Jamiyat
Dunyoning ishlari tugamaydi – unutilgan vaqt, kechirilmagan inson qissasi
Hayotimiz davomida ko‘p narsani keyinga qoldiramiz. Yaqinimizga qo‘ng‘iroq qilishni, ikki og‘iz suhbatni, arzimas istaklarni bajarishni ham ortga suramiz. Hali vaqt borligiga ishonamiz. Bugun «5 daqiqa» da O‘tkir Hoshimovning «Dunyoning ishlari» asari haqida gaplashamiz. Ushbu kitob o‘qib tugatilganidan keyin ham ongingizda yashay boshlaydi.
{Yii::t(}
O’tkazib yuborish 6s
O’tkazib yuborish
«Dunyoning ishlari» bir qaraganda xotiralar majmuasi, parcha-parcha voqealar yig‘indisidek tuyuladi. Biroq asardagi har bir hikoya, har bir epizod mustaqil holda o‘qilishi mumkin, ularning barchasi yagona ma’naviy markazga — ona obraziga bo‘ysundirilgan. Bu yerda onaga qahramon sifatida emas, hayot manbai sifatida qaraladi.
Bolalik — muallif uchun eng sof, eng rost davr. «Oq, oydin kechalar» orqali o‘quvchi ona va bola o‘rtasidagi munosabatning ilk shaklini ko‘radi. Ona bolaga hayotni o‘rgatmaydi, balki uni his qilishni anglatadi. Oy va yulduzlar, tun va sukut — bular shunchaki tabiat manzarasi emas, balki bola qalbiga joylanayotgan birinchi ma’naviy tushunchalardir. Ona yulduzni yetim deb ataganida, bola ongida rahm-shafqat va yo‘qotish tushunchalari shakllana boshlaydi.
Onalar o‘lmaydi…
Asarning «Tasalli» qismida ona vafoti bilan inson hayotidagi eng og‘ir uzilish tasvirlanadi. Qabriston, yomg‘ir, quyosh va go‘rkovning so‘zlari — bularning barchasi inson o‘zini aldash uchun topadigan tasallilardir. Ammo ichki dard bitta: ona tirik paytida aytilmagan minnatdorlik.
Kitobda ona o‘limidan keyin ham hayotdan chiqib ketmaydi, u farzandining ongida chiroq ko‘tarib yuradi. Bu chiroq — vijdon ramzi. Muallif kech qaytishlarini, beparvolikni, onaning tunlari uyqusiz qolishi sababini ortiga qarab anglaydi. Bu yerda asar zamonaviy inson muammosini ko‘taradi: ish, yig‘in, do‘stlar bahonasida ota-onaga ajratilmay qolgan vaqt — keyin o‘rni to‘lmaydigan yo‘qotishlardir.
Ona nafaqat o‘z farzandlari, balki butun mahalla, butun jamiyat oldida mas’uliyat his qiladi. Uning «qarzi» — pul bilan o‘lchanmaydigan qarz. U ko‘chada yig‘layotgan begona bolaga ham rahm qiladi, bag‘riga bosib odamiylik darsini beradi. Uning uchun yig‘layotgan bolaning «begonasi» yo‘q. Bu holatda ona butun bir avlodning vijdoni sifatida namoyon bo‘ladi.
Vaqt unchalik ko‘p emas
Asardagi «Gilam paypoq» hikoyasini har safar o‘qiganimda, yuragim og‘riydi. Ona bu ishni qahramonlik deb bilmaydi. U faqat ona bo‘lgani uchun shunday qiladi. Qishning qorong‘i sovug‘ida, yupqa kalishni oyog‘iga ilgancha bolasini tabibga olib chopadi. Va bir umrlik kasallikni orttirib oladi. Keyinchalik farzand olib kelgan gilam paypoqlar — kechikkan minnatdorlik, kech anglangan haqiqat ramziga aylanadi.
Ona bir o‘rinda o‘g‘li bilan suratga tushishni istaydi. O‘g‘liga bir xotira qoldirmoqchi bo‘ladi. Farzand esa «dunyoning ishlari» bilan band edi, vaqt bor-ku, deb ko‘chaga otlanadi. Ona esa vaqti yetib kelganini tushunib turardi. Kunlar keladi, qahramonimizning hamma bilan surati bor, ammo onasi bilan tushgan surati bo‘lmaganidan o‘ksinadi.
Hayot yolg‘onchi, hamma ham sizga sodiq emas, xiyonat qilishi mumkin. Faqat ona hech qachon xiyonat qilmaydi. Ona obrazi shu tariqa butun asar davomida axloqiy tirgak vazifasini bajaradi.
Xulosa
«Dunyoning ishlari»ni o‘qib chiqqach, inson o‘z onasi haqida yangi narsa bilib olmaydi. U faqat o‘zi bilib yurgan, ammo kechiktirib kelgan haqiqatga ro‘baro‘ keladi. Bu kitob sizni yopib qo‘yganingizdan keyin ham tinch qo‘ymaydi: voqealar xotirangizda, kundalik oddiy harakatlaringizda yashay boshlaydi. Shuning uchun ham bu asar haqida eshitishning o‘zi yetarli emas, uni, albatta, topib o‘qish kerak.
Buxoro viloyati hokimiga birinchi o‘rinbosar tayinlandi.
Jamshid Sharopov Buxoro viloyati hokimining moliya-iqtisodiyot va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha birinchi o‘rinbosari – viloyat iqtisodiyot va moliya boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Jamshid Sharopov 1984-yil 27-yanvarda G‘ijduvon tumanida tug‘ilgan. 2005-yilda Buxoro davlat universiteti, 2009 yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi-iqtisodchi.
Mehnat faoliyatini 2002-yilda AT “Paxta Bank”ning Buxoro viloyati boshqarmasi bank jarayonlari bo‘limi iqtisodiy bo‘linmasi mutaxassisi sifatida boshlab, ATB “Agrobank” Buxoro viloyati boshqarmasi boshlig‘i (2014-2020), O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki Buxoro viloyati bosh boshqarmasi boshlig‘i (2020-2021), Shofirkon tumani hokimi (2021-2023), ATB “Agrobank” agrosanoat majmuasi korxonalarini moliyalashtirish departamenti direktori o‘rinbosari (2023-2026) lavozimlarida faoliyat yuritgan.
Ayni paytga qadar u ATB “Agrobank” muammoli kreditlar bilan ishlash departamenti direktori vazifasida ishlab kelayotgan edi.
«O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi munosabati bilan chet el fuqarolari va xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlarimizni mukofotlash to‘g‘risida»gi Prezident farmoni e’lon qilindi.
Mukofotlanganlar ro‘yxati:
“Do‘stlik” ordeni bilan
Ivan Sao – “BYD Auto” kompaniyasining Yevropa sotuv bo‘limi bosh direktori o‘rinbosari
Klod Imoven – Fransiyaning “MEDEF International” harakatining O‘zbekiston-Fransiya ishbilarmonlar kengashi raisi
Masayoshi Fujimoto – “Sojitz” kompaniyasi direktori
Sabine Maxl – BMTning O‘zbekistondagi doimiy koordinatori
Turaman Sinan – Shayxontohur tumanidagi “Outdoor Factory Toshkent” mas’uliyati cheklangan jamiyati kuzatuv kengashi raisi, Toshkent shahri
II darajali “Salomatlik” ordeni bilan
Qahorova Nilufar Hamroyevna – AQShning Garvard universiteti huzuridagi Boston bolalar shifoxonasi loyiha menejeri
Yuldasheva Nodira Muxamedovna – Kanadaning Toronto shahridagi Kanadadagi o‘zbekistonliklar uyushmasi asoschisi, “Sog‘lom yo‘l” tibbiy va diagnostik markazi rahbari
“Shuhrat” medali bilan
Abdullayeva Shahlo Abdirashidovna – Koreya Respublikasining Kvangju shahridagi Migrant ayollar huquqlarini himoya qilish va ta’lim berish markazi rahbari.
Podpolkovnik Baxtiyor Inoqov Surxondaryo viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshlig‘i etib tayinlandi. U bunga qadar Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi magistratura bosqichida tahsil olgan.
Tayinlov Xalq deputatlari Surxondaryo viloyati Kengashining jamoat xavfsizligi va kriminogen vaziyatga bag‘ishlangan navbatdan tashqari sessiyasida ma’lum qilindi.
Sessiyada viloyatdagi jinoyatchilik holati ham tahlil qilindi. Joriy yilning hisobot davrida hududdagi 723 ta mahallaning 528 tasida (73 foiz) bironta ham jinoyat sodir etilmagan. Ichki ishlar xodimlarining tashabbusi bilan aniqlanadigan jinoyatlar soni 40 foizga yaxshilangan.
Shu bilan birga, 28 ta mahalla «qizil» toifada qolayotgani qayd etildi.
Yangi IIB boshlig‘iga jinoyatchilikka qarshi kurashish samaradorligini oshirish, har bir mahallada xavfsizlikni ta’minlash, aholi bilan yaqin muloqotni yo‘lga qo‘yish va fuqarolarning ichki ishlar organlariga ishonchini mustahkamlash vazifalari yuklatildi.
Yangi o‘quv yili arafasida O‘zbekiston hududidagi umumta’lim maktablari, dehqon bozorlari va savdo majmualarida mavsumiy «Maktab bozorlari» tashkil etilmoqda.
Raqobat qo‘mitasi mavsumiy savdo jarayonlarida iste’molchilarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, raqobat muhitini ta’minlash hamda aholini sifatli va hamyonbop mahsulotlar bilan ta’minlash muhimligini ta’kidladi.
Qo‘mita ota-onalar va o‘quvchilarga xarid vaqtida mahsulotning sifati, ishlab chiqaruvchisi, narxi va boshqa muhim ma’lumotlarga e’tibor qaratishni tavsiya qildi.
Tadbirkorlarga esa «Maktab bozorlari»da sotilayotgan mahsulotlar sifati va narxlarining asosliligini ta’minlash, iste’molchilarga zarur axborotlarni taqdim etish hamda ularning huquqlariga rioya qilish majburiyati eslatildi.
Raqobat qo‘mitasi maktab bozorlarida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlarni darsliklar, maktab formalari, o‘quv-yozuv qurollari va boshqa anjomlar narxlarini asossiz oshirmaslikka hamda qonunchilik talablariga qat’iy amal qilishga chaqirdi.
Fuqarolar «Maktab bozorlari»da narxlarni asossiz oshirish holatlariga duch kelsa, Raqobat qo‘mitasining 1159 ishonch telefoni orqali murojaat qilishi mumkin.
Qo‘mita tomonidan maktab bozorlarida narxlar barqarorligini ta’minlash maqsadida monitoring ishlari olib borilishi ma’lum qilindi.
Prezidentning 2026-yil 14-avgustdagi PQ–294-son qarori bilan 2027-yil 1-yanvardan muddatli to‘lov xizmati operatorlari faoliyati tartibga solinadi.
Ma’lum qilinishicha, muddatli to‘lov xizmatini ko‘rsatuvchi yuridik shaxslar operator hisoblanadi. Ular iste’molchiga tovar yoki xizmatni muddatli to‘lov asosida olish imkoniyatini vositachi sifatida taqdim etadi.
Qarorning 3-bandi «d» kichik bandiga ko‘ra, ko‘chmas mulk operator ko‘rsatadigan muddatli to‘lov xizmatining obyekti bo‘la olmaydi. Shu sababli vositachi operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish imkoniyati nazarda tutilmagan.
Biroq bu qoida uy-joyni bo‘lib-bo‘lib to‘lash asosida sotishni umumiy tarzda taqiqlamaydi.
Qarorning 3-bandi «a» kichik bandida sotuvchi tomonidan iste’molchiga tovarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri sotish holatlari muddatli to‘lov xizmati tushunchasidan mustasno qilingan.
Shunga ko‘ra, quruvchi o‘zining qurgan uy-joyini xaridorga bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi mumkin. Ya’ni yangi tartib quruvchi va xaridor o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri savdoni taqiqlamayapti.
Demak, ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan «endi uyni rassrochkaga olib bo‘lmaydi» degan talqin to‘liq to‘g‘ri emas. Cheklov aynan muddatli to‘lov operatorlari orqali ko‘chmas mulkni moliyalashtirishga taalluqli.
Yangi tartibga ko‘ra, muddatli to‘lov operatorlari maxsus reyestrga kiritiladi va ularning faoliyati Markaziy bank nazorati ostida bo‘ladi. Shuningdek, operatorlar bilan tuziladigan shartnomalar, ustama va komissiyalarga nisbatan aniq talablar belgilanadi.
Shunday qilib, 2027-yildan operator orqali uy-joyni «rassrochka»ga olish cheklanadi, ammo quruvchining xaridorga uyni bevosita bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishi saqlanib qoladi.
Oziq-ovqat ishlab chiqarishda qaysi hududlar yetakchi?
Prezident ishtirokida umumiy qiymati 50 trln so‘mlik loyihalar ishga tushirildi
«Milliy manfaatlarni himoya qilish dunyodan yopilish degani emas» — Sherzod Asadov
-
Siyosat3 days ago
Илҳом Алиев Тошкентда тантанали кутиб олинди
-
Siyosat3 days ago
Shavkat Mirziyoyev «Haydar Aliyev» ordeni bilan taqdirlandi
-
Mahalliy5 days ago
O‘zbekistonda 10-sinf o‘quvchilari o‘qishini texnikumga ko‘chirishi mumkin bo‘ladi
-
Siyosat3 days ago
O‘zbekiston va Ozarbayjon o‘rtasida Abadiy do‘stlik shartnomasi imzolandi
-
Jamiyat5 days ago
O‘zbekistonda endi uylarni «rassrochka»ga olib bo‘lmaydimi?
-
Iqtisodiyot4 days ago
O‘zbekistonda kiyim ishlab chiqarish bo‘yicha qaysi hududlar yetakchi?
-
Siyosat3 days ago
To‘qayev prezidentlikka qayta nomzod qo‘yishi haqidagi savolga javob berdi
-
Siyosat2 days ago
Ўзбекистон ва Озарбайжон раҳбарлари Бухоронинг машҳур обидаларини зиёрат қилдилар (фото)