi.
“Ushbu jinoyatlarning huquqiy maqsadi bir bo‘lgani va birinchi navbatda, ijro etish uslubiga ko‘ra farq qilganligi sababli, alohida modda kiritishdan ko‘ra, normani 183-moddaning ikkinchi qismi sifatida kiritish maqsadga muvofiq deb topildi”, — dedi Azimov.
Yana bir tahrirda taklif etilayotgan moddaning mazmuniga aniqlik kiritib, “sodirlangan jinoyat” degan noaniq atama “shaxs tomonidan sodir etilgan jinoyat” so‘zi bilan almashtirilib, uning amaliy qo‘llanilishi yanada oydinlashtirildi.
Shuningdek, qonun loyihasida voyaga yetmaganlar tomonidan sodir etilgan jinoyatlarni hisobga olish bo‘yicha o‘zgartishlar kiritilib, yangi qoidalarga ko‘ra ma’muriy ishlarni ko‘rib chiqish qaysi organlarga tegishli ekanligiga aniqlik kiritiladi.
Qonun loyihasi ham ikkinchi, ham uchinchi o‘qishda qabul qilindi va yakuniy ko‘rib chiqish uchun Senatga yuborildi.
Agar ma’qullansa, u Internet va ommaviy axborot vositalari bilan bog’liq keng ko’lamli jinoyatlar, jumladan, qurolli to’qnashuvlarda xorijiy ishtirokni rag’batlantirish uchun yangi ma’muriy jazolarni joriy qiladi.
-
Turk dunyosi3 days agoTurkiyaning Baykal K2 bir tomonlama hujumga uchragan uchuvchisiz samolyotining toʻda harakatini sinovdan oʻtkazdi
-
Jamiyat17 hours ago
Tadbirkor boshpanasiz bo‘lgan 5 ta oilani uy-joy bilan ta’minladi
-
Iqtisodiyot3 days ago«Yomg‘ir va qorda ham foydalanishga tayyor bo‘ladi» – Toshkent-Andijon pulli yo‘li haqida nimalar ma’lum?
-
Dunyodan5 days ago
Iroq g‘arbida AQShning yonilg‘i quyuvchi samolyoti urib tushirildi
-
Iqtisodiyot19 hours agopayme Tez QR orqali to‘lovni 3% keshbek bilan ishga tushirmoqda
-
Dunyodan18 hours ago
Eron Hormuz boʻgʻozi orqali cheklangan oʻtishga ruxsat beradi
-
Iqtisodiyot2 days ago“Markaziy Osiyo umumiy investitsiya makonini yaratishi zarur” – Alisher Umirdinov
-
Iqtisodiyot2 days agoMetandan go‘shtgacha. Narxi keskin oshgan mahsulot va xizmatlar
