Jamiyat
Islom sivilizatsiyasi markazi «Prix Avicenne 2025» mukofotiga sazovor bo‘ldi
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi Yevropa nufuzli mukofotlaridan biri — Prix Avicenne 2025 (Avitsenna mukofoti 2025)ga sazovor bo‘ldi. Tantanali marosim Parijda, Fransiya Milliy tibbiyot akademiyasi binosida bo‘lib o‘tdi, u yerda yetakchi olimlar, tib tarixchilari, sharqshunoslar, islom merosi bo‘yicha mutaxassislar va Yevropa madaniy muassasalari vakillari yig‘ildi. Rasmiy yig‘ilish davomida O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga buyuk Avitsena yodgorlik haykalchasi va mukofot diplomi topshirilishi e’lon qilindi.
Fransuz ilmiy jamoasi alohida ta’kidlaganidek, O‘zbekiston Prezidenti Sh. Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan Markaz faoliyati — inson tarixidagi buyuk olimlardan biri Ibn Sinoning merosini o‘rganishda zamonaviy yondashuvning namunaviy misoli bo‘ldi. Akademiya qarori bilan O‘zbekiston bugun nafaqat o‘zining madaniy-ilmiy o‘tmishiga g‘amxo‘rlik qilayotganini, balki jahon gumanitar fanlariga ham salmoqli hissa qo‘shib, yangi keng ko‘lamli loyihalarni, tadqiqot standartlarini, restavratsiya, kataloglash va islom intellektual merosini targ‘ib etishni ilgari surayotganini ta’kidladi.
Akademiya mutaxassislari olib borilayotgan ishlar hajmini yuqori baholadi: Markaz Avitsennaning eng nodir qo‘lyozma asarlarini qayta tikladi, eng yirik ixtisoslashtirilgan arxivlar va elektron kataloglar yaratmoqda, «Tib ilmi qonuni» qo‘lyozmalarini solishtiruvchi xalqaro ilmiy loyihalar olib bormoqda, tibbiyotga oid ilmiy asarlarni tiklash yo‘nalishlarini rivojlantirmoqda, Markazda Markaziy Osiyo buyuk mutakallimlarining jahon fanlariga qo‘shgan hissasiga bag‘ishlangan xalqaro konferensiyalar tashkil etilmoqda. Fransuz olimlari fikriga ko‘ra, Markazda yaratilgan ekspozitsiya Avitsenna merosini o‘rganish va tadqiq qilishni yangi bosqichga olib chiqib, O‘zbekistonni ushbu sohada yetakchi maydonga aylantirmoqda.
Islom sivilizatsiyasi markazi direktori va O‘zbekiston madaniy merosini saqlash, o‘rganish va targ‘ib qilish bo‘yicha Jahon jamiyati raisi Firdavs Abduxalikov mukofotni qabul qilar ekan shunday dedi:
«Ushbu mukofot — hurmatli Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning keng qamrovli faoliyatiga xalqaro e’tirofning yana bir yorqin tasdig‘i bo‘lib xizmat qiladi. Prezidentimiz Islom sivilizatsiyasi markazini yaratish tashabbuskori sifatida faoliyat yuritgan — bu noyob mualliflik ilmiy-madaniy mega-loyiha bo‘lib, Sharqning buyuk mutafakkirlarining asl intellektual merosini dunyoga keng targ‘ib qilishga qaratilgan.
Prix Avicenne — bu markazning ilmiy va ta’limiy mazmunini shakllantirayotgan yuzlab milliy va xorijiy olimlar, tadqiqotchilar, tarjimonlar va ekspertlarning mehnatiga yuqori hurmat va munosib baho. Ushbu mukofot shuningdek, Markaziy Osiyoning global ilmiy tafakkur rivojidagi tarixiy roliga jahon hamjamiyatining chuqur hurmatini ramziy ifodalaydi.
Biz bundan keyin ham xalqaro tadqiqotlarni kengaytirishni, ilmiy aloqalarni mustahkamlashni va Avitsenna hamda yurtimizning barcha buyuk mutafakkirlarining merosiga bag‘ishlangan ishlarni davom ettiramiz».
Fransiyaning yetakchi ilmiy tashkilotlari tomonidan ta’sis etilgan Prix Avicenne mukofoti gumanitar va tabiiy fanlarda ko‘rsatilgan muhim yutuqlar hamda tarixiy va ilmiy merosni saqlash va targ‘ib etishga qo‘shilgan hissa uchun beriladi.
Raqobat qo‘mitasi tomonidan 2026 yilning dastlabki sakkiz oyida o‘tkazilgan tekshiruvlar davomida 73 nomdagi mahsulot sifat va xavfsizlik talablariga javob bermasligi aniqlandi. Bu haqda qo‘mita matbuot xizmati xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, qo‘mita hamkor tashkilotlar bilan birgalikda chakana savdo nuqtalarida sotilayotgan xalq iste’moli tovarlarining sifat va xavfsizlik talablariga muvofiqligini tekshirish uchun muntazam ravishda nazorat xaridlarini o‘tkazib kelmoqda. Xarid qilingan mahsulotlar akkreditatsiyadan o‘tgan laboratoriyalarda tekshirilib, ularning davlat standartlari hamda normativ-texnik hujjatlar talablariga mosligi baholanadi.
Xususan, 2026 yilning sakkiz oyida 60 turdagi jami 558 nomdagi mahsulot laboratoriya ekspertizasidan o‘tkazilgan. Natijada ulardan 73 nomdagisi belgilangan normativ-texnik talablarga javob bermasligi ma’lum bo‘lgan.
Ushbu mahsulotlarni savdo rastalaridan qaytarib olish va qonunchilikka muvofiq choralar ko‘rish uchun tegishli materiallar O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi hamda Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qo‘mitasiga yuborilgan.
Qonunchilik palatasi deputatlari bugungi majlisida moliyaviy jarimalarni qo‘llash tartibini yengillashtirishga qaratilgan qonun loyihasini uchinchi o‘qishda qabul qilib, Senatga yubordi.
Hujjatga ko‘ra, tadbirkorlar jarima solish to‘g‘risidagi qaror topshirilgan kundan boshlab bir oy ichida jarimaning 50 foizini ixtiyoriy to‘lasa, qolgan qismini to‘lashdan ozod etilishi mumkin.
Shuningdek, jarimani 6 oy davomida bo‘lib-bo‘lib to‘lash imkoniyati nazarda tutilmoqda.
Agar jarima to‘g‘risidagi qaror bekor qilinsa yoki haqiqiy emas deb topilsa, noqonuniy undirilgan mablag‘ qaytariladi. Qaytarish kechiktirilgan taqdirda, Markaziy bank asosiy stavkasining uch yuzdan biri miqdorida foiz to‘lash tartibi joriy etiladi.
Hozircha bu qoidalar qonun loyihasida nazarda tutilgan, kuchga kirmagan.
O‘zbekistonda moda va dizayn sohasi uchun malakali mutaxassislar tayyorlashga ixtisoslashgan yangi davlat oliy ta’lim muassasasi tashkil etiladi.
Prezidentning 2026-yil 16-oktyabrdagi PQ–378-son qaroriga muvofiq, Toshkent xalqaro moda akademiyasi tashkil etiladi. Akademiya Yengil sanoatni rivojlantirish agentligi tizimida faoliyat yuritadi.
Yangi oliygoh Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti hamda Parij xalqaro moda akademiyasining qo‘shma ta’lim dasturi negizida tashkil etiladi.
Mazkur dasturda tahsil olayotgan barcha talabalar o‘qishini yangi akademiyada davom ettiradi. Bitiruvchilarga Toshkent xalqaro moda akademiyasining diplomi beriladi.
O‘quv jarayoni 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Akademiyada xalqaro qo‘shma dasturlar bilan bir qatorda, mustaqil ta’lim dasturlari asosida bakalavr va magistrlar tayyorlashga ham ruxsat etiladi.
2027/2028 o‘quv yilidan boshlab to‘qimachilik, tikuvchilik, trikotaj va charm-poyabzal sohalarida korxonalar buyurtmasi asosida dual ta’lim joriy qilinadi. Bunda talabalar nazariy bilim olish bilan birga ishlab chiqarish jarayonlarida ham ishtirok etadi.
Shuningdek, yengil sanoat yo‘nalishidagi texnikumlarni muvaffaqiyatli tamomlagan, o‘rtacha bahosi akademiya belgilagan talabga javob beradigan bitiruvchilarga bakalavriatning uchinchi bosqichidan to‘lov-kontrakt asosida o‘qishni davom ettirish imkoniyati yaratiladi.
Akademiya bazasida davlat buyurtmasi asosida turli tashkilotlar uchun kiyim-bosh dizaynini ishlab chiqish va milliy brendlarni shakllantirish ham yo‘lga qo‘yiladi.
Qarorda xorijiy mutaxassislar va talabalarni jalb qilish uchun ko‘p martalik vizalar rasmiylashtirish tartibi ham nazarda tutilgan.
Bundan tashqari, 2028-yil yakuniga qadar davlat-xususiy sheriklik asosida 400 o‘rinli talabalar turar joyi quriladi. Ungacha akademiyaga o‘tkazilgan talabalar Toshkent to‘qimachilik va yengil sanoat instituti yotoqxonasidan belgilangan tartibda foydalanishi mumkin.
Xorijda o‘zbek milliy taomlariga ixtisoslashgan restoran yoki oshxona tashkil etgan mahalliy tadbirkorlar ayrim xarajatlarining 50 foizigacha bo‘lgan qismini subsidiya sifatida qaytarib olishi mumkin.
Ushbu xizmat Turizm qo‘mitasi tomonidan my.gov.uz Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali bepul ko‘rsatiladi.
Subsidiya O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tgan va xorijda milliy restoran tashkil etgan tadbirkorlik subyektlariga ajratiladi.
Ariza topshirishda restoranning xorijiy davlatda ro‘yxatdan o‘tganini va binodan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar, sanitariya va yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqlik bo‘yicha ma’lumotlar taqdim etilishi kerak.
Shuningdek, restoranni tashkil etish bilan bog‘liq amalga oshirilgan xarajatlarni tasdiqlovchi hujjatlar, zaruratga qarab O‘zbekistondan mahsulot yetkazib berilganini tasdiqlovchi ma’lumotlar va ularning rasmiy tarjimasi so‘ralishi mumkin.
Restoranning ichki va tashqi ko‘rinishini aks ettiruvchi fotosuratlar ham arizaga ilova qilinadi.
Ariza my.gov.uz portali orqali elektron shaklda yuboriladi va 18 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi. Ijobiy qaror qabul qilinsa, subsidiya mablag‘lari 7 ish kuni ichida tadbirkorning bank hisobvarag‘iga o‘tkaziladi.
Arizada kamchiliklar aniqlangan taqdirda, tadbirkorga ularni bartaraf etib, hujjatlarni qayta taqdim qilish imkoniyati beriladi.
Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasi huzuridagi «Sayg‘ochiy» kompleks landshaft buyurtma qo‘riqxonasida yovvoyi hayvonlarni suv bilan ta’minlash maqsadida beshta avtonom suv ichish tizimi o‘rnatildi.
Tashabbus Ekologiya qo‘mitasi tomonidan BMT Taraqqiyot dasturi (BMTTD) va Global ekologik jamg‘arma (GEF) bilan hamkorlikda «Aral Sea Wetlands» loyihasi doirasida amalga oshirildi.
Suv resurslari cheklangan Ustyurt cho‘li sharoitida qo‘shimcha suv manbalarining mavjudligi sayg‘oqlar va mahalliy faunaning boshqa vakillarini saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.
Avtonom tizimlar quyosh energiyasida ishlaydi va to‘liq avtomatlashtirilgan. Ularning har biri 3 kub metr sig‘imga ega suv havzalari, nasoslar, datchiklar va hisoblagichlar bilan jihozlangan. Bu markazlashgan elektr energiyasi va suv ta’minoti manbalariga doimiy ulanish zaruratisiz suvni barqaror yetkazib berish imkonini beradi.
Suv ichish tizimlari bilan bir qatorda hududga 10 ta kamera va 10 ta fototuzoq ham o‘rnatildi. Ular hayvonlarni sutka davomida kuzatish, harakatlanishi va suv ichish joylaridan foydalanishini qayd etish, shuningdek, populyasiyalar holatini keyingi monitoring qilish uchun ma’lumot to‘plash imkonini beradi.
Ustyurtning og‘ir tabiiy sharoitida yashaydigan sayg‘oqlar uchun qo‘shimcha suv manbalarining yaratilishi yovvoyi hayvonlar populyasiyalarini saqlash va tiklashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Avtonom suv ichish tizimlarining o‘rnatilishi Ustyurtda bioxilma-xillikni asrash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlardan biri bo‘lib, zamonaviy kuzatuv vositalari orqali hayvonlar holatini monitoring qilish va zarur ma’lumotlarni to‘plash imkonini ham beradi.
