Turkiya va O‘zbekiston transport va logistika yo‘laklariga sarmoya kiritishni ko‘paytirishi hamda qishloq xo‘jaligi va mintaqaviy ishlab chiqarish kabi rivojlanmagan sohalarda hamkorlikni kengaytirishi kerak, deydi Turkiyaning elchisi Ufuk Urtash.

Kun.uz muxbiriga bergan intervyusida va Markaziy Osiyo xalqaro institutida soʻzlagan nutqida Urtash Yaqin Sharqdagi keskinlik ortib borayotgani va uning global taʼminot zanjirlariga taʼsiri haqida gapirdi. Uning so’zlariga ko’ra, xalqaro savdoning barqarorligi tobora ko’proq mintaqalar o’rtasidagi jismoniy va institutsional aloqalarga bog’liq, ayniqsa global iqtisodiy parchalanish va beqarorlik sharoitida.

“Biz savdo xavfsizligi haqida gapirganda, chegaradan tashqarida ham o‘ylashimiz kerak”, — deya qo‘shimcha qilgan diplomat transport infratuzilmasiga sarmoya kiritish endi ixtiyoriy emas, balki iqtisodiy barqarorlik uchun zarur ekanligini ta’kidladi.

Logistika savdo aloqasining asosi sifatida

Urtashning aytishicha, Turkiya va Oʻzbekiston global savdo geografiyasida bir-birini toʻldiruvchi oʻrinlarni egallaydi, Turkiya Yevropa va Gʻarb bozorlariga darvoza vazifasini oʻtaydi, Oʻzbekiston esa Markaziy Osiyoni Xitoy va sharq iqtisodiyotlari bilan bogʻlaydi. U transport yo‘laklarini rivojlantirish mintaqaviy va xalqaro muvofiqlashtirishni talab qilishini ta’kidladi.

“Buni bir davlat qura olmaydi. G’arbda Yevropa Ittifoqidan tortib sharqda Xitoygacha bo’lgan mintaqaviy va hatto global loyiha bo’lishi kerak. Bu yo’nalishlarning ishlashidan hamma manfaatdor”, – dedi elchi.

Savdo va Yaqin Sharqdagi keskinlik

Yaqin Sharqdagi keskinlik sharoitida 5 milliard dollarlik ikki tomonlama savdo maqsadiga erishish istiqbollari haqidagi savolga Urtash asosiy cheklov sifatida transport xarajatlarini ko’rsatdi.

“Aloqa va transport masalalari ikki davlat oʻrtasidagi asosiy cheklovlardan biridir. Transport xarajatlari prezident tomonidan belgilab berilgan 5 milliard dollarlik koʻrsatkichga hali erisha olmaganimiz sabablaridan biri”, dedi u. U neft bozorlari va logistikaga ta’sir ko’rsatadigan to’qnashuvlarning davom etishi transport xarajatlarini oshirishi va maqsadga erishishni qiyinlashtirishi haqida ogohlantirdi.

Shu bilan birga, savdoni faqat miqdoriy jihatdan baholamaslik kerakligini ta’kidlagan Urtash, mudofaa va qo’shma ishlab chiqarish bo’yicha chuqurroq strategik hamkorlikning vaqt o’tishi bilan iqtisodiy aloqalarni kuchaytirishi mumkinligini aytdi.

Yangi logistika muammolari va yo’nalishlari

Urtashning aytishicha, geosiyosiy beqarorlik allaqachon ta’minot zanjirlarini qayta shakllantirmoqda. “Agar urush davom etsa va logistikaga ta’siri saqlanib qolsa, transport xarajatlari oshadi. Masalan, turk kompaniyalari allaqachon Bandar Abbos kabi Eron portlari orqali o’tadigan an’anaviy yo’nalishdan ko’ra, Xitoy orqali o’tadigan avtomobil transporti va dengiz yo’llari kabi muqobil yo’llardan foydalanmoqda”, – dedi u.

U yaxshi rivojlangan transport yo‘laklari bu kabi xavflarni kamaytiradi va Turkiya bilan O‘zbekiston, Yevropa va Uzoq Sharq o‘rtasida yanada barqaror aloqalarni ta’minlashiga e’tibor qaratdi.

Yirik shaharlardan tashqari investitsiyalarni kengaytirish

O‘zbekistondagi turk biznesi haqida Urtashning aytishicha, bozor keng ko‘lamda sarmoya bilan to‘yingan bo‘lsa-da, ayniqsa, qishloq xo‘jaligi va mintaqaviy rivojlanishda yangi o‘sish yo‘nalishlari saqlanib qolmoqda.

“Turk sarmoyadorlari deyarli barcha sohalarda bor, lekin ular qishloq xo’jaligiga ham qiziqishlari ortib bormoqda”, – deydi u. Diplomatning qoʻshimcha qilishicha, turk kompaniyalari Toshkent, Samarqand va Buxorodan tashqarida ham qoʻshimcha sarmoyaviy imtiyozlar beruvchi hududlarga aylanib bormoqda.

Source link

O‘zbekistonning doimiy aholisi soni yangi bosqichga ko‘tarilib, 2026-yil 1-aprel holatiga ko‘ra jami 38 million 382 ming 685 nafarni tashkil qildi.

Milliy statistika komissiyasi eʼlon qilgan soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, mamlakat aholisi oʻtgan yilning shu davriga nisbatan barqaror ravishda 1,8 foizga oʻsdi.

Demografik ma’lumotlarning taqsimlanishi milliy miqyosda nisbatan muvozanatli gender taqsimotini ko’rsatadi. Ayni paytda erkaklar soni 19,3 million, ayollar soni esa 19,1 millionni tashkil etadi.

Mintaqaviy taqsimot nuqtai nazaridan, raqamlar davom etayotgan urbanizatsiya tendentsiyalarini ta’kidlaydi. Hozirda shaharlarda 19,6 million, qishloqlarda 18,8 million kishi istiqomat qiladi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, bu statistik ma’lumotlar infratuzilma va sanoat bazalarining kengayishi bilan shahar hayotiga asta-sekin, ammo izchil siljishini ko’rsatadi.

Doimiy demografik o’sish mamlakat kelajagi uchun ham imkoniyatlar, ham muammolarni keltirib chiqaradi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, aholi sonining o’sishi ijtimoiy infratuzilma, mehnat bozori va umumiy iqtisodiy resurslarga bo’lgan talabni muqarrar ravishda oshiradi. Natijada, bu o’sish hukumatlarga ish o’rinlari yaratishni jadallashtirish, ta’lim va sog’liqni saqlash tizimini yanada modernizatsiya qilish zaruratini kuchaytirdi.

Source link

O‘zbekiston Jahon banki guruhi tomonidan 2030-yilgacha bir milliard odamning suv xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan global platforma – Water Forward tashabbusiga rasman qo‘shildi.

Bu haqda Jahon banki matbuot xizmati hozirda Vashingtonda bo‘lib o‘tayotgan Jahon banki guruhining (WBG) bahorgi uchrashuvlari chog‘ida ma’lum qildi.

15 aprelda ishga tushirilgan ushbu global platforma Jahon banki va turli rivojlanish hamkorlari o’rtasidagi muhim hamkorlikni anglatadi. O‘zbekiston ushbu tashabbusda ishtirok etish uchun yana 13 davlatga qo‘shildi. Taqdimot marosimida yuqori darajadagi ishtirokchilar, jumladan, Jahon banki guruhi raisi Ajay Banga va Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Antoniu Guterrish, shuningdek, xalqaro moliya institutlari (XMT) rahbarlari va hukumat vakillari ishtirok etdi. Unda O‘zbekiston nomidan Bosh vazir o‘rinbosari, iqtisodiyot va moliya vaziri Jamshid Qo‘chqorov ishtirok etdi.

“Water Forward” tashabbusi suv xo‘jaligi sohasida keng qamrovli islohotlarni rag‘batlantirish va suv infratuzilmasini modernizatsiya qilishni jadallashtirishga qaratilgan. Uning asosiy maqsadlari keng aholi uchun suv xizmatlari ishonchliligini oshirish, oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni ta’minlash va suv tizimlarining qurg’oqchilik va suv toshqinlari kabi ekstremal ob-havo hodisalariga chidamliligini oshirishdan iborat.

Ishtirokchi rivojlanayotgan mamlakatlar, jumladan, O‘zbekiston XMT, hukumatlar, xayriya tashkilotlari va xususiy sektorning muhim moliyaviy va tahliliy resurslaridan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Bu manbalar suv institutlari va tizimlarini mustahkamlovchi loyihalar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, ular hayot sharoitlarini yaxshilash, yangi ish o‘rinlarini yaratish va umumiy iqtisodiy o‘sishga yordam berishi kutilmoqda.

Jahon banki guruhi oʻzining individual saʼy-harakatlari doirasida 2030-yilgacha suv va kanalizatsiyadan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish, irrigatsiya xizmatlarini yaxshilash va toshqindan himoya qilish choralarini kuchaytirish orqali butun dunyo boʻylab 400 million kishining suv xavfsizligini taʼminlashni maqsad qilgan. Osiyo taraqqiyot banki (OTB), Osiyo infratuzilma investitsiyalari banki (AIIB), Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki (YTTB), Yevropa investitsiya banki (EIB) va Islom taraqqiyot banki (IsDB) kabi sheriklarning qo‘shimcha majburiyatlari bilan birgalikda tashabbus jami 1 milliarddan ortiq kishini qamrab olishga qaratilgan. Ushbu hamkor tashkilotlar O’zbekiston taraqqiyoti sohasida faol va kuchli ishtirokini saqlab kelmoqda.

Source link

O‘zbekistonning xalqaro pasportlar bo‘yicha oxirgi reytingdagi o‘rni yaxshilandi.

Henley & Partners kompaniyasi tomonidan e’lon qilingan 2026-yil aprel oyidagi hisobotga ko‘ra, O‘zbekiston pasporti dunyoda 74-o‘ringa ko‘tarilgan.

Joriy yil boshida O‘zbekiston indeksda 75-o‘rinni egallagan edi. So‘nggi yangilanish mamlakatning Qirg‘iziston va Mozambikka qo‘shilishi uchun oldinga qadam bo‘lganini bildiradi. Ayni paytda O‘zbekiston pasporti egalari dunyoning 59 ta yo‘nalishiga vizasiz yoki aeroportga yetib kelganida vizani olib borishlari mumkin.

Markaziy Osiyo mintaqasida Qozog‘iston 78 ta yo‘nalishga chiqish imkoniyati bilan 61-o‘rinni egallab, yetakchilikni davom ettirmoqda. O‘zbekiston va Qirg‘izistondan (59 ta yo‘nalish) 74-o‘rindan keyin Tojikiston 54 ta yo‘nalish bilan 81-o‘rinda, Turkmaniston esa 47 ta yo‘nalish bilan 87-o‘rinda.

Jahon reytingida birinchi o‘rinni Singapur egallab turibdi, uning fuqarolari 192 ta yo‘nalishga vizasiz kirish imkoniga ega. Yaponiya, Janubiy Koreya va Birlashgan Arab Amirliklari ham o’z fuqarolariga 187 mamlakatga muammosiz kirishni taklif qilishdi. Aksincha, Afgʻoniston roʻyxatning eng soʻnggi oʻrnida qolmoqda, uning fuqarolari oldindan vizasiz borishlari mumkin boʻlgan atigi 24 ta yoʻnalishga ega.

Genri pasport indeksi o‘z xulosalarini Xalqaro havo transporti assotsiatsiyasi (IATA) tomonidan taqdim etilgan xususiy ma’lumotlarga asoslab, 227 ta yo‘nalish uchun 199 xil pasportni tahlil qiladi.

O‘zbekiston hukumati 2026-yil 16-fevralda tasdiqlangan “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi doirasida sayohat erkinligini yanada kengaytirishni maqsad qilgan. Strategiya kelgusi besh yil ichida O‘zbekiston fuqarolari uchun vizasiz yo‘nalishlar sonini qo‘shimcha 16 ta davlatga ko‘paytirish maqsadini belgilaydi. Rejaga ko‘ra, 2030-yilga borib jami 50 ta davlatga vizasiz kirish, yana 60 ta davlat O‘zbekiston pasporti egalari uchun soddalashtirilgan sayohat tartiblarini taklif qiladi.

So‘nggi paytlarda sezilarli yutuqlarga erishildi, 2025-yilda O‘zbekiston fuqarolari uchun Xitoy va Iordaniyaga vizasiz rejim joriy etildi.

Source link

O‘zbekiston tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Olimjon Abdullayev Latviya elchisi Ierts Yaunzems bilan uchrashib, ikki tomonlama munosabatlarning bugungi holati va istiqbollarini muhokama qildi.

Foto: O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligi

Vazirlik maʼlumotlariga koʻra, muloqotda asosiy eʼtibor Latviyada istiqomat qilayotgan Oʻzbekiston fuqarolarining huquq va qonuniy manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan.

Maslahatlashuvlar chog‘ida Tashqi ishlar vazirligi har ikki tomon mehnat migratsiyasi sohasida hamkorlikni mustahkamlash yo‘llarini o‘rganayotganini ta’kidladi. Asosiy ustuvor yo‘nalishlar qatoriga migratsiya jarayonlarini tartibga solishga qaratilgan hukumatlararo bitimlarni imzolashni jadallashtirish va ikki mamlakat o‘rtasida uyushgan ishchilar harakatining mavjud yo‘nalishlarini kengaytirish kiradi.

Uchrashuv har ikki tomon ham muntazam va konstruktiv muloqotni davom ettirishdan manfaatdor ekanliklarini bildirish bilan yakunlandi. Rasmiylar hamkorlikni rasmiy asosda yanada rivojlantirdi va mehnat muhojirlarining farovonligini ta’minlash bo‘yicha bir qator qo‘shma chora-tadbirlarni kelishib oldi.

O‘zbekiston tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Olimjon Abdullayev Latviya elchisi Ierts Yaunzems bilan uchrashib, ikki tomonlama munosabatlarning bugungi holati va istiqbollarini muhokama qildi.

Source link