Iqtisodiyot
Jizzaxda ham kichik, ham katta AES quriladigan bo‘ldi
Jizzax viloyatida Rossiya tomonidan ham kam quvvatli, ham an’anaviy katta quvvatli atom elektr stansiyalari quriladi. Bu – O‘zbekistonni ikki xil stansiya loyihasini bitta majmuada o‘zaro bog‘lagan dunyodagi birinchi davlatga aylantiradi.
Foto: O‘zatom agentligi matbuot xizmati
Moskvada o‘tayotgan Jahon atom haftaligi doirasida bu borada ikkita bitim imzolandi.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin ochib bergan forumning ochilish sessiyasida O‘zbekiston bosh vaziri o‘rinbosari Jamshid Xo‘jayev ham ishtirok etib, bunday qo‘shma stansiya dunyo bo‘yicha noyob loyiha bo‘lishini aytdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, katta stansiya har biri 1000 MW quvvatga ega ikkita reaktor, kichik stansiya esa har biri 55 MW quvvatga ega ikkita reaktordan iborat bo‘ladi. Shu tariqa, integratsiyalashgan AESlar majmuasining umumiy quvvati 2,1 GW bo‘lishi ko‘zda tutilgan.
Jamshid Xo‘jayev / Foto: O‘zatom agentligi matbuot xizmati
Qariyb 525 gektarlik maydondagi qo‘shma stansiya 2035 yilga borib yiliga 15,2 mlrd kWh elektr energiyasi ishlab chiqaradi. Bu – O‘zbekistondagi bugungi kundagi umumiy iste’molning qariyb 15 foiziga teng, deya ma’lum qildi Jamshid Xo‘jayev.
Loyihaning moliyaviy tafsilotlari ma’lum emas.
Forum doirasida O‘zatom agentligining “AES qurilishi direksiyasi” DK va “Rosatom energetika loyihalari” AJ o‘rtasida 2025 yil 20 iyundagi bitimga qo‘shimcha bitim imzolandi. Hujjatda O‘zbekistonda integratsiyalashgan AES qurish loyihasini amalga oshirishning asosiy shartlari belgilangan.
Bu shartlarga ko‘ra, integratsiyalashgan AESning katta stansiyasi 3+ avlodidagi 2 ta VVER-1000 reaktorlaridan, kichik stansiya esa 2 ta RITM-200N reaktorlaridan iborat bo‘ladi.
Bundan tashqari, “AES qurilishi direksiyasi” DK va “Rosatom energetika loyihalari” AJ o‘rtasida O‘zbekiston Respublikasida kichik va katta quvvatli AESlar uchun yadro yoqilg‘isini yetkazib berish bo‘yicha shartnomalarning asosiy shartlari to‘g‘risidagi bitim ham imzolandi.
Bitim tomonlar o‘rtasida RITM-200N va VVER-1000 reaktor qurilmalari uchun yadro yoqilg‘isi, shuningdek, ehtiyot qismlar, montaj va nazorat uskunalarini yetkazib berish bo‘yicha asosiy kelishuvlarni mustahkamlaydi.
Azim Ahmadxo‘jayev / Foto: O‘zatom agentligi matbuot xizmati
“O‘zbekistonning qoq markazida, Jizzax viloyatida biz misli ko‘rilmagan energetika loyihasini yaratmoqdamiz. Markaziy Osiyoda atom energetikasini rivojlantirishda peshqadam bo‘lib, biz nafaqat mintaqada birinchi stansiyani qurmoqdamiz, balki birinchi bo‘lib kelajakning innovatsion yechimini yaratmoqdamiz. Bizning loyihamiz – bu kichik modulli stansiyalarning ilg‘or texnologiyalari va katta quvvatli klassik atom energetikasining vaqt sinovidan o‘tgan yechimlarining dadil birikmasidir”, – dedi O‘zatom agentligi direktori Azim Ahmadxo‘jayev.
“Bugungi imzolash “Rosatom” va O‘zbekiston o‘rtasida tinch atom sohasida munosabatlarni rivojlantirishda yangi bosqich boshlanganidan dalolat beradi. Erishilgan kelishuvlar tufayli O‘zbekiston bir vaqtning o‘zida ham kichik quvvatli zamonaviy atom stansiyasi, ham katta quvvatli AES ishlaydigan integratsiyalashgan AESni quradigan dunyodagi birinchi mamlakat bo‘ladi”, – dedi “Rosatom” bosh direktori Aleksey Lixachyov.
Avvalroq Azim Ahmadxo‘jayev O‘zbekistonda AES qurilishi 2026 yil mart oyida boshlanishini aytgandi.
Eslatib o‘tamiz, kichik AESning asosini tashkil etuvchi RITM-200N suv-suvli yadro reaktorlari – yadroviy muzyorar kemalarda foydalanib kelinayotgan RITM-200 reaktorlarining energetika uchun mo‘ljallangan modifikatsiyasi bo‘lib, ulardan hali quruqlikda foydalanib ko‘rilmagan.
Bu reaktorlarning birinchisini “Rosatom”ning Peterburgdagi zavodi O‘zbekiston uchun 2025 yil may oyida ishlab chiqarishni boshlagan edi.
Iqtisodiyot
Ro‘yxatga olish natijasida O‘zbekiston aholisi soni 39 milliondan oshiq ekani ma’lum bo‘ldi
O‘zbekistonda mustaqillik yillarida ilk marta o‘tkazilgan aholini ro‘yxatga olish natijalariga ko‘ra, mamlakat aholisi allaqachon 39 milliondan oshiq ekani ma’lum bo‘ldi.
Ro‘yxatga olishning dastlabki natijalari O‘zbekiston aholisi soni 39 047 321 nafar ekanini ko‘rsatdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi raisi Behzod Hamroyev ma’lum qildi.
Ro‘yxatga olish natijasidagi aholi soni rasmiy statistikadan 810,6 ming nafarga farq qilmoqda.
Aholi soni 1989 yildagi ro‘yxatga olish natijalariga nisbatan 2 barobarga oshgan.
Ro‘yxatga olishda aholining 97,3 foizi qamrab olindi
Qayd etilishicha, aholini ro‘yxatga olishda umumiy aholining 97,3 foizi ro‘yxatga olingan.
Aholining 2,7 foizi esa turli sabablarga ko‘ra ro‘yxatga olish jarayonlarida ishtirok etmagan.
Ta’kidlanishicha, mazkur ko‘rsatkich xalqaro me’yorlar bo‘yicha normal holat hisoblanadi. Ayrim davlatlar tajribasida ro‘yxatga olish jarayonida qamrab olinmagan aholi ulushi 10 foiz va undan yuqori bo‘lgan holatlar ham kuzatilgan.
Eslatib o‘tamiz, aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olish 2026 yil yanvar-fevral oylarida bo‘lib o‘tgan edi.
2026 yilning yanvar-may oylarida jami 5 351 868 nafar chet el fuqarolari turistik maqsadlarda O‘zbekistonga tashrif buyurgan. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Mazkur davrda O‘zbekistonga jami 203 ta davlatdan turistlar tashrifi qayd etilgan.
Shundan:
erkaklar – 2 974 327 nafar;
ayollar – 2 377 541 nafar.
Ularning yosh bo‘yicha taqsimoti quyidagicha:
0-18 yosh – 584 171 nafar;
19-30 yosh – 892 166 nafar;
31-55 yosh – 2 791 843 nafar;
56 yosh va undan kattalar – 1 083 688 nafar.
Akmal Valiyev Surxondaryo viloyati soliq boshqarmasi boshlig‘i lavozimiga tayinlandi.
Akmal Hamzayevich Valiyev 1975-yilda Samarqand viloyatining Ishtixon tumanida tug‘ilgan. 1998-yilda Samarqand davlat universitetini tamomlagan, mutaxassisligi — iqtisodiyot va ishlab chiqarishni boshqarish. U soliq xizmatining 2-darajali maslahatchisi maxsus unvoniga ega.
Uzoq yillar Samarqand viloyati soliq organlarida turli mas’ul lavozimlarda mehnat qilgan. Tayinlovga qadar 2024-yildan Samarqand viloyati soliq boshqarmasi boshlig‘i o‘rinbosari sifatida faoliyat yuritib kelgan, deyiladi xabarda.
«Volkswagen» Germaniyadagi to‘rtta ishlab chiqarish maydonini yopish va umumiy ish o‘rinlari qisqarishini 100 ming nafargacha yetkazish masalasini muhokama qilmoqda. «Reuters» manbalariga ko‘ra, ushbu rejalar 9-iyul kuni bo‘lib o‘tadigan kuzatuv kengashi yig‘ilishida ko‘rib chiqiladi.
Manbalarning aytishicha, Gannover, Svikkau, Emden zavodlari hamda «Audi»ning Nekkarzulmdagi korxonasi yopilishi mumkin. Bu qaror 45 mingdan ortiq ish o‘rniga xavf tug‘diradi. Agar reja amalga oshsa, 2024-yil oxirida kasaba uyushmalari bilan kelishilgan 50 ming ish o‘rni qisqartirilishiga yana qo‘shimcha qisqartirishlar qo‘shiladi.
Kompaniya bosh direktori Oliver Blyume ushbu takliflarni haftaning boshida yuqori rahbariyatga taqdim etgan. Uning maqsadi boshqaruv jamoasini chuqur islohotlar atrofida birlashtirishdan iborat. Biroq rejalar kasaba uyushmalari va kompaniyaning ikkinchi yirik aksiyadori hisoblangan Quyi Saksoniya hukumati qarshiligiga uchrashi kutilmoqda.
«Manager Magazin» xabariga ko‘ra, kompaniya kelasi besh yillik investitsiya dasturini taxminan 15 foizga qisqartirib, uni 130 milliard yevrodan sal ko‘proq miqdorda belgilashni ham rejalashtirmoqda.
Nashr ma’lumotiga ko‘ra, Oliver Blyume va moliya direktori Arno Antlits «Volkswagen»ning asosiy brendi hamda ehtiyot qismlar biznesini alohida tuzilmalarga ajratish imkoniyatini ham ko‘rib chiqmoqda.
Kompaniya rasmiy vakili maxfiy hujjatlarga izoh berishdan bosh tortdi. Shu bilan birga, u «butun guruh, barcha brendlar va shuba korxonalar chuqur o‘zgarishlardan o‘tishi shart», deya ta’kidladi. «Volkswagen» ishchilar kengashi va «IG Metall» kasaba uyushmasi esa bunday rejalarga qarshi keskin kurashishini ma’lum qildi.
«Volkswagen» so‘nggi yillarda import bojlari, elektromobillarga o‘tish xarajatlari hamda xitoylik ishlab chiqaruvchilarning kuchayib borayotgan raqobati bosimi ostida qolmoqda.
«AlixPartners» ma’lumotlariga ko‘ra, Xitoyda xorijiy avtomobil ishlab chiqaruvchilarning bozor ulushi 2020-yildagi 57 foizdan 2025-yilda 32 foizgacha qisqargan. «Volkswagen» esa 2024-yilda mamlakatdagi yetakchilikni «BYD»ga boy bergan va 2025-yilda uchinchi o‘ringa tushib qolgan.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 29 iyun kuni Jahon banki ta’sischi davlatlarining “Shveytsariya guruhi” yig‘ilishida ishtirok etish uchun mamlakatimizda bo‘lib turgan bankning Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasi bo‘yicha vitse-prezidenti Antonella Bassani boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.
Foto: Prezident matbuot xizmati
Jahon banki guruhi bilan strategik hamkorlikni O‘zbekistonda olib borilayotgan tarkibiy islohotlarning ustuvor yo‘nalishlari bo‘yicha keng miqyosda rivojlantirish masalalari muhokama qilindi.
So‘nggi yillarda ushbu nufuzli xalqaro moliyaviy institut bilan ikki tomonlama aloqalar va konstruktiv sheriklik misli ko‘rilmagan darajaga ko‘tarilgani mamnuniyat bilan qayd etildi.
O‘tgan yil sentabr oyida Nyu-York shahrida Jahon banki prezidenti bilan erishilgan oliy darajadagi kelishuvlar izchil amalga oshirilmoqda.
Qo‘shma loyihalar portfeli 15 milliard dollardan oshdi. Toshkent shahrida Jahon bankining mintaqaviy ofisi muvaffaqiyatli faoliyat yuritmoqda. Moliyalashtirishning yangi mexanizmlari samarali joriy etilmoqda.
Joriy yilda bo‘lib o‘tadigan Jahon banki oliy rahbariyatining tashriflari va qo‘shma tadbirlarga puxta tayyorgarlik ko‘rish muhimligi ta’kidlandi.
Ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning eng asosiy yo‘nalishlarini qamrab oluvchi yangi uzoq muddatli Mamlakat dasturini ishlab chiqish rejalari qo‘llab-quvvatlandi.
Kichik va o‘rta biznesni rivojlantirishni qo‘llab-quvvatlash, kambag‘allikni qisqartirish chora-tadbirlarini amalga oshirish, davlat korxonalarini xususiylashtirish bo‘yicha qo‘shma dasturlarni ilgari surish hamda iqtisodiyot tarmoqlariga sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etishda Jahon banki guruhining moliyaviy vositalaridan foydalanishni kengaytirishga alohida e’tibor qaratildi.
Suv xo‘jaligi sohasini moliyalashtirish, inson kapitalini rivojlantirish, shuningdek, O‘zbekistonning xalqaro reytinglardagi o‘rnini yaxshilashga ko‘maklashish masalalarida yaqin hamkorlikni yo‘lga qo‘yish ham ustuvor vazifalardan biri sifatida qayd etildi.
Shveytsariya elchisi Konstantin Obolenskiy O‘zbekistondagi diplomatik missiyasini yakunladi
Ro‘yxatga olish natijasida O‘zbekiston aholisi soni 39 milliondan oshiq ekani ma’lum bo‘ldi
Talabalar turar joylari sotuvga qo‘yilmagan
-
Jamiyat5 days ago«Andijon polkasi» tadbiriga ketayotgan o‘quvchilar YTHga uchradi
-
Sport4 days agoYaponiya futbolining buyuk sabog‘i: mag‘lubiyatdan to‘g‘ri xulosa chiqarish
-
Dunyodan3 days agoQirgʻiziston va Oʻzbekiston chegarani delimitatsiya qilish doirasida hudud almashadilar
-
Dunyodan5 days agoQirg‘izistonda navbatdagi prezidentlik saylovlari qachon o‘tkazilishi ma’lum qilindi.
-
Siyosat4 days agoPrezident Shavkat Mirziyoyev AQSh Savdo vakili Jeymison Grini qabul qildi
-
Iqtisodiyot4 days ago
Ertaga dollar tushib, yevro biroz ko‘tariladi
-
Iqtisodiyot5 days ago
Sanoat o‘sishida qaysi tarmoqlar yetakchilik qilmoqda?
-
Dunyodan5 days ago
AQSh Senati prezident Trampning Eron bo’yicha vakolatlarini cheklashni qo’llab-quvvatlaydi